Трамп во историска посета на Кина, Шји најави уште поголемо отворање на економијата

Американскиот претседател Доналд Трамп престојува во Пекинг во прва посета на американски лидер на Кина по речиси една деценија, каде што беше пречекан со целосна државна церемонија во „Големата сала на народот“. Црвен тепих, почесна гарда, интонирање на химните, деца со знамиња и 21 почесен истрел го одбележаа почетокот на средбата меѓу Трамп и кинескиот претседател Шји Џјинпинг.

На стартот и двајцата лидери испратија оптимистички пораки. Трамп оцени дека односите меѓу САД и Кина ќе бидат „подобри од кога било“, додека Шји порача дека двете земји треба да бидат „партнери, а не ривали“. Кинескиот лидер ја постави средбата и во поширок историски контекст, отворајќи го прашањето дали САД и Кина можат да ја избегнат таканаречената „Тукидидова стапица“, односно ризикот од конфликт меѓу растечка и доминантна светска сила.

Прашањето за Тајван брзо се наметна како најчувствителната тема на разговорите. Според кинеските државни медиуми, Шји му порачал на Трамп дека тоа е најважното прашање во кинеско-американските односи. Доколку се менаџира правилно, односите можат да останат стабилни, но доколку се направат погрешни чекори, предупредил Шји, тоа може да доведе до судири или дури конфликт и да ги доведе односите во „многу опасна ситуација“.

Шји истакнал и дека „независноста на Тајван“ е неспоива со мирот во Тајванскиот теснец и дека зачувувањето на мирот и стабилноста претставува најголем заеднички интерес на Кина и САД.

Набљудувачите внимателно следат како прашањата за Иран и Тајван се отвораат за време на средбата меѓу двајцата лидери. Аналитичарите на „Блумберг интелигенс“ (Bloomberg Intelligence) Вејн Сандерс и Џорџ Фергусон оценуваат дека САД веројатно нема да попуштат околу продажбата на оружје за Тајван. Според нив, американските преговарачи би можеле да извршат притисок врз Кина да го ограничи купувањето санкционирана иранска нафта, додека Пекинг би можел да ја искористи војната со Иран за да бара отстапки околу Тајван.

Американскиот државен секретар Марко Рубио претходно изјави дека постојат и „уште неколку области од меѓународните односи“ за кои Вашингтон планира дискретно да разговара со Кина.

Кинеските државни медиуми објавија повеќе информации од разговорите уште пред двајцата лидери официјално да излезат од средбата, што според известувачите покажува дека Пекинг сака да ја постави јавната рамка и наративот околу посетата и разговорите.

Во меѓувреме, Шји се сретнал и со американските бизнис-лидери кои допатуваа во Кина заедно со Трамп. Според кинеската државна телевизија ЦЦТВ, Шји порача дека „вратата на Кина кон светот ќе се отвора уште пошироко“ и дека Кина ги поздравува САД да ја зајакнат заемно корисната соработка. Тој додаде дека американските компании ќе имаат „уште пошироки перспективи“ на кинескиот пазар.

Меѓу американските бизнисмени кои беа забележани во „Големата народна сала“ се извршната директорка на „Ситигруп“ (Citigroup) Џејн Фрејзер, директорот на „Епл“ (Apple Inc.) Тим Кук, извршниот директор на „Тесла“ (Tesla Inc.) Илон Маск, директорот на „Блекстоун“ (Blackstone Inc.) Стив Шварцман и директорот на „Енвидија“ (Nvidia Corp.) Џенсен Хуанг.

Новинарите кои известуваат од Пекинг наведуваат дека околу Небесниот Храм, каде што се очекува Трамп да престојува, имало засилено полициско и безбедносно присуство, а туристичката локација била затворена за посетители.

Посетата внимателно ја следат и финансиските пазари. Јуанот зајакна на највисоко ниво од 2023 година, додека кинеските акции изгубија дел од моментумот, при што инвеститорите почнаа да реализираат профит кај технолошките компании. Шангајскиот композитен индекс во претпладневното тргување падна за 1 отсто, додека дел од технолошките компании забележаа остри загуби. Во Шенжен, „Виктори Џајант“ (Victory Giant) потона за 7 отсто, а „Кембрикон“ (Cambricon) загуби 6 отсто во Шангај. Во Хонг Конг, акциите на „Алибаба“ (Alibaba Group Holding Ltd.) го намалија утринскиот раст од речиси 8 отсто на околу 5 отсто, додека индексот Hang Seng Tech беше во благ плус.