Растот на цените на танкерскиот транспорт сигнализира продлабочување на енергетската криза

Глобалните цени на транспортот со танкери растат до рекордни нивоа со малку шанси за запирање, што е знак за растечкиот притисок на пазарите на нафта, бидејќи трговците, сопствениците на бродови, производителите и купувачите се справуваат со продолжениот конфликт во Персискиот Залив и сè посложените заобиколни решенија.

Заработката за супертанкерите што пловат по референтната рута од Блискиот Исток до Кина е на рекордно ниво од речиси 800.000 долари дневно. Во меѓувреме, за патувањето од САД до Азија, чартер компаниите нудат многу големи превозници на сурова нафта по рекордна паушална такса од 29,5 милиони долари - близу 15 долари за барел, без да се земат предвид дополнителните воени ризици или такси за неочекувани доцнења.

Има малку знаци дека тој моментум се менува. Анализата на превозот од фирмата за разузнавање на податоци „Кплер“ (Kpler) сугерира дека дневната заработка за ВЛЦЦ (VLCC) ќе остане над 100.000 долари дневно во следната година, повеќе од двојно повеќе од историските нивоа што ретко одеа над 45.000 долари.

„Има доста тесни грла во исто време“, рече Алекс Грант, глобален раководител на „Еквинор АСА“ (Equinor ASA) за трговија со сурова нафта, производи и течности, на маргините на Азиско-пацифичката конференција за нафта од „СП Глобал Енерџи“ (S&P Global Energy) во Сингапур. „Пазарот е доста стресиран поради сето тоа, а тоа се гледа во цените на испораката.“

Пазарите на нафта пораснаа оваа недела откако нападите продолжија во Ормуз, при што брент надмина 100 долари за барел за прв пат од јули, бидејќи Вашингтон напаѓа ирански танкери, а Техеран пука во воздухопловна база, воени бродови и комерцијални бродови. Суровата нафта е зголемена за повеќе од 40 проценти од почетокот на војната.

Но, другите метрики, вклучително и товарниот, реагираат многу поостро, без да се гледа крајот на американската војна во Иран, во време кога милитантите Хути ги засилуваат нападите, а украинските напади го намалуваат извозот на руска сурова нафта и производи. Малопродажните цени на дизелот во САД достигнаа рекорд, заедно со маржите на дизелот за рафинериите.

Товарот, мерен според индексот на танкери на Балтичката берза, кој ги разгледува дневните заработки на ВЛЦЦ низ различни рути, се зголеми повеќе од двојно во текот на војната и достигнаа врв.

„Ако имам намера да преместувам производи од А до Б, прво го гледам пазарот на превоз. Ако нема смисла, не можам да ги преместам“, рече Макс Теј, раководител  за тешки производи во Азија во „Репсол“ (Repsol SA), на конференцијата во Сингапур. „Јас сум како да сум роб на пазарот на превоз.“

Трговците и превозниците што се собраа оваа недела рекоа дека очекуваат подолги заобиколувања и неефикасните начини на испорака да продолжат.

„Обемот на сурова нафта е таму. Она што го попречува е транзитот, она што го попречува е превозот“, рече Ману Сегал, потпретседател за стратегија и снабдување со суровини во индиската рафинерија „ХПЦЛ-Митал Енерџи“ (HPCL-Mittal Energy).

Од почетокот на војната, транзитите низ Ормускиот теснец - виталната точка што ги поврзува некои од најголемите светски производители на нафта и гас и глобалните пазари - се намалија. Сепак, некои сопственици на бродови толерантни на ризик продолжија да пловат низ него, честопати одржувајќи ја понудата со систем на „шатлинг“ што се потпира на бродови што чекаат во Оманскиот Залив.

Тоа заобиколување овозможи проток на барели - 10 милиони дневно, според извршниот директор на гигантот за трговија со нафта „Витол Груп“ оваа недела - но бродовите се ограничени во споредба со бројките пред војната, а цените се високи. Балтичката берза, која започна да објавува индекс за покривање на патувањето од Оманскиот Залив до источна Азија, проценува дека дневната заработка на таа рута се зголемила за 85 проценти од почетокот, достигнувајќи речиси 386.000 долари дневно оваа недела.

 

Во исто време, нападите на милитантната група Хути, поддржана од Иран, врз бродовите во Црвеното Море и околу преминот Баб ел-Мандеб ги принудуваат некои супертанкери да ја набавуваат саудиската сурова нафта од медитерански извозен пункт. Последователното патување до Азија сега вклучува пловење низ Суецкиот канал и околу африканскиот континент - додавајќи повеќе од три недели и милиони долари трошоци на патувањето, во споредба со подиректна рута низ Аденскиот Залив.

Друг фактор што ги зголемува километрите и трошоците е гладот ​​на Азија за американска сурова нафта, бидејќи потрошувачите се обидуваат да ги балансираат повисоките трошоци со помалиот ризик.

„Мора да го прифатиме тој релативно повисок логистички трошок, бидејќи ќе бидат потребни толку многу алтернативни рути наместо Блискиот Исток“, рече Такеши Хашимото, претседател на големиот сопственик на танкери „Мицуи ОСК Лајнс“ (Mitsui O.S.K. Lines).

Во меѓувреме, операторите од Блискиот Исток преземаат поголем дел од ситуацијата во свои раце, зголемувајќи ги своите флоти за да не се потпираат на оние во комерцијална сопственост. Висок извршен директор на „Кувајт Петролеум Корп.“ изјави дека купуваат повеќе бродови, по неодамнешната серија купувања од страна на „Абу Даби Национал Оил Ко.“.