Македонци се запишуваат на списоци за чекање за златни плочки и монети

Огромната побарувачка за злато во светот, која ја доведе неговата цена до рекордни нивоа од над 5.000 долари за унца, предизвика златна треска и во Македонија. Македонските граѓани, но и компании, се интересираат за скапоцениот метал како никогаш досега, велат специјализираните трговци за т.н. инвестициско злато. Интересот е голем и за среброто, кое, иако како во сенка на поскапиот брат, исто така руши ценовни рекорди периодов.

„Имаме проблем да ја задоволиме моменталната побарувачка“, ни рече Мариан Рангелов од компанијата „Инвест метал“, која се занимава со продажба и откуп на инвестициско злато и сребро во вид на монети и плочки. „Од среброто речиси нема останато ништо, додека од златото само некои поситни монети или плочки, од половина или еден грам. За преостанатата понуда клиентите мора да почекаат недела-две за достава, затоа што и рафинериите за благородни метали и ковачниците на монети од кои набавуваме се преплавени со нарачки периодов“, вели Рангелов.

Да потсетиме, златото на светските берзи деновиве за првпат надмина 5.000 долари за унца, продолжувајќи со вртоглавото поскапување поттикнато од прекројувањето на меѓународните односи од страна на американскиот претседател Доналд Трамп и бегството на инвеститорите од државните обврзници и валути. Златото ja достигна рекордната вредност од 5.100 долари за унца (1 унца = 28,35 грама) на 25 јануари, а неговата цена е повеќе од двојно зголемена во последните две години. По најсилниот годишен раст од 1979 година наваму, цената досега годинава порасна за повеќе од 17 отсто, во голема мера поради таканаречената трговија на девалвација, при што инвеститорите се повлекуваат од валутите и американските државни обврзници. 

 

Златото го надмина S&P 500 со принос од над 1.600 отсто овој век
Последниот раст на благородниот метал е поттикнат од купувањата на централните банки и побарувачката за сигурни вложувања

 

Bloomberg

 

Среброто, пак, има уште посилен раст на цената – од почетокот на годинава е во плус од дури 50 проценти, а тој пораст е продолжение на трендот од минатата година, кога белиот скапоцен метал сјаеше посилно од златото, скокајќи дури за 148 проценти.

Македонските купувачи се интересираат за сѐ што има во понудата на трговците со инвестициско злато

Овој тренд ги поттикна и македонските граѓани сѐ повеќе да се интересираат за златото, но и среброто, како инвестиција, а не само како чувар на вредноста. Тоа се гледа од зголемената побарувачка периодов кај овластените трговци со инвестициско злато и сребро, кои велат дека се бара буквално сѐ од понудата.

„И плочки и монети од сите големини, клиентите бараат сѐ што имаме во понудата. Меѓутоа, ни станува сѐ потешко да ја задоволиме зголемената побарувачка затоа што во земјава нема доволно соодветна инфраструктура и логистика потребна за да се прифатат поголеми количества на увезени инвестициски благородни метали. Се работи за осигурителни и царински аспекти, како и за простор за складирање“, објаснува нашиот соговорник Рангелов од „Инвест метал“. 

 

 

Како илустрација за тоа дека инвестициското злато станува сѐ почест избор за домашните физички и правни лица што сакаат да го збогатат своето портфолио, Рангелов истакнува дека прометот во неговата компанија во 2025 година се зголемил двојно во однос на 2024 година, на околу 700 милиони денари. Секако, удел тука има и порастот на самата цена на златото, но тој вели дека и количински се забележува значителен пораст. За клиентите што во моментов се заинтересирани за златни или сребрени плочки и монети се прават резервации за нивната нарачка, а цената им се гарантира без оглед колку време ќе ја чекаат испораката.

На веб-страницата на „Инвест метал“ може да видиме дека цената на златните продукти се движи од околу 6.500 денари за најевтините плочки од 0,5 грама, па до околу 880 илјади денари (14,3 илјади евра) за најскапите плочки од 100 грама.

