Канада воведува царини до 50 отсто за американски производи

Канада во вторник воведе царини од 15 до 50 отсто на стотици производи од САД, бидејќи премиерот Марк Карни се обложува дека спротивставувањето на претседателот Доналд Трамп на крајот ќе ја зајакне преговарачката позиција на Отава со нејзиниот најголем трговски партнер.

Владата на Карни ја зголеми увозната давачка за многу американски челични производи од 25 на 50 отсто, а воведе и царини за низа потрошувачки производи, меѓу кои мотоцикли, козметика, сирење и други, почнувајќи од 00:01 часот по њујоршко време.

Оваа мерка особено силно ќе ги погоди американските извозници во држави како Мичиген и Охајо, кои имаат интензивна трговија со Канада и каде што во ноемвриските меѓуизбори се очекуваат жестоки политички трки.

Ова е пресметан ризик за Карни, кој пред една година укина многу од контрацарините што ги воведе неговиот претходник Џастин Трудо. Претставници на администрацијата на Трамп постојано нагласуваа дека нема да толерираат одмазднички мерки и посочуваа дека само две земји, Канада и Кина, примениле контрацарини.

Американските власти одбиваат да прецизираат како или кога Трамп би можел да одговори со нови мерки.

„Канадските контрацарини имаат цел цената на оваа трговска војна да стане доволно реална за американските бизниси и потрошувачи, така што Вашингтон ќе има јасен поттик да се врати на преговарачката маса“, изјави Брајан Клоу, поранешен висок канадски советник за трговија и односи со САД во времето на Трудо. „Канада не ги воведува овие царини затоа што сака трговска војна. Ги воведува затоа што сака таа да заврши.“

Во понеделникот, Трамп преку објава на социјалните мрежи се закани дека ќе ја забрани продажбата на авионите на „Бомбардиер“ во САД, обвинувајќи ја канадската компанија дека живее „од американските купувачи“.

„Бобардиер“ има повеќе од 2.800 добавувачи со седиште во САД. На пример, крилјата на авионот Глобал 7500 се произведуваат во Тексас, електронските делови во Ајова, а моторите во Индијана.

Американските и канадските преговарачи со недели се обидуваа да постигнат договор за намалување на трговските тензии и изгледаше дека се усогласиле околу основните услови. Трамп дури на 18 август објави дека е постигнат прелиминарен договор и даде рок од три дена за финализирање на деталите. Но, договорот пропадна.

Неуспехот на разговорите доведе до две недели меѓусебни обвинувања и критики. Двете страни ја обвинија другата дека го саботирала договорот во последните часови од преговорите. Полемиките продолжија и за време на викендот, кога министерот за финансии Скот Бесент на „Фокс њуз“ ја спореди Канада со „мало куче што лае“ кое лае кон многу поголемо.

Во неделата Трамп упати уште една прикриена закана, велејќи дека „нерамнотежата на канадскиот долар во однос на САД е неприфатлива“, напиша тој на Трут сошл. „Така е со години, но веќе нема да биде!“ Белата куќа одби да појасни што точно мисли.

Американските царини од 50 отсто за околу 20 милијарди долари вредни канадски производи стапија во сила на 22 август. Канадските власти три дена подоцна ги објавија деталите за своите контрацарини, насочени кон приближно ист износ на американски производи.

Администрацијата на Трамп се закани со дополнителни мерки против Канада, отворајќи можност трговскиот спор уште повеќе да ескалира. Американскиот трговски претставник Џејмисон Грир сигнализираше дека се можни дополнителни царини, па дури и целосни забрани за увоз на одредени производи од Канада, но временската рамка останува нејасна.

Bloomberg Mercury

Во меѓувреме, Трамп потпиша наредба езерото Онтарио на американските мапи да биде преименувано во „Езеро Америка“ и објави бројни пораки на социјалните мрежи во кои ја критикува Канада. Негови функционери отворено го обвинија Карни дека ги саботирал преговорите.

„Од домашно-политички причини тие одлучија дека повеќе им одговара да влезат во конфликт со Доналд Трамп, дури и ако тоа е лошо за канадската економија“, изјави министерот за трговија Хауард Латник за „Блумберг економикс“.

