text size
Иако САД и Јапонија покажаа ретко единство во настојувањата да го зајакнат јенот, суштинското несогласување меѓу Скот Бесент и Санае Такаичи околу Банката на Јапонија (БоЈ) се заканува да ги поткопа нивните напори.
Во изминатата година американскиот министер за финансии сигнализираше дека смета дека заострувањето на монетарната политика е клучно за справување со слабоста на јапонската валута. Премиерката Такаичи, од друга страна, долго време е претпазлива кон пребрзото и преголемо зголемување на каматните стапки, стравувајќи дека тоа би можело да го задуши економското закрепнување што ги воодушеви инвеститорите низ светот.
Иако Банката на Јапонија двапати ги зголеми каматните стапки откако Такаичи дојде на власт во октомври минатата година, нејзината референтна каматна стапка и натаму е ниска и изнесува еден отсто. Минатиот месец, истиот ден кога САД интервенираа со купување јени првпат од 1998 година, Банката на Јапонија одлучи да не ги менува каматните стапки. Тој мешан сигнал е спротивен на искуството од современата историја на финансиските пазари, кое покажува дека, ако креаторите на политиките сакаат решително да ја променат психологијата на пазарот, помага истовремено да применат повеќе мерки.
Разликата меѓу американските и јапонските каматни стапки останува голема
БоЈ постепено го нормализира нивото на каматните стапки по неколку децении во кои тие беа на или околу нула отсто
„Таа недела беше пропуштена златна можност“, изјави Питер Васало, портфолио-менаџер во „БНП Париба“ (BNP Paribas Asset Management USA). Неговите коментари доаѓаат во момент кога јенот се повлекува од највисоките нивоа достигнати по заедничката акција на САД и Јапонија и се приближува до психолошката граница од 160 јени за долар.
Сега растат очекувањата за уште едно зголемување на каматните стапки во септември или октомври, што би било храбар потег за земја што неодамна му стави крај на последниот режим на негативни каматни стапки во светот. Јапонија последен пат ги зголеми каматните стапки трипати во период од 12 месеци во 1989 година, во екот на економскиот балон на цените на имотот во земјата.
„Такаичи сака да води приспособлива монетарна политика за да го максимизира растот, но слабеењето на јенот ризикува да ѝ ја намали популарноста“ бидејќи ја поттикнува инфлацијата, изјави Марк Даудинг, главен инвестициски директор во одделот за инструменти со фиксен принос на РБЦ (RBC Global Asset Management). Сепак, ако Банката на Јапонија не ги зголеми каматните стапки, а јенот продолжи да слабее, „интервенцијата ќе се смета за неуспешна“, додаде тој.
Претставник на администрацијата на Трамп, одговарајќи на прашања за ставовите на Бесент за Банката на Јапонија и за евентуалните разлики со Такаичи, изјави дека американскиот министер за финансии ја нагласувал важноста од внимателно креирање на монетарната политика и јасна комуникација.
САД и Јапонија остануваат тесно усогласени во однос на важноста на силните билатерални економски односи и продолжувањето на консултациите за валутните прашања, вклучувајќи го и ограничувањето на прекумерната нестабилност на девизниот курс, изјави претставникот.
Поуките од историјата
Такаичи и нејзините соработници сè уште го имаат предвид искуството на нејзиниот ментор Шинзо Абе, кој подоцна изрази жалење што во 2006 година го поддржал зголемувањето на каматните стапки од Банката на Јапонија, во време кога економијата покажувала знаци на закрепнување. Неколку месеци подоцна Абе стана премиер, а централната банка повторно ја зголеми каматната стапка за време на неговиот мандат. По една година Абе поднесе оставка, наведувајќи здравствени причини, во период кога економскиот раст забавуваше, а неговата популарност опаѓаше.
„Таа епизода веројатно значително влијае врз ставовите на Такаичи за Банката на Јапонија“, изјави претходно годинава Таро Кимура од „Блумберг економикс“ (Bloomberg Economics), кој претходно работел во јапонската централна банка.
Рејтингот на самата Такаичи нагло падна во последните недели, додека таа се фокусираше на политики што гласачите ги сметаат за помалку итни, во време кога загриженоста поради трошоците за живот продолжува да расте. Креаторите на политиката во Банката на Јапонија укажаа на зголемени ризици од забрзување на инфлацијата, покажа резимето од нивниот состанок за монетарната политика во јули.
Бесент има поинакво искуство. Тој работел за Џорџ Сорос за време на легендарниот облог на инвеститорот против британската фунта во 1992 година и учествувал во изработката на анализата врз која се темелел тој облог. Анализата покажала дека поставеноста на каматните стапки на Банката на Англија не била во согласност со состојбата на британската економија, поради што девизниот курс бил ранлив на напад.
Како американски министер за финансии, тој испраќа сигнали дека и Банката на Јапонија не е усогласена со потребите на јапонската економија. Најмалку една година Бесент ја нарекува инфлацијата „проблем“ за четвртата најголема економија во светот. Потрошувачките цени растат побрзо од целта од два отсто во поголемиот дел од изминатите четири години, иако темпото се намали во последните месеци.
„Заостануваат со реакцијата“, изјави Бесент минатиот август. Во октомври тој побара од администрацијата на Такаичи да ѝ остави простор на Банката на Јапонија да се бори против инфлацијата.
Падот на јенот ги засилува разговорите за нова интервенција
Валутата изгуби околу половина од добивките остварени по интервенцијата со купување јени во јули
На денот на заедничката интервенција, Бесент објави на Х дека со нетрпение ја очекува средбата со гувернерот на Банката на Јапонија, Кацуо Уеда, на крајот на август, кога двајцата се очекува да присуствуваат на состанок на економските претставници од Групата 20. Потврдувајќи ја интервенцијата за поддршка на јенот во друга објава неколку дена подоцна, тој конкретно ја спомена Банката на Јапонија и понуди поддршка од САД за „решителните пазарни и монетарни чекори на Јапонија“ за коригирање на слабоста на јенот.
„Бесент им сигнализира на пазарите дека на Такаичи може да ѝ се верува и дека политиката се движи во вистинската насока“, изјави Кен Вајнстин, раководител на програмата за Јапонија во институтот „Хадсон“, кого Трамп за време на својот прв мандат го номинираше за амбасадор во Токио.
Членовите на кабинетот на Такаичи повеќепати изјавија дека ја поддржуваат независноста на Банката на Јапонија, а министерот за стратегија за раст Минору Киучи во понеделникот за Блумберг ТВ изјави дека ја почитуваат независноста на банката.
Тоа укажува дека администрацијата на Такаичи сфатила дека одвраќањето на Банката на Јапонија од натамошно зголемување на каматните стапки само би ја засилило загриженоста за фискалната состојба на Јапонија. Тоа би можело да ѝ го отежне на Такаичи спроведувањето на 14-годишниот инвестициски план, кој е клучен дел од нејзината визија за економски раст.
„Такаичи вообичаено можеби не е приврзаничка на зголемувањето на каматните стапки“, изјави Шиничиро Кобајаши, главен економист во „Мицубиши УФЈ“ (Mitsubishi UFJ Research and Consulting). „Но, со оглед на сегашната ситуација, таа станува сè поподготвена да ги прифати.“
-Со помош на Јошиаки Нохара, Камерон Фози и Је Шје