Преглед на берзите: Волстрит без „Божиќ“, eвропските индекси ги движи одбраната и германската индустрија

Неделата што ги поврза крајот на годината и првите чекори во 2026 година послужи како мешавина од празнична суша на ликвидност и стратешко позиционирање на инвеститорите кои веќе се подготвуваат за претстојната сезона на квартално известување за глобалните пазари на капитал.

Додека американските индекси во првите денови од јануари покажаа некои знаци на замор и консолидација по силниот годишен финиш, стариот континент ја започна новата година со апсолутни рекорди.

 

Стоковен бик

Централната макроекономска приказна на неделата, а всушност и на целата измината година, останува монетарната политика и нејзиното влијание врз вреднувањата на ризичните инвестиции. Американската централна банка, Фед, успешно организираше таканаречено меко слетување со клучна каматна стапка којашто се движеше околу 3,6 проценти, што им даде крилја на инвеститорите. Третиот квартал од 2025 година ја виде американската економија како расте за изненадувачки 4,3 проценти, создавајќи речиси совршена средина за пазарите на акции.

На американските берзи и натаму доминираат трендовите во производството на вештачка интелигенција (ВИ) и чипови, кои повторно го диктираат расположението на инвеститорите. Скапоцените метали исто така добиваат на цена, што е уште една жешка инвестициска област од 2025 година. Сепак, поголемиот дел од акцијата на почетокот на новата година е на стоковите пазари. Спот златото доби 1,3 отсто, додека среброто скокна за 2,5 проценти, надминувајќи го својот најдобар годишен принос од 1979 година. Цената на бакарот, исто така, се движеше повисоко, објави „Блумберг“.

Додека од една страна, монетарната политика, макроекономските индикатори и бумот на ВИ им даваат оптимизам на инвеститорите, од друга страна, се зголемуваат и грижите за идната насока на монетарната политика со најавените промени на врвот на Фед, високите вреднувања на технолошките компании и континуираните геополитички тензии (најсвежо и нападот на САД врз Венецуела во саботата).

Инвеститорите на европските пазари препознаваат дека тие се попривлечни во споредба со акциите на американските технолошки гиганти, чии вреднувања се надуени поради еуфоријата околу ВИ. Ова беше кристализирано на првиот ден на тргување во 2026 година, кога европските индекси ги надминаа своите американски конкуренти.

 

Американските производители на чипови растат, „Тесла“ паѓа

На Волстрит, индексот S&P 500 ја затвори 2025 година на 6.845,50 поени, што е зголемување од 16,4 проценти на годишно ниво, додека технолошкиот индекс Nasdaq во истиот период доби повеќе од 20 проценти. Тие се во тригодишна победничка серија, прва од 2021 година, според „Ројтерс“. Сепак, неделата помеѓу Божиќ и Нова Година беше обележана со ниско тргување и технички корекции.

Индексите Dow и S&P 500 во петокот завршија со повисоко ниво, прекинувајќи ја четиридневната губитничка серија што започна во 2026 година, потпомогната од добивките на производителите на чипови „Енвидија“ (Nvidia), „Интел“ (Intel) и производителот на авиони „Боинг“ (Boeing). Неодамнешната распродажба ги поништи очекувањата за „божиќен бум“ што пазарите обично го доживуваат во последните пет трговски дена од декември и првите два дена од јануари.

Овој феномен беше спречен со загуби на акциите на „Амазон“ (Amazon) и акциите на производителот на автомобили „Тесла“ (Tesla). Тие се намалија за 2,6 проценти откако годишната продажба падна веќе втора година по ред.

Сепак, расположението останува видливо оптимистичко: двигател на растот останува ненамалената побарувачка за хардвер за ВИ, при што „Енвидија“, со пазарна капитализација од над 4,5 трилиони долари, продолжува да го диктира темпото на целиот сектор. Интересен пресврт се случува на пазарот на енергија, каде што цената на нафтата во 2025 година доживеа стрмен пад и на крајот на неделата се движеше околу 57 долари за барел, што делува како дополнително даночно олеснување за потрошувачите и бизнисите, но во исто време врши притисок врз профитабилноста на енергетскиот сектор.

 

Европските берзи се во пораст

Европа влезе во новата година уште пооптимистички. Индексот Euro Stoxx 50 во петокот скокна за 1,1 процент, на нов рекорд од 5.850 поени, додека поширокиот Stoxx 600 исто така достигна историски максимум од 596 поени. Движечката сила зад овој скок не беа само технолошките компании, туку и одбранбениот сектор, кој поради тековните геополитички тензии и очекувањата за зголемени воени трошоци во текот на 2025 година забележа приноси над просечните.

Покрај одбранбената индустрија, во центарот на вниманието се и банкарските акции, кои одржуваат робусни маржи и покрај падот на каматните стапки, како и индустрискиот сектор, кој се обложува на закрепнувањето на германската економија во услови на најавени фискални стимулации.