Напади врз бродови во Ормуз ја зголемија цената на нафтата

Цените на нафтата во светот забележаа раст по новите напади врз комерцијални бродови во и околу Ормускиот Теснец, што повторно ги засили стравувањата од можни нарушувања во снабдувањето преку една од најважните светски поморски рути за извоз на енергенти. Северноморската нафта брент се искачи кон 73 долари за барел, додека американската сурова нафта ВТИ (WTI) се тргуваше над 69 долари за барел, откако беа пријавени инциденти со цивилни пловни објекти во регионот.

Според информации од безбедносни извори, танкер за течен природен гас бил погоден од проектил во близината на брегот на Оман додека го напуштал Ормускиот Теснец. Во меѓувреме британската служба за поморска безбедност МТО (UK Maritime Trade Operations) потврди дека се случил уште еден напад врз трговски брод, без да го открие неговото потекло. Американски претставник, цитиран од „Аксиос“ (Axios), изјавил дека Иран испукал најмалку две ракети кон комерцијални бродови што пловеле низ теснецот. Два брода претрпеле материјална штета, но нема информации за жртви.

Иако Ормускиот Теснец делумно повторно е отворен за сообраќај по речиси целосното затворање за време на неодамнешниот конфликт меѓу САД и Иран, поморскиот транспорт сè уште не е вратен на нивото од пред војната. Низ теснецот повторно минуваат конвои со трговски бродови, но обемот на пловидба останува намален.

Последните случувања доаѓаат само неколку дена откако пазарот на нафта беше под силен притисок поради привремениот мировен договор меѓу Вашингтон и Техеран, кој ги намали стравувањата од прекин на снабдувањето. Во вториот квартал годинава цената на нафтата падна за околу 30 проценти, а водечки финансиски институции предупредија дека, доколку продолжи растот на производството, на глобалниот пазар повторно би можел да се појави вишок на понуда.

Аналитичарите оценуваат дека новите напади повторно го потсетуваат пазарот дека безбедносната состојба на Блискиот Исток останува нестабилна. Според Ворен Патерсон од ИНГ (ING), евентуалната ограничена реакција на САД може краткорочно да обезбеди поддршка за цените на нафтата, но поради слабата физичка побарувачка и преовладувачкото негативно расположение на пазарот, секој ценовен раст најверојатно ќе биде ограничен.

Истовремено Саудиска Арабија дополнително придонесе за очекувањата за поголема понуда, откако државната компанија „Арамко“ (Saudi Aramco) ја намали продажната цена на суровата нафта араб лајт (Arab Light) за азиските купувачи за следниот месец. Намалувањето следува по одлуката на земјите членки на ОПЕК+ да ги зголемат производствените квоти, што укажува на намера постепено да се зголеми понудата на светскиот пазар во услови на стабилизирање на ситуацијата.

Според пазарните експерти, инвеститорите повторно почнуваат да ја пресметуваат таканаречената „премија за ризик“ поврзана со Ормускиот Теснец, но засега не се очекува сценарио на целосен прекин на транспортот на нафта. Истовремено, растечкото производство на ОПЕК+, закрепнувањето на испораките од земјите од Персискиот Залив и сигналите за поголема понуда и понатаму претставуваат фактори што вршат притисок врз цените на суровата нафта.