Еуриборот стигнува до четири отсто, каде е врвот на нашите камати?

Нов раст на Еуриборот односно на каматата по која банките во еврозоната си позајмуваат пари следува по одлуката на Европската централна банка (ЕЦБ), која минатата недела повторно ги зголеми основните камати.

Одлуката од четвртокот за која претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, вчера потврди дека можеби нема да е последна годинава, ги оправдува очекувањата на аналитичарите дека на растот на каматите не му е дојден крајот. Кое ниво ќе го достигне Еуриборот до крајот на годината? Ги анализиравме движењата во последниот период , но и дали набрзо ќе биде достигнат врвот. Оваа каматна стапка е значајна и за каматите во Македонија, особено за кредитите што имаат променливи каматни стапки. Најчесто тие се поврзуваат со шестмесечниот Еурибор.

Коментирајќи ја последната одлука на ЕЦБ, Андреј Кнез, главен аналитичар на „Блумберг Адрија“, минатата недела изјави дека негов став е дека многу веројатно ќе има уште едно зголемување на стапките во септември, и тоа повторно за 25 базични поени, што ќе ја доведе депозитната стапка на ниво од 4 проценти. „Со овој потег шестмесечниот Еурибор ќе дојде до стапка од 4,25 проценти“, вели Кнез.

Еуриборот се менува со извесно задоцнување во однос на клучните каматни стапки на ЕЦБ. Зголемувањето од четвртокот минатата недела ќе стапи во сила во вторник. 

Шестмесечниот Еурибор, кој е најзастапен кај македонските иматели на кредити со променлива каматна стапка, достигна 3,972 отсто. Тоа е највисоко од 11 ноември 2008 година.

Минатата недела малку се лизна, завршувајќи во петокот на 3.958. 

Тримесечниот Еурибор е понизок од шестмесечната стапка и моментално е на нивото од 3,725 отсто.

Колкав би бил врвот?

На почетокот на зголемувањата на каматните стапки во 2022 година некои очекуваа дека Еуриборот може да достигне и пет проценти. Просечната прогноза на аналитичарите на „Блумберг“ покажува дека тримесечниот Еурибор ќе го достигне врвот во третиот квартал и ќе се позиционира на нивото од 3,95 отсто. Се очекува да се намали веќе во последниот квартал на 2023 година. Во првиот квартал од 2025 година треба да се приближи до вредноста од три проценти. Најпесимистички се аналитичарите во холандската „Ај-ен-џи“ (ING Group), каде што очекуваат тримесечниот Еурибор да биде 4,1 отсто во третиот квартал. Најголеми оптимисти се во британската финансиска групација „Инвестек 1“ (Investec 1), каде што веќе очекуваат пад до 3,6 отсто во третиот квартал.

Каматите во Македонија

Според податоците што вчера ги објави Народната банка, во јуни 2023 година просечната каматна стапка на вкупните кредити забележала месечен раст од 0,03 процентни поени и изнесува 5,12 проценти. На годишна основа, оваа каматна стапка е зголемена за 0,85 процентни поени.

Просечната каматна стапка на вкупните депозити изнесува 1,40 отсто и е повисока за 0,73 проценти на годишно ниво, соодветно.

Каматите растат не само поради агресивните политики на ЕЦБ, туку и поради мерките на Народната банка на Македонија, која во континуитет ја зголемуваше основната камата. Се очекува уште еден таков потег.