Може ли Македонија да стане засолниште за љубителите на книги?

Идејата за совршен одмор сè помалку се мери со исполнет распоред. Новиот луксуз е неколку дена без брзање, со добра книга, тивка околина и време за себе. Пребарувањата на „Пинтерест“ за идеи за книжевни собири и одмори инспирирани од читањето се зголемиле за 265 отсто, додека на „Врбо“ бројот на рецензии во кои се споменуваат термини како „библиотека“ или „ретрит за читање“ речиси се утроил на глобално ниво. Истовремено, според податоците објавени во годишниот извештај за туристички трендови „Unpack ’26“, дури 91 отсто од патниците кои ги користат услугите на оваа платформа за резервации на приватни сместувања бараат одмори посветени на читање, релаксација и квалитетно време со најблиските.

Популарноста на заедницата #BookTok на социјалните мрежи дополнително го поттикнува трендот кој компанијата за онлајн туристички услуги Expedia Group го нарече „Readaways“, концепт кој подразбира книжевни патувања.

„Не е ново луѓето да носат куп книги на одмор, но тоа не е суштината на ‘Readaways’. Ова се мирни ретрити што ги споделуваат љубителите на книги, каде вистинските авантури се одвиваат на страниците – во тивок агол на пријатна библиотека, на лулашка на тремот или на лежалка покрај базен“, вели Мелани Фиш, потпретседателка за комуникации во компанијата.

Идејата дека читањето може да биде форма на одмор и обновување ја нагласува и авторката и консултантка во издаваштвото Ли Стајн за викенд-изданието на „Блумберг“.

„Ретритите за читање ја промовираат идејата дека времето поминато во сосредоточено читање литература може да биде исто толку обновувачко и релаксирачко како третман за лице или масажа“, вели таа.

Опишувајќи го своето искуство од еден ваков престој во Велс, Стајн пишува дека ја пречекала торба со подароци во која имало миризлива свеќа и кутија чоколадни тартуфи. Во бањите имало украсни школки и тегли со розова Епсом сол, додека низ целата куќа владеела тивка и смирена атмосфера.

„Се чувствував како да сум во некаква рехабилитација од патријархатот“, на шега забележува таа, опишувајќи го чувството на целосно повлекување од секојдневниот ритам.

Македонија има предуслови, недостига позиционирање

Идејата за побавен одмор, тишина и време поминато со книга има потенцијал да најде свое место и на домашниот туристички пазар. Македонија веќе располага со локации кои природно одговараат на овој концепт, со мирни предели, езера, планини и рурални средини каде посетителите можат да се оддалечат од секојдневниот ритам. Она што сè уште недостига е нивното препознавање и промовирање како дестинации за специфични искуства, а не само како места за ноќевање.

Хациенда во село Габрово со потенцијал за книжевно засолниште

 

Едно такво сместување што природно се вклопува во идејата на читачки засолништа е „Хасиенда Луисандро“ (Hacienda Louisandro) сместена во село Габрово, во подножјето на планината Беласица. Според описот на објектот, истиот се наоѓа на околу 10 километри од грчката граница, во регион со специфична микроклима, со топло и сончево време во поголем дел од годината. Оттаму посочуваат дека локацијата е наменета за гости кои бараат одмор, природа и автентично македонско гостопримство. Како што е наведено на официјалниот сајт, хасиендата ја комбинира традиционалната македонска архитектура со современи удобности. Опкружена е со органски градини, лозја и овоштарници, а на гостите им нуди престој во природна средина со погодности на бутик-сместување, меѓу кои базен, пространи надворешни површини и персонализирана услуга. Наместо само место за престој, оваа локација има потенцијал да се развие како простор за книжевен одмор, место каде гостите можат да најдат мирен агол за читање далеку од секојдневниот ритам.

Во источниот дел на земјата, „Етно Лукс“ (Etno Luks) во селото Црвулево, во подножјето на Плачковица, е уште еден пример за сместување што одговара на концептот на побавен одмор и кое лесно би можело да се позиционира како дестинација за ретрити за читање. Според описот, станува збор за рачно создаден имот, камен по камен, греда по греда, од семејство кое се преселило тука и се вљубило во тишината.

„Низ имотот поминува поток. Наутро гостите ги буди пеењето на птиците. Понекогаш крава ќе помине покрај вратата. Најблискиот град е оддалечен 15 километри. А најблиската гужва е многу подалеку. Шест апартмани. Максимум 16 гости. Ресторан кој готви само за нив. Тоа не е случајност. Тоа е суштината на местото“, пишува на официјалната страница на објектот.

Во трендот на побавни и поавтентични патувања се вклопува и „Гостинска куќа Шопоски“ (Shoposki Guest House), вила сместена во селото Елшани, во охридскиот регион. Домаќините ја нагласуваат мирната околина и природниот амбиент кои создаваат простор за престој со поспор ритам, каде гостите можат да се оддалечат од секојдневието и да уживаат во тишината. Освен уредени соби и заеднички простор за дружење, објектот нуди и градина за релаксација.

Силни се и впечатоците на гостите. На платформата „Букинг“ ова место има висока оценка од 9,6, а особено внимание привлекува кај странските туристи кои бараат поинакво доживување на Охрид, надвор од најфреквентните туристички зони. Токму комбинацијата на природа, локален амбиент и мирен престој е она што го прави ваквиот тип сместување погоден за развој на искуства поврзани со читање и одмор.

Изборот на локации што лесно може да се брендираат како места за читање е многу поголем отколку што изгледа на прв поглед. Иако македонската туристичка понуда сè уште ретко ги користи книжевните искуства како причина за патување, расте бројот на туристи во земјава кои сè почесто купуваат емоција и автентично доживување, а не само сместување.

Како што посочуваат од платформа за алтернативно сместување „Кајак.мк“, во Македонија понудата на вили, куќи за одмор и други форми на приватно сместување во рурални средини продолжува да расте.

„Сè поголем интерес има за планинските и руралните региони, особено за кратки викенд-престои, одмор подалеку од метежот и откривање мали села и места што претходно не биле дел од вообичаените туристички рути“, велат од „Кајак.мк“ за „Блумберг Адрија“.

Македонија веќе располага со она што глобалниот пазар сè повеќе го бара, а тоа е мир, природа и автентични места каде најголемата атракција не е нова содржина, туку можноста неколку часа да се поминат со добра книга. Прашањето е дали туристичката понуда ќе успее тоа да го препознае и да го претвори во соодветно осмислено искуство.