САД и Иран работат на втора рунда мировни разговори во услови кога тензиите во Ормускиот теснец ја продлабочуваат глобалната енергетска криза и ги усложнуваат дипломатските напори.
Целта е да се одржат нови разговори пред да истече прекинот на огнот следната недела, велат извори запознаени со случувањата. Една од опциите е повторно да се избере Пакистан, каде што се одржаа првичните преговори минатиот викенд, но се разгледуваат и други локации, додаваат изворите, барајќи да не бидат именувани поради чувствителноста на разговорите.
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека разговорите би можеле да продолжат „во следните два дена“ во Пакистан, објави „Њијорк Пост“. Тоа би било продолжение на долга, но без конечен исход сесија во Исламабад во саботата навечер. Во интервју за „Фокс Бизнис“, Трамп повтори дека војната ја гледа како „близу до крајот“.
Трамп за „Еј-би-си њуз“ изјави дека не размислува за продолжување на прекинот на огнот по неговото истекување на 22 април, предвидувајќи „неверојатни два дена пред нас“.
Тој не се обврза ниту дали САД ќе останат во преговорите за постигнување договор со Иран или ќе ги повлечат воените сили без мировен план.
„Може да заврши на кој било начин, но мислам дека договорот е подобар затоа што тогаш тие можат да се обноват“, изјави Трамп. „Тие навистина имаат поинаков режим сега. Како и да е, ние ги отстранивме радикалите.“
Во меѓувреме, САД продолжуваат со поморската блокада на Ормускиот теснец со цел да го ограничат извозот на нафта на Исламската Република, додека борбата за контрола врз овој стратешки воден пат се засилува. Истовремено, повеќе од 20 комерцијални бродови кои не посетувале ирански пристаништа поминале низ теснецот во последниот ден, објави „Волстрит журнал“.
САД обезбедиле 24-часовно спроведување на блокадата со флота од повеќе од 12 бродови. Тоа вклучува разурнувачи, како и бродот „УСС Триполи“, придружуван од авиони „Ф-35“ и бродови на маринците за операции на преземање контрола. Бродот „УСС Канбера“, пак, е задолжен за расчистување на морски мини.
Бродовите се концентрирани во Оманскиот Залив наместо долж иранскиот брег или во самиот Ормуски теснец, изјави американски претставник. Таквата распределба им дава на САД поголем простор за маневрирање и снабдување, додека ја намалува изложеноста на иранските противбродски ракети и овозможува операции на преземање контрола доколку е потребно, додаде претставникот.
Администрацијата на Трамп ќе дозволи да истече привременото изземање што овозможува купување одредени количини иранска сурова нафта овој викенд, соопшти Министерството за финансии. Слично изземање за руската сурова нафта истече минатата недела како дел од напорите за ублажување на глобалните енергетски шокови од шестнеделната војна.
Иран разгледува краткорочна пауза на испораките низ теснецот за да избегне тестирање на американската блокада и да не ги загрози новите мировни разговори, изјави извор запознаен со ситуацијата, кој побара анонимност поради чувствителноста на внатрешните дискусии во Техеран.
Азиските акции пораснаа во средата, а цената на нафтата благо се намали поради оптимизмот околу разговорите. Брент падна втор ден по ред на 94,50 долари за барел. Сепак, малопродажните цени на бензинот и дизелот во САД се на највисоко сезонско ниво досега, што претставува притисок за потрошувачите пред летните патувања.
Војната ја оштети енергетската инфраструктура во Заливот и ги наруши снабдувањата со нафта и гас и надвор од регионот, што ги разниша пазарите и поттикна стравувања од глобална инфлаторна криза. Околу една петтина од светската нафта и течниот природен гас се транспортираа низ Ормускиот теснец пред почетокот на војната.
Наглиот раст на цените на производи како авионско гориво и бензин веќе ги притиска потрошувачите, соопшти Меѓународната агенција за енергија во вторникот, укажувајќи на првиот годишен пад на глобалната побарувачка за нафта од 2020 година.
Најновиот обид за разговори покажува дека двете страни не се откажале од дипломатијата и покрај неуспехот на првичните преговори во Пакистан.
Потпретседателот Џеј-Ди Венс, говорејќи на настан во вторникот, изјави дека иако има напредок во тие разговори, Трамп не сака да постигне „мал договор, туку голем сеопфатен договор“.
Швајцарија понуди поддршка за дипломатските напори, откако претходно беше домаќин на разговори за иранската нуклеарна програма пред почетокот на војната кон крајот на февруари.
Воздушните напади продолжуваат во јужен Либан
Напади од прекинот на огнот на 7 април, најновите се заокружени
Bloomberg
Борбите во голема мера се смирија по прекинот на огнот, освен во Либан, каде што Израел продолжува со операции против Хезболах, поддржан од Иран. Разговорите меѓу Израел и Либан започнаа во вторникот во Вашингтон со цел да се адресира паралелниот конфликт, во кој загинале повеќе од 2.000 луѓе, според либанските власти. Овие разговори се одвоени од преговорите меѓу САД и Иран и се дел од пошироките напори за ограничување на влијанието на Иран преку Хезболах, изјави американски претставник.
Шефот на израелската разузнавачка служба вети повеќе тајни активности со цел соборување на иранската влада, сугерирајќи дека конфликтот меѓу двете земји ќе продолжи дури и ако САД постигнат мировен договор. „Нашата мисија сè уште не е завршена“, изјави Давид Барнеа, директор на Мосад.
Блокадата на Ормускиот теснец од страна на Трамп претставува дополнителен тест за издржливоста на прекинот на огнот. САД соопштија дека шест трговски бродови ги почитувале инструкциите да се свртат и повторно да влезат во иранско пристаниште во првиот ден од спроведувањето.
Фрустрирани од неподготвеноста на Иран да се откаже од контролата врз Ормускиот теснец, САД се обидуваат да ја наметнат својата позиција преку сопствена блокада.
Брод под американски санкции и поврзан со Кина исплови од Ормускиот теснец кон Оманскиот Залив, тестирајќи ја блокадата. Не беше јасно дали танкерот „Рич Стери“, претходно посетил ирански пристаништа.
Нарушувањата претставуваат ризик за Кина, најголемиот купувач на иранска нафта, која повика на прекин на огнот. Индискиот премиер Нарендра Моди изјави дека разговарал за ова прашање со Трамп, нагласувајќи го притисокот врз големите увозници. Белата куќа го потврди разговорот без да објави дополнителни детали.
.webp){kind=icon}
