Рекордно ниските нивоа на Дунав го оптоваруваат виталниот пат за црноморското жито

Извозот на житaрки од Црно Море се соочува со нови ограничувања, бидејќи рекордно ниските нивоа на реката Дунав ги ограничуваат протоците низ Романија, исто како што ескалацијата на руските напади го пренасочува украинското жито од Одеса и другите пристаништа.

Црно Море е главната извозна порта за Русија и Украина, двете земјоделски сили што заедно сочинуваат повеќе од една четвртина од глобалниот извоз на пченица. Засилените напади од двете страни врз инфраструктурата за жито и бродовите во регионот ги обновија загриженостите за сигурноста на пратките од една од најважните житници во светот, додавајќи ризик за глобалните резерви од храна, кои веќе се погодени од лошите временски услови.

Од целосната инвазија на Русија во 2022 година, романското пристаниште Констанца стана критична алтернативна излезна точка преку која украинското жито стигнува до глобалните пазари. Обично, товарот од Украина стигнува до пристаништето по железница, копнен пат и баржи по Дунав. Но топлотните бранови и отсуството на дожд го намалија нивото на водата на реката, принудувајќи ги бродовите да носат полесни товари.

Витален коридор за извоз на жито

Ниските нивоа на водата во Дунав ги зголемуваат прекините во извозот на Црно Море.

Блумберг

 

Тоа го прави речниот товар поскап, со ефект на додавање трошоци и доцнења на патниот и железничкиот транспорт токму кога извозниот коридор на Црно Море има потреба од поддршка. Исто така, го попречува протокот од Романија, која е главен придонесувач за испораките на жито во Европската Унија.

„Романските земјоделци повеќе немаат пристап со камиони, а трошоците за транспорт драматично се зголемија“, рече Стан Тибериу-Дан, потпретседател на Форумот на професионални земјоделци и преработувачи на Романија.

За одгледувачите што сакаат да превезуваат пченица, сончоглед и репка низводно кон Констанца ова значи помалку ротации на баржи, подолго време на чекање и повисоки цени на товар на коридорот на Дунав, кои веќе работат над сезонските норми, додаде Форумот на професионални земјоделци и преработувачи на Романија во соопштението.

„Мојот терминал за жито би можел да прими 20 отсто поголемо количество за да го опслужи проектот ’Солидарна лента’ со Украина“, рече Виорел Панаит, претседател на Здружението за пристаништето Констанца и генерален директор на „Комвекс СА“, еден од операторите на терминал за жито. Но Дунав го снабдува терминалот со товар и „фактот дека нема доволно вода влијае на количеството на жито што пристигнува“.

Проектот „Солидарна лента“ беше започнат од Европската комисија во 2022 година за да помогне во воспоставувањето алтернативи на транспортните правци на Црно Море за украинскиот земјоделски извоз.

Украинскиот државен железнички оператор е исто така во преговори со соседните земји за додавање нови извозни рути за да се создадат повеќе патишта за движење на житото. Сепак, железницата во комбинација со рутата на реката Дунав може да транспортира само една третина од капацитетот на пристаништата на Црно Море на Украина, според министерот за земјоделство Тарас Висоцки.

Прекините доаѓаат во време кога земјоделските пазари се соочуваат со невообичаено моќен Ел Нињо, како и повисоки трошоци за енергија и блокирани трговски рути поради тензиите на Блискиот Исток. Минатиот месец фјучерсите за пченица и пченка скокнаа и во Париз и во Чикаго.

„Без непосредно олеснување на повидок, ниту преку ублажување на непријателствата во Црно Море ниту преку кревање на водостојот на Дунав, цените би можеле да останат добро поддржани“, рече Бурак Четинок, глобален раководител на истражувањето во „Ароу“ (Arrow), фирма за посредување во бродарство и енергетика.

Превирањата во Црно Море ги турнаа цените на пченицата на нови максимуми

Фјучерсите скокнаа бидејќи штрајковите ги прекинаа клучните трговски патишта

Блумберг

 

Логистичкиот притисок веројатно само ќе се влоши во наредните месеци, бидејќи Романија се движи кон рекордна жетва на пченица, јачмен и репка. Благите температури во земјата ја одложија жетвата на пченка во главните региони за производство, предизвикувајќи тие пратки да се преклопуваат со крајот на протокот на пченица.

Заедно со потребата на Украина да го пренасочи житото откако изгуби околу една третина од својот извозен капацитет на Црно Море, тоа значи дека повеќе количества се натпреваруваат за истите камиони, железници и речни баржи.

„Од 2022 година улогата на Констанца е да биде вентил за олеснување - кога Одеса е нападната, товарот оди на запад и излегува низ Романија. Тоа претпоставува дека коридорот што ја снабдува Констанца е слаб. Не е, рече Адриан Добрита, раководител на трговија во РВА (RWA Raiffeisen Agro Romania).