Цените на нафтата нагло растат и би можеле да достигнат 100 долари за барел во наредните денови доколку продолжи конфликтот што доведе до речиси целосно запирање на бродскиот сообраќај низ Ормускиот Теснец – еден од најважните коридори за транспорт на енергенти во светот.
По една недела од едно од најголемите нарушувања на глобалните енергетски пазари во последните години, цената на нафтата од типот брент веќе надмина 90 долари за барел, што претставува раст од повеќе од 25 проценти во текот на неделата. Енергетски трговци и директори од големи компании предупредуваат дека пазарите сè уште ја потценуваат сериозноста на ситуацијата.
Според нив, ако затворањето на Ормускиот Теснец потрае подолго, цената на нафтата би можела многу брзо да ја пробие границата од 100 долари.
Движењето на пловила низ Ормускиот теснец е речиси целосно во застој
Bloomberg
„Очекуваме брентот да достигне 100 долари за барел или повеќе во наредните денови или недели, кога пазарот ќе прифати дека затворањето на Ормуз не е краткотрајно нарушување, туку настан што може да трае со недели“, изјави Боб Мекнали, претседател на консултантската компанија РЕГ (Rapidan Energy Group) и поранешен функционер во Белата куќа.
Сериозни проблеми во снабдувањето
Прекинот на транспортот веќе почнува да создава притисок врз физичките пазари на енергенти. Намалувањето на преработката во рафинериите на Блискиот Исток и во Азија доведе до нагло поскапување на горивата како дизел и авионско гориво.
Дизелот, на пример, поскапе за повеќе од 50 проценти за само една недела, додека цената на авионското гориво во некои делови од светот надмина 200 долари за барел. Европскиот природен гас исто така порасна за речиси две третини.
Во Персискиот Залив бројот на празни супертанкери што можат да транспортираат нафта брзо се намалува. На 6 март биле забележани само девет такви брода, што значи дека производителите наскоро би можеле да бидат принудени да го намалат производството бидејќи складиштата се полнат.
Ирак веќе започна да го намалува производството, а Катар привремено го стопира производството на течен природен гас.
Предупредувања за уште повисоки цени
Аналитичарите предупредуваат дека ако конфликтот продолжи, цените може да пораснат уште повеќе.
Според аналитичарите на „Голдман Сакс“ (Goldman Sachs), постои „голем ризик од нагорни движења“ на цената на нафтата поради ограничениот транспорт низ Ормускиот Теснец и ограничениот капацитет на Саудиска Арабија да ги пренасочи извозните количества кон пристаништата на Црвено Море.
„Сметаме дека цената на нафтата веројатно ќе надмине 100 долари следната недела ако не се појават знаци за решение на кризата“, наведуваат аналитичарите на банката.
Нафтата насочена кон цена од 100 долари за барел
Bloomberg
Министерот за енергетика на Катар предупреди дека во најлошо сценарио цената би можела да достигне и 150 долари за барел доколку конфликтот не се реши во блиска иднина.
Ограничени алтернативи за транспорт
Во нормални услови низ Ормускиот Теснец дневно минуваат околу 20 милиони барели нафта. Некои од земјите се обидуваат да го пренасочат извозот преку други рути, но тие не се доволни.
Саудиска Арабија веќе пренесува нафта преку нафтовод долг повеќе од 1.000 километри до своите западни пристаништа, додека Обединетите Арапски Емирати извезуваат над еден милион барели дневно преку терминалот Фуџеира. Сепак, двете алтернативни рути заедно покриваат само околу една третина од количествата што нормално минуваат низ теснецот.
Растот на цените претставува проблем и за американската администрација, која се обидува да ги стабилизира енергетските пазари. Американските власти најавија можност за обезбедување морска придружба за танкерите и други мерки за стабилизација на снабдувањето.
Сепак, дел од индустријата се сомнева дека тоа ќе биде доволно за брзо нормализирање на транспортот.
„Постојат сериозни грижи во индустријата дека пловењето во конвои може само да ги направи бродовите поголема цел“, изјави Халвор Елфсен од ФС (Fearnley’s Shipbrokers). „Не гледам краткорочно решение, а тоа значи повисоки цени на нафтата, инфлација и економска болка.“
.webp){kind=icon}
