Сѐ повеќе работници во САД добиваат награда во акции

Наградите во акции некогаш беа резервирани за највисокиот менаџмент, или пак за првите вработени во поедини стартапи и сл.

Но веќе не е така. Новите продажби на акции и меѓународните даночни прописи ги тераат американските компании да ги прошират овие опции на повеќе обични работници. Бројот на вработени во продажба кои добиваат пакети акции се зголеми за речиси 30 отсто од средината на 2025 година, според анализата на 8.000 грантови за вработени од 480 компании од платформата за платформата за следење на платите, „Диил“ (Deel). Маркетинг тимовите забележаа зголемување од 24 отсто во истиот период, додека придобивките за софтверските инженери, вработените аналитика на податоци и во услуги за корисниците биле нешто поскромни.

„Мислам дека тоа станува очекуван дел од надоместокот [на работниците], но не е исто што и плата“, рече економистката на „Диил“, Лорен Томас.

 

Комшаниите сѐ повеќе наградуваат и понизок ранг на вработени преку акции

Bloomberg Mercury

 

Можноста за плаќање во акции, чија вредност може драматично да се зголеми кога акциите на компанијата одат нагоре, станува попривлечна за работниците кои инаку се справуваат со стагнација на растот на платите, според Томас. И покрај ризиците поврзани со нестабилноста на пазарот, повеќе вработени бараат акции за награди како начин да се одржи чекор со инфлацијата. Бројот на американски работници кои поседувале пакети со акции се зголемил од 10 милиони на почетокот на 2000-тите на околу 14 милиони во 2025 година, според студија објавена во „Меѓународниот преглед на применета економија“ (International Review of Applied Economics.)

Исплатата на надомест во акции може да потрае со години, може да биде тешко да се претвори во пари, а може да стане и безвреден доколку компанијата пропадне.  Но, кога ќе се исплати, може да создаде многу повеќе богатство од самите плати, давајќи им на вработените во големите котирани компании значаен удел во корпоративниот раст.

Тоа е коцкање што го прават најплатените менаџери долго време. Наградите во акции сочинуваат речиси три четвртини од надоместокот на извршните директори и се клучна причина зошто нивните вкупни плати редовно ги надминуваат многукратно оние на обичните работници, според Студијата за плати на извршните директори на Правниот факултет на Харвард. Пакетот за компензација на „Тесла“ од 158 милијарди долари за Илон Маск е целосно базиран на акции, што значи дека тој може да ја оствари неговата целосна вредност само ако акциите на компанијата пораснат и производителот на автомобили ги исполни оперативните цели. Во „Мајкрософт“, околу 90 отсто од надоместокот на главниот извршен директор Сатја Надела, вреден 96,5 милиони долари во фискалната 2025 година, од акции на компанијата.

Сè повеќе компании ги прошируваат овие награди и на персоналот со понизок ранг. Во рамките на технолошката индустрија, „Мајкрософт“, „Гугл“, „Фејсбук“, „Амазон“, „Мета“ и „Интел“ доделуваат акции на своите вработени во продажба, маркетинг и човечки ресурси по највисоки стапки, според анализата на економистот Јакоб Брунстајн од „Ревелио Лабс“ (Revelio Labs). „Епл Инк.“, „Гугл“, „Фејсбук“, „Интуит“ и „Амазон“ се компании што е најверојатно да доделат акции на своите бизнис и финансиски тимови, открил Брунстајн. Генерално, пак, овие групи имаат најмалку шанси да добијат компензација во акции, додаде тој. Софтверските инженери историски добивале најмногу вакви надоместоци, велат од  „Диил“.

Не сите компании ја прошируваат компензацијата базирана на акции. Главниот финансиски директор на „Аутодеск“, Јанеш Мурџани, неодамна изјави за „Блумберг“ дека софтверската компанија ги намалила надоместоците во акции како дел од вкупните приходи.

„Тоа е економски трошок за акционерите, па затоа треба да го управуваме како и секој друг трошок“, рече Мурџани.

Сепак, дури и работниците надвор од Северна Америка добиваат поголем дел од својата плата во акции. Во Германија и Велика Британија, даночните промени ја олеснија понудата на компензација во акции. Бројот на работници кои добиваат награди во акции се зголеми за 62 отсто во Германија и за 51 отсто во Индија помеѓу првата половина на 2025 година и првата половина на 2026 година, во споредба со 29 отсто во САД, открива „Диил“.