Филмот „Практична магија 2“ ја повикува магијата на деведесеттите - но дали се исплати?

На почетокот на есенската сезона во кината, „Практична магија 2“ заработи 30 милиони долари во САД во првиот викенд од прикажувањето. Тоа е солиден, иако не спектакуларен почеток за филм чија продукција чинеше 75 милиони долари. Уште поизненадувачки е фактот што продолжението воопшто доби зелено светло.

Оригиналниот филм, премиерно прикажан во 1998 година, немаше комерцијален успех ниту особено позитивни критики, што обично би се сметало за доволна основа за продолжение. Наместо тоа, филмот со текот на годините стекна верна публика што ја ценеше „вештерската“ приказна за сестринството.

Постоењето на „Практична магија 2“ е еден пример за начинот на кој Холивуд ја проширува својата дефиниција за тоа што претставува исплатлива интелектуална сопственост за франшиза. Ако филмот има посветена публика, логиката е дека тој ентузијазам би можел да се претвори во поголема продажба на билети за продолжението.

Сепак, таа пресметка не е непогрешлива. Долготрајното присуство во популарната култура и комерцијалниот успех не се нужно иста работа кај култните филмови. Ако студијата ги поистоветат, може погрешно да протолкуваат дека страсната публика е и доволно бројна публика.

Ваквите филмови лесно се препознаваат, но тешко се дефинираат пошироко. Општо земено, тие имаат слаб успех на кино благајните и критиката првично ги отфрла. Филмот може да доживее своевидна рехабилитација благодарение на домашните видеоизданија, репризите на кабелската телевизија, полноќните проекции и новите критички толкувања.

Благодарение на стриминг-сервисите и видеото на барање, периодот меѓу отфрлањето на филмот од главната публика и неговиот втор живот како култен класик денес е уште пократок. На пример, хорор-филмот „Празниот човек“ беше објавен без многу публицитет од „Твенти сенчури студиос“ (20th Century Studios) среде пандемијата, а по неговото објавување на платформите за видео на барање стекна култна публика.

За студијата, заработката на филмот на кино благајните е еден од најсигурните показатели дали заслужува продолжение. Сепак, обожавателите на култните филмови можат да го променат начинот на кој се гледа на ваквите проекти: од необични неуспеси во франшизи со неискористен комерцијален потенцијал.

Поради тоа, студијата веќе не размислуваат само дали да одобрат продолжение, туку и колкав буџет реално може да оправда ентузијазмот на публиката.

Да го земеме за пример „Блејд ранер“, преведен како „Истребувач“. И покрај млакиот прием по премиерата во 1982 година, филмот ја имаше несреќата да се појави во кината истиот месец кога и „Е.Т. Вонземјанинот“. Научнофантастичниот неоноар на Ридли Скот подоцна почна да се смета за едно од врвните остварувања на жанрот. По децении добра репутација, продолжението од 2017 година изгледаше како исплатлив облог.

Харисон Форд не сакал да работи на „Блејд ранер“ поради исцрпувачкото снимање, креативните несогласувања со режисерот Ридли Скот и омразената нарација што студиото ја наметнало/Depositphotos 

Продолжението „Блејд ранер 2049“ чинеше 185 милиони долари, а оригиналниот филм имаше буџет од 30 милиони долари, што во 2017 година би одговарало на околу 76 милиони долари. И покрај исклучително позитивните критики и освоените два Оскара, продолжението сепак не успеа да го достигне пријавениот праг на рентабилност од 400 милиони долари.

Франшизата практично беше третирана како блокбастер, иако нејзиниот комерцијален досег беше поблиску до она што се очекува од жанровски филм наменет за потесна публика.

Кога поголемите буџети не носат пропорционално поголеми приходи на кино благајните, една можна алтернатива е продолжението веднаш да се објави на стриминг-платформа. Токму тоа го направи „Дизни“ (Disney) со „Хокус покус 2“, кој во 2022 година беше објавен ексклузивно на „Дизни плус“ (Disney+).

