text size
Иран во последните денови го засили бројот на напади врз танкери во Ормускиот Теснец, во момент кога транспортот на нафта низ оваа клучна светска енергетска рута повторно се приближува до нивото пред почетокот на војната.
Според податоците на британската организација МТО (UK Maritime Trade Operations), во текот на октомври досега се регистрирани девет напади во Ормускиот Теснец. Тоа е речиси половина од вкупниот број инциденти пријавени во текот на цел септември во Ормускиот Теснец и Персискиот Залив.
Интензивирањето на нападите доаѓа откако транспортот на нафта низ теснецот постепено се зголемуваше во текот на летото. Минатата недела некои од големите банки на Волстрит проценија дека обемот на испораки повторно се приближува до нивото пред војната.
Најголемите трговци со суровини, кои оваа недела учествуваа на форумот ЕИФ (Energy Intelligence Forum) во Лондон, проценија дека протокот на нафта од Блискиот Исток изнесува околу 80 проценти од нивото пред почетокот на конфликтот. Зголемувањето на испораките придонесе цената на брентот повторно да падне под 100 долари за барел.
Сепак, новиот бран на напади одново го отвора прашањето дали поморскиот сообраќај низ Ормускиот Теснец ќе биде нарушен.
„Страв и неизвесност“
Безбедносните експерти и претставниците на бродската индустрија засега не можат да проценат дали последната ескалација ќе доведе до значително намалување на испораките. Претходните бранови на напади предизвикуваа краткотрајни падови на транспортот, но тие често беа проследени со зголемување на обемот во следните денови.
„Иран се чини дека настојува да воспостави поголема контрола врз Ормускиот Теснец преку едно од своите најдокажани средства за принуда - страв и неизвесност“, оцени Димитрис Манијатис, извршен директор на компанијата за управување со ризици „Марискс“ (Marisks).
Според него, Техеран не мора да го запре секој брод за да изврши притисок врз пазарот. Доволно е бродските компании да стекнат впечаток дека секој брод што ќе помине низ теснецот може да биде следната цел.
Брентот утрово, во раното азиско тргување, поскапе за 0,8 проценти, надминувајќи 101 долар за барел, додека инвеститорите го проценуваат спротивставениот ефект од зголемениот транспорт низ Ормускиот Теснец и новото засилување на нападите врз бродовите.
Цената на нафтата расте поради нападите врз бродови; во фокусот се тековите низ Ормуз
Bloomberg
Поголемиот дел од танкерите што минуваат низ Ормускиот Теснец користат коридор во близината на брегот на Оман. Поради безбедносните ризици, нивните дигитални системи за следење најчесто се исклучени, што им го отежнува на трговците и аналитичарите следењето на реалниот обем на транспортот.
Во вторникот Министерството за одбрана на Оман соопшти дека спасило десет члена на екипажот од комерцијалниот брод „Он пис“, кој се запалил по напад. Податоците за движењето на бродот покажуваат дека станува збор за танкер за превоз на нафта.
Последните напади веќе имаат директно влијание врз трошоците за транспорт на нафтата.
Според податоците на БЕ (Baltic Exchange) од Лондон, цената за превоз на нафта од Персискиот Залив до Кина во понеделникот достигнала рекордни 1,3 милион долари дневно. За споредба, просечната дневна цена минатата година била околу 60.000 долари.
Наглиот раст на транспортните трошоци се поврзува со намалувањето на бројот на сопственици на танкери што се подготвени да го преземат ризикот од пловење низ Ормускиот Теснец.
Неизвесноста не се однесува само на нафтата. Испораките на течен природен гас (ЛНГ) беа многу поограничени од почетокот на војната, но и тие почнаа постепено да се зголемуваат пред најновиот бран на напади.
Сепак, закрепнувањето на ЛНГ-транспортот е побавно, меѓу другото и поради тоа што природниот гас се превезува со многу помала флота на специјализирани бродови, кои мора да го одржуваат горивото во течна, криогена состојба.