Промените на глобалната клима предизвикани од човекот имаат „директно и добро разбрано влијание“ врз екстремната топлина и врнежите од дожд, според новиот извештај на Националните академии на САД. Проценката доаѓа во време кога временските непогоди доминираат во насловите и додека јавниот и приватниот сектор вложуваат ресурси во обид да разберат што следи.
Добро утро, ви пишува Владимир Николоски од дигиталната редакција на „Блумберг Адрија“. Подолу петте вести што ги издвоивме за почеток на денот.
Регионот без работна сила
До пред само неколку децении земјите од поранешна Југославија се сметаа за извозници на работна сила. Младите и квалификувани работници заминуваа во Германија, Австрија, Швајцарија и други поразвиени европски земји во потрага по повисоки плати и подобри услови за живот.
Денес се случува историски пресврт. Од Љубљана до Скопје, компаниите сѐ потешко наоѓаат возачи, ѕидари, армирачи, заварувачи, готвачи и келнери. Работниците од Непал, Индија, Бангладеш и Филипини стануваат неизоставен дел од економиите во регионот, кои се соочуваат со двоен предизвик: стареење на населението и натамошно иселување на домашната работна сила.
Македонија изгубила над 150.000 лица од активното население за десет години
Бројот на активно население во Македонија лани изнесувал 796.399 лица, што е помалку за 158.525 лица во однос на 2015 година кога оваа бројка изнесувала 954.924 лица, покажуваат податоците на Државниот завод за статистика. Во периодот 2020-2025 година, стапките на активност, вработеност и невработеност бележат промени од година во година, во насока на пораст и или намалување.
„Во последната година од овој период, стапката на активното население кај мажите бележи намалување од 5,2 процентни поени во однос на 2020 година. Највисока стапка на вработеност од 47,5 проценти е забележана во 2020 година, додека пониска стапка на вработеност од 46,4 проценти е забележана во 2025 година“, наведуваат од Државниот завод за статистика во публикацијата „Македонија во бројки 2026“.
Кои компании најмногу профитираат од растот на цените на протеините од сурутка?
Неодамнешниот пораст на цените на протеините од сурутка не е инвестициска приказна за индустријата за додатоци во исхраната, туку за компаниите што го контролираат производството на сурутка како нуспроизвод од производството на сирење. Затоа, меѓу котираните компании, инвеститорите не се најзаинтересирани за производителите на протеински пијалоци, туку за големите преработувачи на млеко и сирење: „Гланбиа“ (Glanbia), „Сапуто“ (Saputo) и „Фонтера“ (Fonterra).
„Гланбиа“ има најголема изложеност на протеини од сурутка, но и највисоко вреднување. „Сапуто“ е повеќе приказна за реструктуирање отколку за сурутка, додека „Фонтера“ нуди најдиректна изложеност на зголемувањето на цените на протеините од сурутка со најниско вреднување, но со ограничувања што произлегуваат од моделот на кооперативно управување.
„Тотал Енерџис“ очекува силна трговија со нафта
„ТоталЕнерџис СЕ“ објави уште еден квартал на бурна трговија со нафта откако војната со Иран ги помести пазарите на сурова нафта, но предупреди на слаби резултати во нејзиниот бизнис со гас. Францускиот гигант изјави дека заработката од трговијата со нафта „се очекува да остане на исто силно ниво како и во првиот квартал“, како одраз на пазарните превирања предизвикани од војната на Блискиот Исток.
Резултатите од нејзината интегрирана единица за течен природен гас, кои сочинуваат приближно една петтина од вкупниот број, веројатно ќе паднат „значително“ поради слабиот европски пазар. Оптимистичките насоки за трговија со нафта се одразуваат на оние што веќе ги дадоа конкурентите, што укажува дека најголемите западни нафтени компании се очекуваат со бурна заработка кога ќе почнат да објавуваат резултати подоцна овој месец.
ТСМЦ ќе вложи 265 милијарди долари во производството на чипови по договорот со Трамп
„ТСМЦ“ (Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. - TSMC) планира да вложи дополнителни 100 милијарди долари за проширување на производството на чипови во САД, со што и официјално ја потврдува обврската што е дел од поширокиот договор меѓу Вашингтон и Тајпеј за пренесување на производството на полупроводници на американска територија.
Со тоа вкупниот инвестициски план на компанијата во САД ќе достигне 265 милијарди долари, изјави американски претставник. Дополнителните 100 милијарди долари ќе бидат наменети за изградба на четири фабрики за чипови, со што присуството на ТСМЦ во САД на крајот ќе опфаќа 10 производствени погони и два капацитета за пакување на чипови, наведува истиот претставник, кој побара да остане анонимен бидејќи информацијата сè уште не е јавно објавена.
.webp){kind=icon}
