„Модерна“ и „Мерк“: Еден лек против рак, две различни инвестициски приказни

Фармацевтскиот пазар доби еден од најважните клинички резултати во последниве години. „Мерк“(Merck) и „Модерна“ (Moderna) објавија дека нивниот персонализиран лек за рак со mRNA (информациска рибонуклеинска киселина) „Интисмеран аутоген“ (intismeran autogene), успешно ја постигнал својата примарна цел во големо испитување од фаза 3. Во комбинација со лекот на „Мерк“, „Кејтруда“ (Keytruda), терапијата значително го продолжи времето без враќање на меланомот и го намали ризикот од ширење на болеста. Ова е прво големо испитување од фаза 3 што ја потврдува ефикасноста на пристапот со mRNA во лекувањето на ракот.

Реакција на пазарот беше екстремна. „Модерна“ скокна за дури 177 проценти на 19 август, додека „Мерк“ порасна за околу 13 проценти. Ова ѝ даде на „Модерна“ зголемување на пазарната вредност за приближно 30 милијарди долари за еден ден. Таквата реакција покажува дека инвеститорите во клиничките резултати гледаат не само потенцијал на еден лек, туку и докази дека пристапот со персонализирана mRNA би можел да има поширока примена во онкологијата.

Пред објавувањето на резултатите, „Модерна“ беше компанија со големи финансиски проблеми. Приходите од вакцината против ковид нагло паднаа, компанијата сè уште работи со големи загуби, а инвеститорите бараат доказ дека mRNA технологијата може да стане основа на нова генерација лекови.

По објавувањето на клиничките резултати, „Модерна“ вреди околу 55 милијарди долари, повеќе од двојно повеќе од приближно 25 милијарди долари пред објавувањето. Ова значи дека денес пазарот не плаќа само за лек за меланом, туку и за можноста да се прошири истиот пристап кон рак на белите дробови, мочниот меур, бубрезите...

Проблемот е што клучните податоци сè уште недостасуваат. Компаниите сè уште не објавиле детали за големината на ефектот врз преживувањето без враќање на болеста, додека резултатите за вкупното преживување сè уште не се достапни. Знаеме дека терапијата го намалува ризикот од враќање на болеста, но сè уште не е познато дали и за колку го продолжува животот на пациентите.

Меланомот е медицински успех, но мал пазар, „Блумберг Интелиџенс“ проценува дека глобалниот пазар на лекови за операбилен меланом вреди околу 2,3 милијарди долари годишно. Се проценува дека „Интисмеранот“ во оваа област на третман би можел да генерира околу 1,4 милијарди долари продажба до 2032 година.

Потенцијалeн обем на продажба на Интисмеран (во милијарди УСД) и број на пациенти (во илјади)

Извор: ББА аналитика, Блумберг Интелиџенс

Само тоа не е доволно за да се оправда растот на пазарната вредност на „Модерна“ од околу 30 милијарди долари. Затоа, инвестициската теза зависи од тоа дали „Интисмеранот“ може да стане платформа за неколку видови рак. Во исто време, потенцијалот за поширока примена доаѓа со еден важен предизвик: за разлика од класичниот лек кој се произведува во големи серии, „Интисмеранот“ е приспособен на секој пациент поединечно.

Персонализираниот третман е приспособен на туморските мутации на секој пациент, при што се таргетираат до 34 мутации. Но, таков пристап е исто така комерцијално посложен: за секој пациент е потребно да се анализира туморот, да се произведе индивидуален лек и да се достави до лекарот, а целиот процес моментално трае околу шест недели.

„Мерк“, од друга страна, има поинаква инвестициска приказна од „Модерна“. За „Мерк“, „Интисмеранот“ е само дел од многу поширок бизнис. Во вториот квартал од 2026 година, „Мерк“ генерираше 16,6 милијарди долари приходи, додека нејзиниот лек „Кејтруда“ генерираше 8,4 милијарди долари. „Кејтруда“ учествуваше со речиси половина од вкупната продажба на компанијата во 2025 година.

Затоа новиот лек има дополнителна стратешка вредност. „Кејтруда“ ќе се соочи со конкуренција од слични, потенцијално поевтини лекови од крајот на 2028 година, па затоа „Интисмеранот“ може да и помогне на „Мерк“ да ја задржи својата водечка позиција во онкологијата и да создаде нов извор на приходи.

„Мерк“ и „Модерна“ ги делат трошоците за развој и потенцијалните профити од лекот, но неговиот успех би имал многу поголемо влијание врз „Модерна“ со оглед на неговата помала пазарна вредност. Инвеститор во „Мерк“ веќе добива голем и профитабилен фармацевтски бизнис, додека сегашното вреднување на „Модерна“ во голема мера се базира на идниот успех на „Интисмеранот“.

 

Затоа ризикот е различен за двете компании. Кај „Мерк“, пазарот веројатно драматично не го преценува потенцијалот на новиот лек, додека со „Модерна“, ризикот е значително поголем. Доколку „Интисмеранот“  успее во повеќе големи индикации, денешното вреднување може да биде оправдано, но ако остане ограничен на меланом, пазарот веројатно веќе премногу го зема предвид идниот раст. Најголемиот предизвик сега е комерцијализацијата: регулаторно одобрување, податоци за вкупното преживување, цената на терапијата, производствениот капацитет и можноста за скалирање на персонализираниот модел на голем број пациенти.