Македонците меѓу највредните во Европа - третина од работниците работат за викенд

Над третина од работниците во Македонија работат за викенд. Според податоците на европската статистичка служба „Евростат“, во сабота и недела работат 31,7 отсто од вработените во земјава.

Овој процент е значително повисок во споредба со европскиот. Во Европа за време на викенд работат 21,3 отсто од вработените.

За разлика од јужниот дел од Европа, каде што работата во деновите од викендот е над просекот, северните земји имаат пониски стапки. Најмалку за викенд се работи во Литванија – само 3 отсто.

Од земјите во регионот, само 7 отсто од бугарските работници не одмораат за викенд, а во Словенија и Хрватска помалку од 14 отсто имаат работни саботи и недели.

Кој најчесто работи за викенд?

За викенд најчесто работат самовработените лица, дури 35,9 отсто од лицата што работат во сабота и недела се работодавци без вработени, покажува европската статистика. 

Овој процент повторно е највисок во Грција, каде што дури 75 отсто од самовработените не одмораат во текот на викендите. Следуваат Белгија и Франција со над 60 отсто.

Работата во неработни денови зависи и од секторот. Речиси половина од сите работници во услужните дејности и трговијата работат за викенд. Сличен е процентот и на работниците во земјоделството, шумарството и рибарството. 

Секој четврти вработен во таканаречените елементарни занимања оди на работа во сабота и недела. Тоа се работници што работат физичка работа.

И работната недела во земјава е меѓу најдолгите

Според податоците на „Евростат“, земјава се вбројува во првите 10 и според должината на работата недела. Просечно, македонскиот работник на работното место поминува 40,7 часа. Повеќе од Македонците и овој пат работат работниците од регионот. Најкратка работа недела има Холандија, 31,5 часа.

 

 

Просечно работната недела во Европската Унија трае 37 часа, а во еврозоната е пократка, 36,5 часа.

Тенденција во европските земји е работната недела да се намалува. Меѓу оние што тестираа четиридневна работна недела се Обединетото Кралство, Германија, Португалија, Исланд, Франција и Шпанија. Кратење на часовите поминати на работа сега се тестира и во Полска. Минатото лето почна пилот-проектот со кој работната недела треба да се скрати на 35 часа без притоа да се намали платата. Работниците можат да избираат дали ќе работат 6 часа дневно, ќе добијат тридневен викенд или повеќе денови за одмор.

Како е регулирано работното време во земјава?

Во согласност со македонската регулатива, полното работно време не смее да биде пократко од 36 или подолго од 40 часа неделно. Пократко од 36 часа можат да работат само работниците ангажирани на работни места кај кои постојат поголеми опасности од повреди или здравствени нарушувања. Сепак, со измени на законот во 2021 година беше овозможен уште еден исклучок. Работниците ангажирани на изградба на автопатиштата може да имаат работна недела и од 60 часа.

Прекувремената работа исто така е регулирана со Законот за работни односи. Може да се воведе само ако има исклучително зголемување на обемот на работа, потреба од продолжување на производствениот процес, во случај на потреба за гарантирање безбедност на луѓето и имотот или ако треба да се отстрани оштетување што предизвикало прекин на работата.

Во секој случај, на неделно ниво прекувремената работа е ограничена на осум часа, а на годишна основа може да изнесува најмногу 190 часа. Работникот има права на надомест од 35 отсто за прекувремената работа како додаток на основната плата.  

Неработна недела

Од 2022 година почна да се применува и неработната недела, но со голем број исклучоци. Меѓу нив се и секторите за кои и податоците на „Евростат“ покажуваат дека најчесто се работи за викенд.

Додатокот на плата за работа во недела изнесува најмалку 50 отсто за секој час поминат на работа, а во трговијата тој надомест изнесува 100 отсто.