Трката за наследник на Лагард во ЕЦБ се вжештува со заминувањето на Шнабел

Предвременото заминување на Изабел Шнабел од Европската централна банка се очекува да ја засили трката за водечките функции во институцијата, вклучително и за функцијата на претседателката Кристин Лагард.

Соопштението од четвртокот дека германската членка на Извршниот одбор ќе замине во јануари, една година пред истекот на нејзиниот мандат, значи дека за нешто повеќе од три месеци ќе се ослободи место во највисокото раководство на банката. Тоа ги става владите пред задача наскоро да дејствуваат.

Со оглед на тоа што Лагард и главниот економист Филип Лејн исто така треба да заминат во 2027 година, а претседателката навести и можност за порано заминување, се чини многу веројатно дека ќе се постигне пакет-договор за назначувањата. До крајот на годинава се закажани уште три самити на Европската Унија на кои би можеле да се водат преговори за функциите.

Таквите маневри би можеле да ја подготват сцената за уште едно соочување меѓу лидерите со голем влог, како во 2019 година, кога беше назначена Лагард. Земјите ќе настојуваат да обезбедат места во Извршниот одбор, кој ја насочува монетарната политика во регион со речиси 360 милиони жители, а половина од неговите места се дел од овие назначувања.

„Сега навистина има временски притисок да се најде пакет-решение“, рече Холгер Шмидинг, главен економист во „Беренберг“ (Berenberg). „Ќе биде тешко. Но за тоа служат политичарите - да најдат решенија дури и кога одлуките се тешки.“

Забрзаниот распоред се совпаѓа со незгоден период за најголемите економии во еврозоната. Владата на Германија, најголемата членка во регионот, е во криза по низа порази на покраинските избори, додека Франција се соочува со политички застој пред претстојните избори. Се приближуваат и национални избори во Италија и Шпанија.

 

Како и кај секоја одлука на ЕУ, не може да се исклучи опасноста од застој. И самата Шнабел ја спомна таа можност во проштална порака до вработените во ЕЦБ, до која дошол Блумберг.

„Наследник ќе назначи Европскиот совет“, рече таа. „Доколку е потребно, по моето заминување моите надлежности привремено ќе им бидат распределени на преостанатите членови на Извршниот одбор.“

Заминувањето на Шнабел досега е најјасен сигнал за владите сериозно да ги почнат преговорите, особено затоа што секое одложување би можело да доведе до преклопување со распоредот за избор на наследник на францускиот претседател Емануел Макрон, кој започнува во април.

Итноста не се однесува само на пополнувањето на местото на функционерка задолжена за надзор над пазарите во нестабилен период, кога глобалниот пад на цените на обврзниците го доведе приносот на американските 30-годишни обврзници на највисоко ниво во повеќе од две децении.

И можноста Лагард да замине пред истекот на својот мандат во октомври следната година останува отворена. По неколкумесечни шпекулации дали ќе го преземе раководењето со Светскиот економски форум, претседателката на ЕЦБ се обврза единствено дека ќе остане на функцијата до крајот на оваа година.

Во јануари таа ќе објави и мемоари, нешто што луѓето на високи функции обично го прават дури откако ќе заминат од функцијата.

Досега најсилниот знак дека владите се подготвуваат за надмудрување дојде од премиерите на Шпанија и Холандија. Двајцата, кои беа во Њујорк на Генералното собрание на Обединетите нации, застанаа зад кандидатите од своите земји, кои нашироко се сметаат за фаворити.

Пабло Хернандез де Кос и Клас Кнот/Bloomberg 

Холандскиот премиер Роб Јетен во четвртокот за телевизијата Блумберг изјави дека многу земји во регионот би го сметале Клас Кнот за „идеален избор“. Еден ден претходно, неговиот шпански колега Педро Санчез рече дека Пабло Хернандес де Кос ги има „лидерските способности, капацитетот и знаењето“.

„Се чини дека разговорите веќе се во тек“, рече Модупе Адегбембо, економистка во „Џефрис“ (Jefferies). „Но пораното заминување на Шнабел треба да го зголеми притисокот врз земјите членки да најдат решение.“

Иако Германија никогаш не ја имала претседателската функција во ЕЦБ, таа не истакна свој кандидат. Гувернерот на Бундесбанката, Јоахим Нагел, е заинтересиран, но канцеларот Фридрих Мерц, кој се соочува со политички превирања, изгледа има резерви кон кандидат близок до неговите социјалдемократски коалициски партнери.

Германки заземаат и две други високи функции: Урсула фон дер Лајен е претседателка на Европската комисија, а Клаудија Бух ја води банкарската супервизија на ЕЦБ. Сепак, недостигот од амбиција кај германската влада е во спротивност со последните два избора на претседател на ЕЦБ, кога кандидати од Бундесбанката беа меѓу сериозните претенденти.

Како се одвива постапката за назначување:

• Министрите за финансии на еврозоната повикуваат на предлагање кандидати и разговараат за нив пред да го препорачаат својот избор.
• Европскиот парламент и Управниот совет на ЕЦБ даваат свое мислење.
• Лидерите на ЕУ го вршат конечното назначување.

 

Алтернатива на претседателската функција би била позицијата на Лејн како главен економист, за која е заинтересирана и Франција. Берлин би бил заинтересиран за таа функција, изјавија минатиот месец за Блумберг луѓе запознаени со разговорите.

Можни германски кандидати се универзитетските професори Маркус Брунермајер од Принстон и Улрике Малмендиер од Беркли, како и Тобијас Адријан, кој неодамна ја напушти функцијата во Меѓународниот монетарен фонд што потоа ја презеде Шнабел.

Но Германци веќе двапати биле главни економисти, а со претстојното заминување на Шнабел и, подоцна, на Лагард од Извршниот одбор, веројатно ќе биде силен притисокот да се назначи уште една жена.

Покрај Малмендиер, можни кандидатки во тој поглед се и членките на одборот на Бундесбанката, Сабине Маудерер и Фрици Келер-Гајб.

Сепак, и Франција може да предложи силни кандидатки, меѓу кои поранешната главна економистка на Организацијата за економска соработка и развој, Лоренс Бун, и заменик-гувернерката на Банката на Франција, Ањес Бенаси-Кере.

Со оглед на тоа што Макрон веројатно силно ќе се залага таа функција да ѝ припадне на Франција, на Берлин можеби ќе му биде полесно повторно да предложи свој кандидат за ресорот за пазари што го водеше Шнабел. Таа функција доби големо значење во последните години, со кризните интервенции на ЕЦБ, како што се големите програми за купување средства.

Во секој случај, преминувањето на Шнабел во Вашингтон ја засили трката за една од највнимателно следените кадровски промени во Европа во последните години.

„Тоа дефинитивно ги забрзува разговорите и би ме изненадило ако владите веќе немаат некои имиња на ум“, рече Пит Кристијансен, главен стратег во „Данске банк“ (Danske Bank). „Но речиси е невозможно да се предвиди конечниот исход.“