Канадски функционер, кој сакал да остане анонимен, изјавил дека до недела попладне не биле закажани нови средби со американската администрација. Ниту Белата куќа ниту канцеларијата на Грир не одговориле на барањата за коментар во деновите пред новите царини на Карни да стапат во сила.

Напишан со молив

Карни (61) изјави дека Белата куќа поставила „неприфатливи“ барања кои би го нарушиле канадскиот суверенитет и би им наштетиле на домашните индустрии, вклучително и производството на тешки камиони.

Премиерот упати и вербална критика кон подготвеноста на администрацијата на Трамп да раскинува или игнорира трговски договори како Договорот САД-Мексико-Канада (USMCA).

„Сфативме дека понекогаш нивниот потпис е напишан со молив“, рече тој.

Анкетите покажуваат силна поддршка за одлуката на Карни да се повлече од преговорите и да возврати со контрацарини. Истражување нав„Нанос рисрч“ за „Блумберг Њуз“ минатата недела покажа дека речиси три четвртини од испитаниците ја оцениле неговата политика во трговскиот спор како „добра“ или „многу добра“.

Иако разговорите нагло пропаднаа, двете страни сигнализираа дека некои спорни точки во меѓувреме се надминати.

Американската страна го отфрли тврдењето на Карни дека правата на францускиот јазик претставуваат клучна пречка за договор, прашање кое Канада јавно го оцени како практично решено.

Минатата недела Карни изјави дека САД биле подготвени да го прошират олеснувањето на автомобилските царини и на средни и тешки товарни возила, но американски функционер кој сакал да остане анонимен го нарече тоа неточно.

И покрај нерешените прашања, постојат причини да се верува дека е во интерес на Канада да постигне примирје и да ја намали ескалацијата.

Канадската економија покажува нерамномерни резултати. По период на стагнација, растот се забрза во вториот квартал. Просечно, бројот на вработени се зголемувал за само 3.400 луѓе месечно оваа година. Стапката на отпуштања е повисока во индустриите зависни од американската побарувачка за извоз, покажуваат податоците на државната статистика за Канада.

Канадските контрацарини можеби ќе помогнат во заштитата на дел од домашните производители, но истовремено ќе ги зголемат трошоците и ќе остават многу индустрии во полоша позиција, според извештајот на Тони Стило и Мајкл Давенпорт од Оксфорд економкис.

Тие проценуваат дека комбинираниот ефект од американските царини, канадските контрамерки и поврзаните федерални програми за поддршка ќе го намали економското производство за околу 0,3 отсто во однос на основната прогноза.

Оваа проценка ги зема предвид само веќе најавените царини, а не и можноста трговскиот конфликт дополнително да се интензивира.

Bloomberg Mercury

Долготраен договор

По пропаѓањето на разговорите минатиот месец, Трамп најави дека ќе ги зголеми царините за автомобили од 25 на 50 отсти, како и дека ќе воведе царина од 50 отсто за автомобилски делови, при што двете мерки би стапиле во сила на 1 јануари. Формалните чекори за нивно спроведување сè уште не се преземени и не е јасно дали тоа ќе биде ветениот одговор на царините на Карни.

Карни минатата недела изјави дека неговата влада бара „долготраен“ договор.

„Подготвени сме да седнеме и да го постигнеме тој договор кога Американците ќе бидат подготвени“, рече тој, притоа повторувајќи дека нема да потпише ништо што нема да им овозможи на канадските автомобилска, челична и алуминиумска индустрија да останат конкурентни.

Претседателот на Претставничкиот дом на САД, Мајк Џонсон, исто така повика преговорите да продолжат.

„Мислам дека сите сакаат тоа да се случи“, рече Џонсон во четвртокот, еден ден откако Грир ги информирал републиканците во Претставничкиот дом. „Потребно е Канада да се врати на преговарачката маса, да пристапи со добра волја и да работи на решението, бидејќи тоа е многу важно за двете земји. Членовите на ова тело веруваат во тоа, а мислам и дека повеќето Канаѓани го делат истото мислење.“