Холандскиот производител на опрема за производство на чипови АСМЛ (ASML Holding NV) се соочува со досега најсериозниот предизвик од администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп, откако американски претставници изразија сомнежи дека една од најнапредните машини на компанијата можеби завршила во Кина, спротивно на долгогодишните извозни ограничувања предводени од САД.
Според извори запознаени со разговорите, американскиот секретар за трговија Хауард Лутник во повеќе наврати им посочил на раководителите на АСМЛ дека постојат грижи околу можно присуство на нивна машина за екстремна ултравиолетова литографија (ЕУВ/EUV) на кинеска територија.
Овие системи претставуваат клучна технологија за производство на најнапредните полупроводници во светот и се користат од производители како ТСМЦ (TSMC) за изработка на чипови за компании како „Енвидија“ (NVIDIA) и „Епл“ (Apple). Поради нивната стратешка важност, АСМЛ никогаш не добила дозвола да извезува ЕУВ машини во Кина.
Од компанијата категорично ги отфрлаат сомнежите на Вашингтон. Според лица запознаени со ставот на холандската компанија, АСМЛ им објаснила на американските власти дека ниту една ЕУВ машина не се наоѓа во Кина и дека такво сценарио би било исклучително тешко да се реализира без знаење и учество на производителот.
ЕУВ системите се огромни машини со големина на автобус, произведени во ограничен број примероци и зависат од постојано одржување и техничка поддршка од специјализирани тимови на АСМЛ. Од компанијата наведуваат дека можат да следат евентуални прекини во работата, необично однесување или губење на поврзаноста на системите.
Портпарол на АСМЛ изјави дека компанијата никогаш не испорачала ЕУВ машина во Кина и дека останува целосно посветена на почитување на американските и холандските извозни правила.
Компанијата во одбранбена позиција
По состанок со Лутник во април, АСМЛ започнала дипломатска и комуникациска офанзива во Вашингтон. Компанијата подготвила документ со наслов „Нема индикации за присуство на АСМЛ ЕУВ систем во Кина“, кој бил доставен до американски претставници.
Според документот, во светот моментално функционираат 314 ЕУВ системи, додека 26 се повлечени од употреба. Ниту еден од нив не е лоциран во Кина.
Сепак, американски претставници тврдат дека располагаат со информации за испораки на специјализирана транспортна опрема и други компоненти кои би можеле да бидат поврзани со ЕУВ системите. Тие не ги објавуваат доказите, наведувајќи дека станува збор за чувствителни разузнавачки информации.
АСМЛ сепак и натаму децидно ги демантира ваквите наводи и истакнува дека никогаш не испорачала во Кина компоненти или модули специјално наменети за ЕУВ машините.
Клучно прашање за глобалната трка во вештачката интелигенција
Пристапот до ЕУВ технологијата се смета за еден од најголемите предизвици за кинеската полупроводничка индустрија. Особено погоден е „Хуавај“ (Huawei Technologies), кој се обидува да развие конкурентни ВИ и мобилни процесори без пристап до најсовремената западна литографска технологија.
Bloomberg Mercury
Доколку навистина се покаже дека ЕУВ систем стигнал до Кина, тоа би претставувало едно од најсериозните прекршувања на американските мерки насочени кон ограничување на кинескиот пристап до напредни технологии кои би можеле да имаат воени и стратешки примени.
Но засега американската администрација не презеде конкретни санкции или правни мерки против АСМЛ, што дополнително ги поттикнува прашањата околу цврстината на доказите со кои располага Вашингтон.
Што вели Bloomberg Intelligence
Загриженоста на САД за кинеските производители на чипови кои користат напредни алатки произведени од АСМЛ може да има мало влијание врз нејзината продажба. „Блумберг њуз“ известува дека на неодамнешните состаноци, министерот за трговија Хауард Лутник изразил грижи пред раководителите на АСМЛ, велејќи дека една од нејзините врвни машини можеби стигнала до Кина, кршејќи ги ограничувањата наложени од САД. Но, АСМЛ вели дека никогаш не испорачала системи за екстремна ултравиолетова литографија во Кина и се придржувала до заострувањето на ограничувањата за алатки за длабоко ултравиолетово зрачење. Исто така, користењето на машини од АСМЛ за производство на напредни чипови веројатно би барало софистицирани алатки од други странски фирми кои исто така се соочуваат со ограничувања. Кина е сè повеќе во можност да произведува понапредни чипови со застарени алатки, па затоа загриженоста на САД може да го одразува напредокот на кинескиот инженеринг, а не каков било пропуст во усогласувањето на АСМЛ со извозните контроли.
- Масахиро Вакасуги, аналитичар
Растечки притисок врз европската компанија
Случајот дополнително ги усложнува односите меѓу САД, Холандија и Европската Унија во време кога Вашингтон бара уште построги ограничувања за извозот на технологија кон Кина.
АСМЛ веќе е спречена да продава ЕУВ машини во Кина, а холандската влада воведе ограничувања и за дел од најнапредните ДУВ (DUV) системи. Сепак, американските власти подолго време сметаат дека европските и јапонските ограничувања не се доволно строги во споредба со мерките што важат за американските компании.
Во Конгресот веќе е поднесен двопартиски предлог-закон со кој би се изедначиле ограничувањата за странските производители со оние што важат за американските компании, што би можело дополнително да го ограничи пристапот на АСМЛ до кинескиот пазар.
.webp){kind=icon}
