САД се задолжија по највисока цена од 2001 година, сигнал за загриженост кај инвеститорите

Американската влада продаде 30-годишни обврзници по највисока каматна стапка во последните 25 години, што е показател дека инвеститорите бараат поголема компензација за финансирање на сè поголемиот буџетски дефицит на земјата.

Приносот на аукцијата на обврзници во вредност од 25 милијарди долари, одржана во четвртокот, изнесуваше 5,216 отсто, што е највисоко ниво од 2001 година наваму, и покрај тоа што падот на цените на нафтата го поддржа американскиот долг на секундарниот пазар. Продажбата наиде на солидна побарувачка и следеше само еден ден по аукцијата на 10-годишни обврзници, на која Министерството за финансии се соочи со највисоки трошоци за задолжување за тој рок од 2007 година.

Ова претставува главоболка за претседателот Доналд Трамп и министерот за финансии Скот Бесент пред изборите во ноември. Високите трошоци за државно задолжување веќе се прелеваат и врз пошироката економија, по години на покачена инфлација и зголемена јавна потрошувачка.

„Од инвеститорите се бара да апсорбираат сè поголема понуда на државен долг на глобално ниво во време кога буџетските дефицити остануваат високи, неизвесноста околу инфлацијата е присутна, а Федералните резерви повеќе не се голем купувач“, изјави Михал Станчик, портфолио-менаџер во „Олспринг глобал инвестментс“.

„Доколку инвеститорите продолжат да бараат повисока компензација за инфлациските и фискалните ризици, долгорочните приноси би можеле дополнително да пораснат и да се оддалечат од нивото од 5 отсто, дури и ако аукциите на државни обврзници останат добро покриени“, додаде тој.

Bloomberg Mercury

Загриженоста на Министерството за финансии стана видлива минатата недела кога ги измени насоките за продажба на долг на начин што отвори можност за намалување на понудата на долгорочни обврзници. Во исто време, инвеститорите сè уште не брзаат да ги заклучат приносите на нивоа кои не биле видени со децении, што укажува на колективна претпазливост дека распродажбата на обврзниците можеби сè уште не е завршена.

Претставниците на Министерството за финансии не одговорија веднаш на барањата за коментар.

Долгорочните приноси годинава се искачија над 5 отсто поради загриженоста на инвеститорите дека растот на цените на енергентите, поврзан со војната на Блискиот Исток, ќе ги зголеми ценовните притисоци и ќе ги принуди Федералните резерви да ги задржат каматните стапки на високо ниво подолг период. Дополнителен притисок создава и зголемената понуда на државен долг како последица на долгогодишните буџетски дефицити, наглото зголемување на корпоративното задолжување за финансирање на бумот во вештачката интелигенција, како и намалената побарувачка од традиционалните купувачи на долгорочни обврзници.

Приносите на американските државни обврзници се во центарот на финансискиот систем на САД и служат како репер за сè, од корпоративниот долг до станбените кредити. Минатата недела просечната каматна стапка за 30-годишен фиксен хипотекарен кредит се зголеми на 6,69 отсто, што е највисоко ниво од јули 2025 година.

Во меѓувреме, каматите на јавниот долг остануваат еден од главните двигатели на буџетскиот дефицит. Од почетокот на фискалната година досега, дефицитот достигна 1,17 билиони долари, што претставува раст од 15 отсто, делумно поради повисоките приноси на државните обврзници.

Агенцијата „Фич“ во четвртокот го задржа кредитниот рејтинг на САД на ниво AA+, но предупреди дека буџетскиот дефицит во однос на големината на економијата ќе се зголеми во 2026 година, поттикнат од даночните олеснувања и повратот на средствата од царините.

Bloomberg Mercury

Приносот на аукцијата на 30-годишните обврзници беше малку повисок од нивото што преовладуваше на пазарот пред крајниот рок за доставување понуди во 13 часот по њујоршко време, што укажува дека побарувачката била нешто послаба од очекувањата. Односот меѓу понудите и продадениот износ, кој ја мери побарувачката на инвеститорите во однос на понудата, изнесуваше 2,39, што е во согласност со просекот од 2,36 на последните шест споредливи аукции.

