text size
Земјите-членки на ЕУ се согласија околи целта за намалување на емисиите за 90 проценти до 2040 година во однос на 1990 година, но оваа климатска промена се случи дури откако некои од првичните предлози беа омекнати.
Договорот беше објавен по маратонските преговори меѓу министрите за животна средина во Брисел и беше постигнат само по серија отстапки, вклучително и таа дека земјите би можеле да постигнат поголем дел од намалувањето со купување меѓународни јаглеродни кредити.
Компромисот го отвора патот ЕУ да испрати ажурирана климатска обврска до Обединетите нации на самитот COP30. Ова јасно ја дистанцира Унијата од политиките на американскиот претседател Доналд Трамп, кој повторно ги повлекува САД од Парискиот договор и минатиот месец блокираше глобален данок на јаглерод за превозот.
Дури и во самата Унија, повеќе нема единство како пред пет години. Фокусот сè повеќе се префрла кон заштита на индустријата и раст на економијата, и покрај дополнителните придобивки за домаќинствата и бизнисите, Унгарија, Словачка и Полска гласно се спротивставија на договорот.
Иако не беше гласано, Бугарија и Белгија се воздржаа, а Австрија ја услови својата поддршка со дополнителни појаснувања.
Дводневните климатски разговори на светските лидери започнуваат во четврток во Белем, Бразил, а официјалните преговори за COP30 започнуваат на 10 ноември.
Една од најчувствителните точки на преговорите беше поголемата употреба на меѓународни кредити според Член 6 од Парискиот договор. Ограничувањето ќе се зголеми на пет проценти од нето емисиите од 1990 година, наместо трите проценти предложени од Европската комисија. Имплементацијата ќе започне во 2031 година преку петгодишен пилот-период, порано од барањето на Комисијата, а кредитите нема да бидат ограничени на сектори надвор од европскиот пазар на јаглерод.
Ова значи дека ЕУ мора да ги намали емисиите дома за најмалку 85 проценти, а преостанатите пет проценти да ги покрие со поевтини кредити од странство, кои компаниите потенцијално би можеле да ги користат во рамките на системот за тргување со емисии.
Овој договор сега станува преговарачка позиција на земјите-членки за следната фаза од законодавниот процес во разговорите со Европскиот парламент и Комисијата.
За да се олесни транзицијата за потрошувачите и индустријата, земјите-членки добија одредени гаранции пред состанокот, вклучувајќи заштита на секторот за челик и акцент на таканаречената технолошка неутралност, што отвора пат за поголемо вклучување на нуклеарната енергија, како што инсистираше Франција.
За време на самиот состанок, беа воведени и нови отстапки, вклучително и одложување на почетокот на нов пазар на јаглерод за транспорт и горива за греење до 2028 година. Неколку земји, вклучително и Полска, побараа ова одложување поради страв од зголемување на цените на енергијата и евентуално незадоволство на гласачите.
Договорот за целта за 2040 година послужи како платформа за новиот Национално утврден придонес на ЕУ во ОН. Поради поделбите меѓу нејзините членки, ЕУ веќе пропушти неколку рокови за ажурирање на тој документ.
Во среда беше договорено дека новата обврска ќе биде намалување на емисиите во опсег од 66,3 до 72,5 проценти до 2035 година.
.webp){kind=icon}
