Изнајмувањето танкер од САД до Кина сега е поскапо од лансирање вселенска ракета

За да добиете претстава колку неверојатно високи станале трошоците за транспорт на нафта по море, земете го предвид следново: сега е поскапо да се изнајми танкер за превоз од САД до Кина отколку да се лансира ракета во вселената.

Тоа патување чини околу 80 милиони долари, во споредба со 74 милиони долари за стандардно лансирање ракетата „фалкон 9“ (Falcon 9) на „Спејс екс“ (SpaceX), соопшти неделав бродскиот брокер „Гибсон“ (Gibson). За истата сума пари на почетокот на годинава можеше да се купи речиси идентичен танкер.

Овие неверојатно високи цени се резултат на глобалниот недостиг од танкери, кој се влошува со секој дополнителен барел нафта што минува низ Ормускиот Теснец. Пазарот на супертанкерите веќе со недели се наоѓа среде бум каков што искусните луѓе во индустријата никогаш претходно не виделе. Брокерската куќа ССЈ (SSY) наведува дека, дури и по приспособувањето за инфлацијата, тарифите сега се највисоки од времето кога првите супертанкери почнале да пловат по светските океани во 1960-тите години - надминувајќи ги танкерските војни од 1980-тите, кога Иран и Ирак напаѓале комерцијални бродови во Персискиот Залив.

„Едноставно, нема доволно бродови за сите потреби“, изјави оваа недела на конференција Расел Харди, извршен директор на „Витол груп“ (Vitol Group), најголемиот независен трговец со нафта во светот. „Имавме цени што растеа речиси параболично.“

Наглиот раст претставува нова компликација за нафтениот пазар, кој со месеци се приспособува на историското нарушување предизвикано од војната со Иран. Повисоките транспортни трошоци ја прават суровата нафта поскапа за купувачите, ги намалуваат маржите на рафинериите и ги засилуваат инфлаторните притисоци на енергетските пазари.

Во срцето на бумот е едноставен проблем: нема доволно танкери за ефикасно да се превезат сите барели што треба да бидат транспортирани. Производителите од Блискиот Исток сè повеќе се потпираат на претовар на нафтата од Ормускиот Теснец на други бродови, бидејќи војната со Иран ги менува трговските текови во регионот. Овие патувања понекогаш додаваат околу една недела на секое патување, со што се продолжува времето на ангажираност на глобалната флота. Нивното влијание се зголеми бидејќи испораките низ Ормускиот Теснец закрепнаа на околу 80 отсто од нивото пред војната, според раководители во индустријата.

Трошоците за нафтени танкери вртоглаво растат

Поевтино е да се испрати ракета во вселената отколку да се изнајми брод Bloomberg

Наизменичниот карактер на овие трговски текови го направи недостигот уште поизразен. Кога сообраќајот низ Ормускиот Теснец нагло се намали, танкерите со недели пловеа празни од Блискиот Исток кон други делови на светот во потрага по работа. Сега, кога испораките од Заливот закрепнуваат, бродовите повторно мора да се прераспоредуваат - процес што може да трае со недели. Фактичкото запирање на иранскиот извоз во Кина дополнително го зголеми притисокот, принудувајќи ги кинеските купувачи да набавуваат повеќе сурова нафта од други места и зголемувајќи ја побарувачката за танкери што работат на главниот пазар.

Капацитетот дополнително се намалува, додека некои бродови додаваат илјадници милји на своите патувања околу Африка за да ги избегнат нападите на Хутите.

„Секако, и претходно сме виделе извонредни пазари за поморски товарен превоз, но брзината, обемот и широчината на овој раст се неверојатни“, изјави Лорен Галинари, раководителка на делот за деловно разузнавање во бродскиот брокер МЏЛФ (MJLF & Associates).

Притисок врз товарниот превоз

Она што некогаш беше мал трошок во средната фаза на нафтениот синџир сега станува огромен кога ќе се спореди со вкупните цени на суровата нафта. Оваа недела беше договорен еден превоз од САД по тарифа што одговара на транспортен трошок од 41 долар за барел, додека просекот за истата рута минатата година изнесуваше 4,50 долари. Тоа е околу 45 отсто од цената на фјучерсите на ВТИ (West Texas Intermediate), кои во петокот се тргуваа близу 91 долар за барел.

