ОПЕК+ се согласи за ново зголемување на понудата на нафта

ОПЕК+ се договори за ново зголемување на производството во јуни, забрзувајќи го враќањето на понудата втор месец по ред, додека лидерите на групата се обидуваат да ги казнат членките кои произведуваат над дозволеното, како дел од промената на стратегијата која веќе доведе до нагло паѓање на цената на суровата нафта.

Клучните земји, предводени од Саудиска Арабија и Русија, во саботата се согласија следниот месец да додадат 411.000 барели дневно, рекоа делегати кои побараа да останат анонимни поради доверливоста на информациите. Ова зголемување е во согласност со минатомесечното, кога групата неочекувано одлучи да врати тројно повеќе од планираното за мај.

Трговците со сурова нафта веќе очекуваа значително зголемување, откако Саудиска Арабија во последниве недели сигнализираше дека е подготвена да прифати подолг период на ниски цени. Сепак, ова претставува драматичен пресврт во однос на доскорешната позиција на картелот, кој со години ги бранеше цените, што отвора прашања за иднината на сојузот и предизвикува шпекулации за можна ценовна војна.

Делегатите од ОПЕК+ наведуваат дека до промената на стратегијата дошло бидејќи Саудијците го изгубиле трпението поради претераното производство од членки како Казахстан и Ирак, па одлучиле да ги „истоштат“ финансиски преку пад на цените.

„ОПЕК+ штотуку фрли бомба на нафтениот пазар“, изјави Хорхе Леон, аналитичар во РЕ (Rystad Energy A/S) и поранешен вработен во секретаријатот на ОПЕК. „Со овој потег Саудиска Арабија се обидува да го казни непочитувањето на договорите, особено од страна на Казахстан, но и да му се додвори на претседателот Трамп, кој бара пониски цени на нафтата“.

Ријад се обидува да ги зајакне врските со претседателот на САД, кој овој месец доаѓа во посета на Блискиот Исток и кој ја повика Организацијата на земји извознички на нафта (ОПЕК) да ги намали трошоците за гориво. Трамп истовремено води напнати преговори за нуклеарниот договор со политичкиот противник на Ријад и член на ОПЕК, Иран.

Цената на нафтата во петокот во Лондон се движеше околу 61 долар за барел, блиску до најниското ниво во последните четири години, бидејќи пресвртот на Саудиска Арабија дополнително ги поттикна стравувањата предизвикани од трговскиот напад на Трамп преку царини против Кина — најголемиот увозник на нафта во светот — и други големи економии. Дури и пред ОПЕК+ да започне со зголемување на производството, пазарот веќе се соочуваше со вишок во 2025 година поради забавената побарувачка од Кина и изобилната понуда од САД.

Bloomberg 

Падот на цената претставува закана за нафтените компании, вклучувајќи ги и американските производители од шкрилци, кои предупредија дека нема да можат да го исполнат повикот на Трамп да „дупчат, дупчат, дупчат“ за создавање нова ера на американска енергетска доминација. Ова, исто така, носи болка и за членките на ОПЕК+, вклучувајќи ги и самите Саудијци.

Кралството веќе беше принудено да ги намали инвестициите во проекти што се во сржта на економските реформи на престолонаследникот Мохамед бин Салман, како што е футуристичкиот град Неом. Меѓународниот монетарен фонд минатата недела ја намали прогнозата за земјите од Блискиот Исток, проценувајќи дека на Ријад му е потребна цена на нафта над 90 долари за да ги покрие државните расходи.

Засега, притисокот преку ниски цени не постигна голем успех во реформирањето на неодговорните производители во сојузот.

Додека Ирак покажува одреден напор да ги исполни своите цели, истото не може да се каже за Казахстан, кој е најдрастичниот прекршител на квотите и главна причина за незадоволството на Ријад.

Казахстан има ограничена способност да ги контролира меѓународните нафтени компании како „Шеврон“ (Chevron Corp.) и „Ени“ (Eni SpA), кои работат на проекти за проширување на производствените капацитети, а лица запознаени со ситуацијата претходно изјавија дека земјата дури ни не побарала од тие компании да го намалат производството. Податоците на групата покажуваат дека Астана во март ја надминала својата ОПЕК+ квота за огромни 422.000 барели дневно.

Пресвртот на ОПЕК+ кон отворање на славините претставува остро отстапување од дотогашниот пристап на саудискиот министер за енергетика, принц Абдулазиз бин Салман, кој во текот на својот петгодишен мандат најчесто ја повикуваше групата на претпазливост. Оваа стратегија сега повеќе наликува на кратката војна што ја водеше против сојузникот од ОПЕК+, Русија, во 2020 година.

Ставот на Москва кон саудискиот пресврт сè уште е нејасен. Претседателот Владимир Путин и натаму има потреба од приходи од нафта за да ја финансира својата брутална војна против соседната Украина, но неговите потопли односи со Трамп можеби му отвораат можност за олеснување на санкциите кои ја закочија руската трговија со нафта.