„Иако постојат одредени предизвици за долгорочниот дел од пазарот, силната апсорпција на понудата оваа недела покажува дека побарувачка постои, но по соодветна цена“, изјави Генадиј Голдберг, шеф на стратегијата за американски каматни стапки во „Ти-ди секјуритис“.

Каматната стапка од 5,216 отсто е највисока откако Министерството за финансии ја укина емисијата на долгорочни обврзници во 2001 година. Таа одлука, која стана позната по тоа што информацијата протече до трговците на „Голдман“ пред официјалното соопштение, беше поништена во 2005 година.

Денешните околности, сепак, речиси и не можат да се споредат со тогашните.

Во тоа време, инвеститорите во обврзници уживаа во придобивките од повеќедеценискиот раст на пазарот. Низата федерални буџетски суфицити дури предизвика загриженост на пазарите дека понудата на американски државен долг е премногу мала. Денес, износот на издадени американски државни обврзници е десетпати поголем и продолжува брзо да расте, откако од 2018 година наваму се удвои на околу 31 билион долари.

Во услови кога традиционалните извори на побарувачка за државни обврзници се повлекуваат од пазарот, нивното место го преземаат приватни инвеститори, кои за возврат бараат повисоки приноси.

„Како што пазарот станува сè позависен од инвеститори чувствителни на цената, истото количество државни обврзници може да бара поголем принос за да биде апсорбирано од пазарот“, напиша тимот на „Барклис“, предводен од Деми Ху.

Приносите на 30-годишните обврзници останаа стабилни на 5,22 отсто во раното азиско тргување, откако во четвртокот паднаа за околу четири базични поени. Намалувањето на цените на нафтата и умерените податоци за производствената инфлација ги поттикнаа трговците да ги намалат очекувањата за ново зголемување на каматните стапки од страна на Федералните резерви. Сега тие проценуваат околу 35 отсто веројатност за зголемување на стапките во септември, во споредба со приближно 50 отсто на почетокот на неделата.

Според Мет Вжешњевски, раководител за управување со клиентски портфолија со фиксен приход во „Вангард“, високите приноси се привлечни за инвеститорите додека пазарот ги очекува новите податоци за вработеноста и инфлацијата пред следниот состанок на Федералните резерви.

Тој оцени дека овие високи приноси им даваат на инвеститорите „уште една шанса да профитираат“. „Вангард“ очекува приносот на 10-годишните обврзници да се движи во опсег од 4,25 до 4,75 отсто, поради што компанијата ја зголемува изложеноста на каматни стапки во портфолијата преку тие рокови на достасување. Вжешњевски додаде дека фирмата ги претпочита среднорочните обврзници пред 30-годишните.

Измена на насоките

Големината на идните емисии на долгорочни обврзници беше предмет на дебата во изминатата недела, откако претставниците на Министерството за финансии направија неочекувана измена во своето последно квартално соопштение за политиката на задолжување.

Наместо да наведат дека продолжуваат да ги разгледуваат можните идни „зголемувања“ на продажбата на купонски обврзници и обврзници со променлива каматна стапка, како што беше случај претходно, тие соопштија дека разгледуваат можни „промени“.

Инвеститорите на пазарот на обврзници тоа го протолкуваа како сигнал дека постои можност властите да ја намалат продажбата на долгорочните обврзници, кои се под најсилен притисок.

Дури и ако такво намалување не се реализира, преовладува мислењето дека, кога Министерството за финансии ќе реши повторно да ги зголеми аукциите на државен долг, најверојатно ќе се фокусира на пократкорочни хартии од вредност со рок на достасување од две до седум години.

Тоа би претставувало продолжување на сегашната стратегија за скратување на просечната рочност на долгот, при што властите го зголемија издавањето на краткорочни записи што достасуваат за една година или помалку. На тој начин се избегнуваат високите каматни стапки на долгорочниот долг, но се зголемува ризикот од потреба за почесто рефинансирање.

„Единственото јасно решение што го гледам е американската влада да го затегне буџетот“, изјави Џон Фат, управувачки партнер во „Би-ти-џи асет менаџмент“.

„Целата стратегија да се префрли издавањето кон пократки рокови може да функционира само до одреден степен. Потоа, според мене, тоа веќе станува неодговорно.“