Повторно се враќа основниот макроекономски ризик

Растечката нестабилност на инфлацијата ќе донесе разочарувања во заработката на компаниите, пошироки кредитни спредови (англ. credit spreads) и поголеми осцилации на цените на акциите и обврзниците.

Инфлацијата е на работ повторно да се разгори, бидејќи непрекинатиот конфликт на Блискиот Исток ги враќа цените на суровата нафта брент на околу 100 долари за барел. Тоа не е добра вест, но за пазарите уште позагрижувачки е што и нестабилноста на инфлацијата повторно нагло расте.

Тоа е крајниот макроекономски ризик, бидејќи сè - од цените на стоките, каматните стапки за задолжување, политиката на американските Федерални резерви (Фед), па до паричните текови на компаниите - станува понеизвесно кога самата куповна моќ на парите станува нестабилна.

Самата повисока инфлација е штетна за перформансите на ризичните инвестиции. Но зголемувањето на променливоста на податоците за индексот на потрошувачки цени (CPI), што го покажа и минатомесечниот резултат кој беше понизок од очекувањата, овозможува да опстанат спротивставени толкувања дека инфлацискиот период завршува. Тоа дополнително ја зголемува нестабилноста на пазарите и ги крева премиите за ризик.

Зголемувањето на нестабилноста на инфлацијата сè појасно се гледа на површината, но е уште поочигледно во нејзината структура. Просечната нестабилност на компонентите на американскиот CPI е близу до одново достигнување на нивоата од периодот на пандемискиот ценовен шок.

Нестабилноста на инфлацијата расте под површината

Просечната волатилност на поткомпонентите на индексот на потрошувачки цени се зголемува Bloomberg

Влијанието на нестабилноста на инфлацијата врз потрошувачката е добро документирано. Катона ефектот, именуван според бихевиоралниот економист Џорџ Катона, опишува како потрошувачите ги одложуваат трошоците кога инфлацијата и нејзината нестабилност растат. Но нема сличен широко прифатен термин за влијанието на нестабилноста на инфлацијата врз финансиските пазари. А би требало да постои, бидејќи тоа е подеднакво важно.

Комбинацијата од растечки ценовни притисоци - кои ја намалуваат ликвидноста што ги поддржува пазарите - и зголемената неизвесност предизвикана од повисоката нестабилност на инфлацијата е токсична за премиите за ризик.

Двете појави често одат заедно: инфлацијата покажува хетероскедастичност, односно нејзината променливост расте како што таа се зголемува. Тоа е јасно ако го поделиме американскиот CPI на десет групи - највисоката група има убедливо најголема просечна инфлациска нестабилност.

Растот на берзите од најниското ниво во април беше поттикнат од значително зголемување на очекувањата за заработката на неколку компании поврзани со вештачката интелигенција. Тој оптимизам потоа се прошири и пошироко, при што се подобрија и досегашните и идните очекувања за заработката на поголем број компании со голема пазарна вредност.

Сепак, тоа сега е доведено во прашање поради враќањето на нестабилноста на инфлацијата. Вообичаено, поголемата нестабилност на инфлацијата се совпаѓа со намалување на бројот на големи компании кои успеваат да остварат раст на годишната заработка. (Тоа не мора да важи и обратно: за време на пандемијата видовме пад на бројот на компании со растечка заработка, но не и истовремено зголемување на нестабилноста на инфлацијата.)

Нестабилноста на инфлацијата е лоша за заработката

Зголемената нестабилност на инфлацијата ќе наштети на заработката на компаниите Bloomberg

 

Во моментов постои голема разлика меѓу двете појави - нестабилноста на инфлацијата расте, но бројот на компании со растечка заработка сè уште не се намалува. Тоа, сепак, најверојатно ќе се случи, бидејќи потрошувачката ќе ослаби (Катона ефектот), а инвестициите ќе забават.

Последното може да се поврзе со растот на премиите за рок кај каматните стапки за задолжување, бидејќи сопствениците на обврзници бараат поголем надомест поради зголемената нестабилност на пазарот на обврзници, која оди заедно со нестабилноста на инфлацијата. Цените на акциите во ваква средина се соочуваат со двоен притисок - понеизвесни парични текови и повисоки и попроменливи дисконтни стапки.

И кредитните спредови се ранливи. Нивното навидум незапирливо стеснување е при крај, бидејќи трошењето, кредитирањето и инвестирањето стануваат сè понеизвесни. Како што покажуваат податоците, речиси сите неодамнешни периоди на раст на нестабилноста на инфлацијата биле проследени со проширување на кредитните сопредови (иако ова не мора да важи и обратно).

Нестабилноста на инфлацијата е лоша за кредитните спредови

Кредитните спредови се изложени на ризик од инфлацијата Bloomberg

 

Макроекономската и економската слика исто така испраќа ист сигнал. Мојот водечки индикатор за спредовите кај високодоходовните обврзници, кој ги вклучува стандардите за банкарско кредитирање, зголемувањата на каматните стапки од глобалните централни банки и личната заштеда, расте и укажува дека кредитните разлики би можеле да се прошират во следните 3 до 6 месеци.

Кредитниот пазар во голема мера не го пресметува ризикот од фактор како што е нестабилноста на инфлацијата. Историски ниската корелација меѓу акциите го намалува влијанието од растечкото задолжување, особено кај големите технолошки компании - задолжување кое можеби е и поголемо од она што се гледа во билансите. Индексната нестабилност, односно VIX, би била значително повисока доколку корелацијата беше поголема.

Тоа помага кредитните спредови да останат ниски, бидејќи индексната нестабилност обично е еден од факторите во моделите за одредување на цената на кредитите преку Мертоновиот модел. Според ова разбирање, капиталот на една компанија се смета за бесконечна опција врз нејзината способност да ги исполни обврските, при што извршната цена е еднаква на вредноста на долгот на компанијата.

Претходно го опишав бумот на задолжување кај технолошките компании како заеднички макро фактор што корелацијата и VIX не го вклучуваат доволно во цените. Но на уште посуштинско ниво, тие не го пресметуваат ниту ризикот од раст на нестабилноста на инфлацијата.

Токму тоа, како што видовме, може да доведе до проширување на кредитните спредови и затегнување на кредитните услови до степен што целосно би го нарушил бумот на инвестициите во вештачка интелигенција, кој до неодамна ги туркаше пазарите нагоре.

Пазарот, а и Фед, се држат до надежта дека овој последен бран на инфлација е привремен и дека ќе има ограничено влијание. Но сè подлабоката војна со Иран и растот на нестабилноста на инфлацијата како последица од тоа, испраќаат сосема поинаква порака.

 

-- Сајмон Вајт е макроекономски стратег кој пишува за „Блумберг“. Ставовите што ги изнесува се негови лични и не претставуваат инвестициски совет. Колумната MacroScope нуди широка анализа на најважните макроекономски и пазарни теми, надминувајќи ја краткорочната пазарна бучава за да ја прикаже пошироката слика.