Филмот постави рекорд на „Нилсен“ (Nielsen) за филмови на стриминг-платформите, со 2,7 милијарди минути гледање во првиот викенд. Се работи на трет филм, но успехот на стриминг-платформата сега го наведува студиото да размислува и за негово прикажување во кината.

Можеби „Дизни“ треба да ја разгледа судбината на уште еден култен филм за вештерки од деведесеттите пред да донесе конечна одлука.

За почеток, добрите вести: првиот викенд на „Практична магија 2“ тешко може да се нарече катастрофален, а филмот има неколку фактори што би можеле да му помогнат и натаму добро да заработува.

Враќањето на ѕвезди како Никол Кидман и Сандра Булок, кои и понатаму привлекуваат публика во кината, секако помага. Според „Дедлајн“ (Deadline), филмот привлекол и многу специфична група гледачи. Речиси 80 отсто од публиката во првиот викенд биле жени, а 36 отсто од гледачите биле постари од 45 години, што укажува дека филмот допира до групата што помогна оригиналот да стане култен хит.

Џои Кинг во улогата на ќерката Кајли Овенс. Иако се одгледани без магија, ќерките откриваат дека ја носат моќната крвна лоза на семејството Овенс/Depositphotos

А сега лошите вести: засега има малку докази дека комерцијалниот потенцијал на франшизата значително се подобрил со текот на времето.

Заработката од 30 милиони долари во САД во првиот викенд е приближна на 13,1 милион долари што оригиналниот филм ги заработил во својот прв викенд, кога ќе се земе предвид инфлацијата. Меѓутоа, само за да ја достигне светската заработка на првиот филм од 94,4 милиони долари, прилагодена на инфлацијата, продолжението би морало да заработи околу 194 милиони долари.

Тоа се многу пари што допрва треба да се заработат.

Продолжението барем имаше поумерен буџет. Пријавените трошоци за продукција од 75 милиони долари номинално се исти како кај оригиналниот филм, но продолжението претставува помала инвестиција кога ќе се земе предвид денешната вредност на парите.

Мејси Вилијамс во улогата на другата ќерка, Антонија Овенс/Depositohotos 

Сепак, речиси три децении култен статус сè уште не довеле до очигледен комерцијален раст, поради што потенцијалот на продолжението и понатаму е неизвесен.

Не мора секое продолжение на култен филм да доживее неуспех или да биде наменето исклучиво за стриминг. Франшизата „Ридик“ покажува како може разумно да се пристапи кон овој ризик.

Откако оригиналниот филм „Планета на темнината“ („Пич блек“) од 2000 година стана умерен хит во кината и феномен на пазарот на ДВД-изданија, со повеќе од два милиона продадени примероци, Вин Дизел повторно ја одигра својата улога во филмот „Хрониките на Ридик“ од 2004 година.

Vin Diesel na premijeri filma "Osvetnici" | Depositphotos

Филмот не го постигна очекуваниот резултат во однос на својот деветцифрен буџет за продукција. Меѓутоа, наместо да се откаже од франшизата, „Јуниверзал пикчерс“ (Universal Pictures) во 2013 година му се врати на ликот со филмот „Ридик“. Неговата продукција чинеше 38 милиони долари, многу помалку од претходниот филм, дури и кога ќе се земе предвид инфлацијата, а во светот заработи речиси 100 милиони долари.

Помалиот обем го направи „Ридик“ значително помалку ризичен проект за прикажување во кината. Начинот на кој се одредува буџетот за продолжението на култен филм може да биде еднакво важен како и разбирањето на големината на неговата публика.

Сè на сè, не постои магична формула со која студијата би можеле да утврдат кога, или дали, некој филм ја преминува границата меѓу проект за потесна публика и одржлива франшиза.

Култниот статус може да му покаже на Холивуд дека на публиката сè уште ѝ е важен некој филм. Но не може секогаш да донесе и соодветна заработка на кино благајните.