Уште едно место каде што во Македонија може да се купи инвестициско злато е „УНИ банка“, која во понудата има голем избор на златни и сребрени продукти со различна тежина и дизајн. Цената во моментов се движи од околу 33.000 денари за златните монети од три грама, па до најскапите од околу 306 илјади денари и 30,5 грама тежина. Златните плочки во оваа понуда се движат од околу 22.000 денари за оние од два грама, па до речиси 907 илјади денари (14,8 илјади евра) за оние од 100 грама.

Она што е карактеристично за златото и среброто како инвестиција е дека тие се вклопуваат во инвестициските портфолија на широк спектар на инвеститори, од индивидуални инвеститори до институциoнални инвеститори како централни банки и државни фондови на богатство (sovereign wealth funds), кои во изминатиот период значително го зголемуваат процентот што го алоцираат во злато. 

Bloomberg

 

И во „УНИ банка“ имаат зголемена побарувачка за златото, како и за инвестициското сребро, кое почнаа да го нудат од 2024 година, односно двојно поголема продажба во 2025 година во однос на претходната.

„Имаме купувачи од секаков профил. Најчесто се тоа физички лица, приватни стопанственици, како и граѓани што се чини дека сè повеќе се информирани за стабилноста на златото како инвестиција и големиот потенцијал за раст на цената. Што се однесува до интересот за типот на продукти, плочките се претпочитани од оние што оваа можност ја користат за инвестирање, додека монетите во духот на традицијата повеќе се бараат како подарок за своите најблиски или по повод разни семејни прослави и свечености.“, објасни Коста Ивановски, директор на дирекцијата Трежери од „УНИ банка“, во неодамнешното интервју за „Блумберг Адрија“.

„Златниот фонд“ на „КБ Инвест“ со принос од 133 отсто за една година

Освен купување злато во физички облик, на македонските инвеститори им се нуди можност и индиректно да учествуваат во златната треска, односно преку купување акции во компании што се занимаваат со производство на злато, односно копање златна руда. „КБ Инвест – Златен“, инвестициски фонд во состав на друштвото за управување со фондови „КБ Инвест“, парите на своите клиенти ги инвестира во акции на најголемите светски производители на инвестициски и индустриски метали, како злато, сребро, платина, бакар итн. Приносот на фондот за една година е над 130 проценти, кој е убедливо највисок меѓу сите отворени инвестициски фондови што работат на македонскиот пазар. Само од почетокот на 2026 година приносот на „златниот фонд“ е речиси 22 проценти. Нето-вредноста, пак, на фондот за само еден месец е зголемена за речиси 50 проценти, на 1,71 милијарда денари (околу 28 милиони евра).

За разлика од инвестициското злато и сребро, кај златниот накит ситуацијата е поинаква. Поради вртоглавиот скок на цените на светските берзи, расте и цената на накитот, па во македонските златарници велат дека интересот кај купувачите е намален.

Bloomberg

 

„Се чувствува тоа, секако. Луѓето сѐ помалку се одлучуваат за златен накит, затоа што станува сѐ поскап и поскап. Кај златниот накит, за разлика од инвестициското злато, има ДДВ, што значи дека цената на грам златен накит е во старт повисока, а треба да имаме предвид дека кај накитот има и други фактори што влијаат, како рачната изработка и сл. Исто така, во златарница разликата помеѓу продажната и куповната цена на златото е многу повисока одошто кај трговците со инвестициско злато, што значи дека накитот потешко може да биде сметан за инвестиција што ќе ви донесе добар принос. Традиционално, златниот накит повеќе се купува како подарок, од емотивни причини итн.“, ни објаснија од една златарница во центарот на Скопје.

Карактеристично е тоа што цената на златото толку брзо се качува во 2026 година што ги надмина и најоптимистичките прогнози на аналитичарите на „Блумберг Адрија“, кои некаде на почетокот на јануари прогнозираа дека до крајот на 2026 година златото ќе достигне 5.000 американски долари за унца, цена што златото ја достигна веќе кон крајот на првиот месец од годината.

„Се очекува континуираното олабавување на монетарната политика од страна на Фед, геополитичката несигурност и постојаните инфлациски ризици да ја поткрепат побарувачката за безбедни засолништа, додека ограничената понуда од рудниците и силните приливи во ЕТФ-овите би можеле да го засилат притисокот на цените нагоре“, наведуваат од аналитичкиот тим на „Блумберг Адрија“.