Стан во Скопје, па макар бил „луксузен павилјон“ - пет вести на денот

Кинескиот стартап „Дипсик“ (DeepSeek) започна мала револуција во производството на нови модели (евтини и ефикасни) за учење за системите за вештачка интелигенција (ВИ). Ивеститорите во ризичен капитал вложиле повеќе од 300 милијарди долари во стартапи за ВИ во САД во последните пет години, огромна инвестиција што  неделава беше доведена во прашање токму поради објавувањето на „Дипсик“. Инвеститорите во понеделникот го спуштија индексот Nasdaq за три отсто, што е еквивалентно на намалување од еден трилион долари.

Во реалниот свет, пак, по речиси двомесечен застој, Владата конечно ги одобри договорите за користење средства од унгарската кредитна линија наменети за македонските компании. Парите ќе се земаат од комерцијалните банки со рок на отплата до 15 години и грејс период од три години. Каматната стапка е 1,95 проценти без дополнителни надоместоци, а максималниот износ за кој може да се аплицира е 10 милиони евра.

Стан во Скопје по секоја цена: Хипотекарните кредити надминаа 1,5 милијарда евра

Македонските граѓани продолжуваат да купуваат станбен простор и покрај тоа што во изминатиов период има континуирано зголемување на цените на становите, пред сѐ во главниот град Скопје, каде што во некои населби веќе е вообичаено квадрат да се продава за 2.500 евра. Податоците на Народната банка (НБРМ) откриваат дека банките заклучно со декември 2024 година на македонските граѓани им издале станбени кредити во вкупен износ од 94,3 милијарди денари односно 1,53 милијарда евра, при што е остварен годишен раст од 12,5 проценти и рекорд кога станува збор за апсолутниот износ на станбени кредити.

Од друга страна, податоците на Државниот завод за статистика за изминативе години само го потврдуваат општото мислење дека најмногу станови се градат и се продаваат во Скопје, но и дека граѓаните се подготвени да инвестираат во станови макар тие седеле празни.

Стар или нов стан – што треба да знаете за квалитетот на градбите?

Становите во Македонија ја завршија 2024 година со поскапување, а како што пишувавме, ќе продолжат да поскапуваат и годинава. Познавачите на пазарот рекоа дека растот на цените и натаму ќе го диктираат истите услови како и досега - скапите репроматеријали на светските берзи, недостигот од квалификувана работна сила, немањето нови урбанистички планови, како и бавната администрација.

Но што всушност значи „луксузна“ зграда во Скопје или во некој друг град од внатрешноста? Дали може под ексклузивитет да продавате нешто што повеќе личи на павилјон во воена касарна одошто на пристоен комплекс на станови за живеење, само затоа што е на атрактивна локација во централно градско подрачје? И зошто граѓаните неретко инсистираат на станови од постара градба наместо нови, со сиот напор што го носи нивното реновирање и слично?

Фед со пауза ќе му пркоси на Трамп

Фед се подготвува за првата одлука на FOMC (од англиски: Federal Open Market Committee) годинава, но и првата одлука откако Доналд Трамп ја презеде Белата куќа. Ова би било почеток на пауза откако циклусот на намалување на каматните стапки во 2024 година беше континуиран од септември и каматните стапки беа намалени за 100 б.п. И покрај тоа што ситуацијата во врска со овонеделниот состанок е сосема извесна, најголемото прашање е каков тон ќе усвојат официјалните лица во контекст на сигналот за 2025 година. На овонеделниот состанок не очекуваме намалување на каматните стапки, бидејќи економијата сигнализира дека е силна, а инфлацијата покажува упорност.

Кафето станува уште поскапо бидејќи цената на арабиката е највисока од 1977 година

Фјучерсите на кафето го продолжија својот неконтролиран раст и се искачија на највисоко ценовно ниво во повеќе од четири децении, главно поради грижите за глобалната понуда, кои се закана за дополнително зголемување на трошоците.

Цената на зрната арабика, сортата што е омилена за специјалните пијалаци, се искачи дури за 3,9 отсто, достигнувајќи го највисокото ниво од 1977 година. Цената на оваа сорта годинава се зголеми речиси за 70 отсто. Кафето робуста, пак, кое е поекономично кафе и се користи во инстант пијалаци, исто така забележа раст на цената годинава, поскапувајќи за околу 88 проценти.

Како работеа најголемите фудбалски клубови?

Во најдобрите 20 фудбалски клуба според приходите се наоѓаат дури девет англиски клуба, три шпански, три француски и три италијански клуба и само два германски. Ова друштво секоја година го селектира „Дилојт“ (Deloitte) во својата фудбалска парична лига (Football Money League), а најновото издание нуди некои многу интересни трендови.

Минатата сезона влезе во историјата како прва во која еден клуб, Реал Мадрид, оствари приход од над една милијарда евра. Финансискиот раст на „кралевите“ се заснова на реновираниот и проширен стадион „Сантијаго Бернабеу“, кој донесе значително зголемување на приходите од билетите и комерцијалните активности во споредба со претходната сезона.