За сопствениците на танкери, овие вртоглаво високи транспортни трошоци се претвораат во неочекувано голема заработка. Растот им носи милиони на тесниот круг сопственици на бродови, кои често ја чуваат својата работа во тајност и доминираат на пазарот, меѓу кои е и мистериозен јужнокорејски тајкун, како и група грчки семејства и норвешки магнати. Кога тарифите достигнаа нови височини во текот на месецов, расположението на пазарот на танкери беше дека на растот речиси и не му се гледа крајот. Многу сопственици и понатаму се оптимисти на краток рок, а оние што досега се обложувале против нив грешеле.

„Со оглед на тоа што е достапен мал дополнителен капацитет, цената на товарниот превоз сè повеќе зависи од тоа колку можат да платат закупувачите на бродовите“, напишаа аналитичарите на КС (Clarksons Securities).

Нестабилноста стана толку екстремна што трговците тешко можат да ги проценат транспортните трошоци дури и со отстапување од само неколку долари по барел, изјави Харди од „Витол груп“.

Индустријата веќе се приспособува. Товарите од Западна Африка и Јужна Америка, кои вообичаено би се превезувале со супертанкер, се делат на два помали танкера од типот „суецмакс“ (Suezmax), додека производителите на нафта се обидуваат да купат бродови или да обезбедат долгорочен закуп за да се заштитат од нестабилноста. Производителите од Блискиот Исток, меѓу кои Ирак, Обединетите Арапски Емирати (ОАЕ) и Кувајт, во последните недели биле активни на пазарот за купување танкери.

Овие алтернативни решенија го шират притисокот на пазарот. Просечната дневна заработка на танкерите „суецмакс“ скокна на повеќе од 680.000 долари, што е околу пет пати повеќе од нивото на почетокот на месецот. Тарифите за бродовите што превезуваат гасови како пропан се блиску до рекордни нивоа, откако се зголемија повеќе од трипати од крајот на минатата година.

И купувањето излез од ситуацијата станува сè поскапо. Вредноста на нов танкер за нафта на пазарот на половни бродови се искачи на 240 милиони долари, што е највисоко ниво досега, според КРС (Clarkson Research Services Ltd.), компанија во рамките на најголемиот бродски брокер во светот, и повеќе од 60 отсто над нивото на крајот на минатата година.

За производителите на нафта, вртоглавиот раст на транспортните трошоци почнува да ја менува економската исплатливост на пазарите на кои нивната сурова нафта може конкурентно да се продава. Во Западна Африка, каде што извозниците во голема мера зависат од рафинериите во Кина, оддалечени околу 10.000 милји, вредноста на суровата нафта нагло опаѓа, бидејќи продавачите ги намалуваат цените на товарите за да го надоместат растот на трошоците за нивниот транспорт до Кина.

Во ажурирањето за тргувањето објавено неделава, „Шел“ (Shell Plc) соопшти дека на дел од резултатите за третото тримесечје ќе влијае „зголемувањето на варијабилните компоненти на долгорочните договори за закуп на бродови во сегашното макроекономско опкружување“. Компанијата даде слично соопштение претходно оваа година. Во меѓувреме вредноста на најголемите јавно котирани бродски компании во светот се искачи на нов рекорд, над 70 милијарди долари.

Клучното прашање сега е колку уште може да продолжи растот пред да станат неисплатливи купувањето сурова нафта, нејзиниот транспорт низ светот и преработката во горива.

Во моментов недостигот од дизел значи дека маржите на рафинериите се високи, но наглиот раст на транспортните трошоци почнува да ја намалува таа заштита. Додека европската рафинерија „Репсол“ (Repsol) пријави маржи од 36 долари за барел во третото тримесечје, аналитичарите на РБЦ (RBC) наведуваат дека тие бројки во октомври се намалиле на околу 15 долари, делумно како резултат на високите трошоци за танкери. Ако транспортните трошоци продолжат да растат, рафинериите на крајот би можеле да одговорат со намалување на количеството сурова нафта што ја преработуваат.

„Пазарот станува сè посилен“, изјави Тор Свеланд, основач на хеџ-фондот СК (Svelland Capital), кој ја започнал кариерата како трговец со товарен превоз. „Во одреден момент рафинериите лесно можат да направат пауза. Кога транспортот од пет отсто од вредноста на товарот ќе порасне на 50 отсто, трговските текови ќе запрат.“