Американската нафтена индустрија е неподготвена за големиот договор на Трамп со Венецуела

Американскиот претседател Доналд Трамп се пофали дека неговиот сеопфатен нафтен договор со Венецуела, со кој САД фактички добиваат контрола врз голем дел од нафтеното богатство на земјата, е можеби „најголемиот договор некогаш склучен“.

Некои американски нафтени директори не се согласуваат со тоа.

Навистина, договорот предизвика бран на загриженост и незадоволство меѓу лидерите во индустријата, кои стравуваат дека ги прекинува тековните комерцијални преговори и ги оттурнува од некои од најперспективните нафтени полиња во Венецуела.

Овие загрижености за „Блумберг“ ги опишаа лица запознаени со случајот, кои побараа да останат анонимни за да можат поотворено да зборуваат. Некои од нив признаа дека е тешко јавно да се критикува договорот, со оглед на очигледниот ентузијазам на претседателот за него, осум месеци по операцијата во која американските сили упаднаа во Каракас и го заробија долгогодишниот претседател Николас Мадуро, настан што Трамп го претстави како огромна можност за американските нафтени компании.

Интересот на енергетските компании за обновување на сериозно деградираната венецуелска нафтена индустрија кулминираше на церемонија во Каракас во средата, на која присуствуваа вршителката на должност претседател на Венецуела, Делси Родригез, американскиот секретар за енергетика Крис Рајт и раководителите на компании како „Шеврон“, „Ени“ и „Вернова“ кои потпишаа инвестициски договори.

Но овие договори, подготвувани со месеци, беа засенети од договорот што Трамп го објави на својата социјална мрежа минатиот петок. Американската влада презема 35-процентен удел во НАБЕП (North American Blue Energy Partners - NABEP), приватна нафтена компанија предводена од контроверзниот инвеститор Алехандро Бетанкур, која обезбеди 100-годишни права за развој на 17 венецуелски нафтени полиња.

Bloomberg Mercury

Договорот со Бетанкур, координиран од американскиот Стејт департмент и Пентагон, изненади многу енергетски компании и нивни раководители, вклучително и оние кои веќе воделе комерцијални преговори во Венецуела, велат извори запознаени со ситуацијата.

Незадоволството во индустријата укажува на предизвик за администрацијата на Трамп додека се обидува да постигне повеќе цели во Венецуела. Додека претседателот сака брзо да обезбеди деловни зделки и нов прилив на нафта и приходи што би помогнале во обновата на земјата, некои од најголемите инвеститори способни значително да го зголемат производството на тешка сурова нафта пристапуваат повнимателно, поради политичките и економските ризици по апсењето на Мадуро.

Поддржувачите на договорот велат дека тој веднаш ќе овозможи поголем извоз на сурова нафта. Според нив, дел од критиките доаѓаат од компании кои биле премногу претпазливи и сега се чувствуваат поразени.

Сепак, со тоа што САД добиваат 35-процентен удел во НАБЕП и право на 20 проценти од нејзиното производство по производна цена, администрацијата на Трамп создаде нова грижа: дека практично создава моќна де факто национална нафтена компанија која ќе им конкурира на американските производители на нафта, дури и на оние кои немаат намера да работат во Венецуела.

„Кога владата инвестира во приватна компанија, таа има интерес да ја заштити таа инвестиција“, изјави Кевин Бук, управен директор на „Клиеар вју енерџи партнерс“ со седиште во Вашингтон. „Прашањето е дали тоа ќе го прави на начин што ќе биде комплементарен со остатокот од индустријата или ќе биде конкурентски настроено кон неа.“

Претставници на администрацијата се обиделе да ги ублажат стравувањата во нафтениот сектор, претставувајќи го договорот со НАБЕП како механизам што обезбедува поголема сигурност за приватните инвестиции во Венецуела, велат извори запознаени со случајот.

Тие тврдат дека заедничкиот потфат меѓу САД и НАБЕП нема намера да му конкурира на приватниот сектор. Американски функционер во вторникот ги отфрли тврдењата дека договорот претставува пречка за другите компании, нагласувајќи дека се однесува на конкретни нафтени полиња и дека останатите производители и понатаму можат слободно да преговараат со венецуелската влада.

Одделно, претставник на Белата куќа посочи на договорите што оваа недела ги потпишаа „Шеврон“ и „Вернова“ како доказ дека многу компании успешно склучуваат зделки во Венецуела.

Но не секој потенцијален инвеститор напредува.

Меѓу нив е и Брајан Шефилд, претставник на третата генерација тексашки нафтени претприемачи, кој бил еден од речиси дваесетината директори што на 9 јануари присуствувале на состанок во Белата куќа, каде што Трамп ги повикал да инвестираат десетици милијарди долари во обновата на венецуелскиот нафтен сектор.

Иако Шефилд ја пофали американската влада што го поврзала со венецуелски претставници, тој во петокот изјави дека неговиот тим постигнал мал напредок со планот за развој на неконвенционалните нафтени наоѓалишта во земјата.

„Мојот тим сака да продолжи да работи на тоа, но кога не чувствувате дека сте добредојдени и гледате дека се доделуваат само конвенционални нафтени полиња, мислам дека инвеститорите во неконвенционалната нафта едноставно ќе се префрлат во друга земја“, рече Шефилд во интервју.

Администрацијата се соочи и со незадоволство поради големиот број полиња доделени на НАБЕП, со што се намалува бројот на достапни локации за независните американски оператори кои сакаат да обезбедат сопствени концесии. Дел од полињата што сега се под контрола на НАБЕП биле цел на интерес и на други компании, што ја намалува привлечноста на преостанатите можности.

Луѓе од индустријата изразуваат загриженост и поради моќта што ја концентрира Алехандро Бетанкур, претприемач со контроверзно минато во Венецуела, кој во минатото се соочувал со обвинувања за перење пари и даночна измама во Европа и САД. Бетанкур ги негирал сите обвинувања и никогаш не бил обвинет за кривично дело. НАБЕП не одговори веднаш на барањето за коментар.

Американските власти ја бранеа одлуката за партнерство со Бетанкур и неговата компанија, претставувајќи ја НАБЕП како конструктивен партнер и докажан играч во нафтената индустрија што може брзо да го зголеми производството. Според американски официјален претставник, компанијата обезбедува пристап и до многу големи докажани резерви на нафта.

„Овој договор е склучен со приватна компанија што има најдобри резултати од сите компании што работат во Венецуела. Тоа е докажан оператор кој знае како да го зголеми производството и како да работи таму“, соопшти Белата куќа во средата.

Администрацијата на Трамп нагласи дека дел од нафтените полиња вклучени во трансакцијата со НАБЕП претходно биле под контрола на руски и кинески компании. Според Белата куќа, тие се заменуваат со транспарентен систем предводен од САД кој ќе донесе значителни придобивки и за американскиот и за венецуелскиот народ.

Не е јасно дали тоа ги намалува стравувањата.

За дел од луѓето во индустријата, тоа претставува фактичка експропријација на концесии, што би можело да го нормализира одземањето на имот во истата земја каде што пред неколку децении им беа одземени средствата на „Коноко Филипс“, „Ексон Мобил“ и други компании.

Крис Рајт во средата посебно ги истакна механизмите за заштита во договорот меѓу САД и НАБЕП, меѓу кои американско право на вето при назначувањето членови на управниот одбор и услов мнозинството членови да бидат американски државјани.

Тој изјави дека САД се „исклучително уверени“ во структурата на договорот и оцени дека тој „ќе донесе огромни придобивки за народот на Венецуела и за народот на Соединетите Американски Држави“.