ИЕА прогнозира поголем дефицит во снабдувањето со нафта

Глобалните резерви на нафта ќе се намалуваат во текот на овој квартал со повеќе од двојно побрзо темпо од претходно проценетото, бидејќи конфликтот со Иран повторно ескалира, иако негативното влијание од високите цени врз побарувачката продолжува да се продлабочува, соопшти Меѓународната агенција за енергија (ИЕА).

Според месечниот извештај на агенцијата, светскиот нафтен пазар се соочува со недостиг од 1,8 милиони барели дневно, бидејќи „обновените непријателства и нарушувањата во поморскиот сообраќај“ ја попречуваат обновата на производството. За целата 2026 година, дефицитот најверојатно ќе биде најголем во последните пет години.

Залихите повторно се намалуваат и покрај тоа што високите цени на горивата ја натераа агенцијата дополнително да ги ревидира процените за падот на глобалната побарувачка за нафта оваа година, за речиси 50 отсто, на 1,6 милиони барели дневно. Тоа претставува најголем годишен пад на просечната побарувачка од пандемијата на Ковид-19 во 2020 година.

Иако краткотрајното примирје меѓу САД и Иран во средината на јуни овозможи обновување на извозот на нафта од Персискиот Залив, бродскиот сообраќај и регионалната енергетска инфраструктура повторно се под напади. Тоа ги зголемува цените на горивата како бензинот и дизелот, кои се клучни за функционирањето на глобалната економија, и дополнително ги оптоварува потрошувачите.

Сепак, намалувањето на производството е значително помало од некои од најцрните сценарија што беа предвидувани на почетокот на конфликтот, благодарение на низа алтернативни решенија. Меѓу нив се алтернативните нафтоводи што ги користат Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати, како и мрежата на танкери што го одржуваат транспортот низ Ормускиот Теснец. Американскиот секретар за енергија Крис Рајт во вторникот изјави дека во изминатата недела низ регионот се транспортирале околу 9 милиони барели дневно, што е речиси половина од обемот пред почетокот на војната.

Според ИEA со седиште во Париз, намалените светски резерви би требало повторно да почнат да се обновуваат следната година, кога нафтениот пазар повторно ќе премине во состојба на вишок понуда. Земјите членки на организацијата, меѓу кои САД, Јапонија и Германија, ќе треба повторно да ги наполнат своите стратешки резерви по рекордното ослободување на залихи во март.

„Иако се очекува пазарот повторно да премине во состојба на вишок кон крајот на оваа година, ризиците остануваат значителни, а потребата од повторно отворање на Ормускиот Теснец станува сè поитна, бидејќи претходно достапните резервни залихи брзо се трошат“, се наведува во извештајот на агенцијата.