Буџетските средства за социјални надоместоци првпат беа намалени лани, но годинава кратењето е значително. Оваа ставка во буџетот за 2026 година е помала за 2.244.000.000 денари (36,5 милиони евра) или 15,7 отсто помалку во споредба со 2025 година. Ова е најголемото кратење на расходната страна на буџетот за годинава.
Од Министерството за социјална политика, демографија и млади велат дека кратењето на сумата за годинава е резултат на можностите и приоритетите на државата.
„Буџетот на Република Северна Македонија се креира преку координиран процес во кој учествуваат сите институции, при што конечната распределба на средствата е резултат на вкупните фискални можности на државата и приоритетите утврдени со Законот за буџет“, одговорија од Министерството за „Блумберг Адрија“.
Прочитај повеќе
Над половина од семејствата со три и повеќе деца се сиромашни
Праг на сиромаштија за четиричлено домаќинство (2 возрасни и 2 деца помали од 14 години) се смета дека е приход од 374 400 денари годишно (6.000 евра), а за самците овој праг изнеусва 178 286 денари годишно (2.900 евра)
28.12.2025
Речиси еден од десет жители на ЕУ не можат да си дозволат пристоен оброк
Најголем удел на луѓе во ризик од сиромаштија кои не можат да си дозволат соодветен оброк е забележан во Словачка (45,7 проценти).
12.07.2024
„Министерството за социјална политика, демографија и млади навремено ги достави своите проекции врз основа на реалните потреби на граѓаните и корисниците на социјалните права. Во процесот на усогласување, во согласност со Законот за буџети и фискалните правила, средствата се приспособуваат за да се обезбеди стабилност на јавните финансии на државно ниво“, ни рекоа оттаму.
Над 30.000 лица месечно примаат социјална помош
И покрај кратењето, од Министерството велат дека остануваат посветени на редовна и навремена исплата на социјалните права и на заштита на најранливите категории граѓани, а работат и на „унапредување на ефикасноста на системот и подобро таргетирање на мерките, со цел секој денар од буџетот да има најголем можен социјален ефект“.
Најголем број на корисници на права од социјална и детска заштита се корисниците на гарантирана минимална помош. Според евиденцијата на Министерството за последните пет години, просечниот број на корисници на овој надоместок се движи меѓу 31.000 во 2020 година и максималните 37.000 во 2022 година.
Право на социјална помош или гарантирана минимална помош има домаќинство што е материјално необезбедено и нема сопствен имот. За материјално необезбедено се смета домаќинство чија вкупна просечна висина на сите приходи на сите членови на домаќинството по сите основи во последните три месеци е пониска од висината на утврдената гарантираната минимална помош.
Основицата за пресметка на овој надоместок изнесува 4.000 денари за еден член, а потоа таа се зголемува за коефициент според бројот на членови во семејството. За семејство со пет возрасни члена може да достигне до околу 10.000 денари. Просечниот месечен трошок на државата по овој основ изнесува 270 милиони денари (околу 4,5 милиони евра).
Кои се другите надоместоци?
Министерството исплатува надоместок заради попреченост на лица со навршени 26 години возраст, а висината на месечниот надоместок изнесува 7.204 денари за лице со тешка или длабока интелектуална попреченост, со најтешка телесна попреченост и целосно слепо лице и 4.117 денари за целосно глуво лице.
Право на надоместок за помош и нега имаат лица на кои им е неопходна помош од друго лице. Висината на надоместокот за помош и нега од друго лице се утврдува во зависност од обемот на потребата за помош и нега од друго лице и се движи од 4.168 до 4.711 денари.
Министерството исплатува и надоместок на плата за скратено работно време поради нега на дете со попреченост и најтешки облици на хронични заболувања. Висината на надоместокот на плата изнесува 50 отсто од просечната нето-плата за полно работно време на родителот исплатена во претходната година, најмногу до 50 отсто од просечната нето-плата во земјата за претходната година.
Правото на додаток за домување може да го користат лица што добиваат гарантирана минимална помош и лице што до 18-годишна возраст имало статус на дете без родители, но најмногу до 26-годишна возраст.
Право на траен надоместок имаат невработени згрижувачи што чувале постари лица без примања во своето семејство најмалку петнаесет години, како и невработени родители на деца со попреченост што се грижеле за нив до 26 години. Овој надоместок изнесува 8.000 денари.
Законот предвидува и еднократна парична помош за определени ситуации, која се движи од 4.500 до 30.000. За деца без родители по навршувањето 18 години таа може да стигне до 180.000 денари.
Сите надоместоци на годишно ниво се усогласуваат со стапката на инфлација.
.webp){kind=icon}
