Трамп: „Договорот ќе заврши добро и покрај судирите меѓу САД и Иран“

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека разговорите со Иран за привремен мировен договор „ќе завршат добро“, иако воените сили на двете земји повторно се судрија во близина на Ормутскиот Теснец.

Во објава на платформата „Трут соушл“ доцна во неделата по американско време, Трамп рече дека постојаните шпекулации за тоа дали ќе се согласи на договор, кој најверојатно ќе доведе до продолжување на прекинот на огнот за околу два месеца, повторно отворање на теснецот од страна на Иран и укинување на американската блокада на иранските пристаништа, не помагаат.

„МНОГУ е потешко правилно да ја извршувам својата работа и да преговарам кога политички дилетанти постојано негативно коментираат“, напиша Трамп. „Дека треба да се движам побрзо или побавно, да одам во војна или да не одам во војна, или што и да е. Само седнете, опуштете се, на крајот сè ќе заврши добро.“

Трамп е под притисок да стави крај на војната што ги поттикна цените на енергенсите и е непопуларна кај мнозинството Американци. Истовремено, мора да најде рамнотежа со веројатните критики што би следеле доколку Вашингтон одмрзне милијарди долари ирански средства, како што бара Техеран.

Клучни спорни прашања во разговорите меѓу САД и Иран за привремен договор

Bloomberg

Тензиите остануваат високи, а САД за време на викендот нападнаа ирански радарски и командно-контролни позиции. Американската војска соопшти дека станува збор за „одмерен“ одговор на „агресивните ирански дејствија“, меѓу кои и соборувањето беспилотно летало над меѓународни води.

Иранската Револуционерна гарда возврати со напад врз воздушна база, објави полуофицијалната новинска агенција Фарс, без да ја открие локацијата. Во понеделникот наутро Кувајт соопшти дека неговата противвоздушна одбрана се соочува со „непријателски ракетни и беспилотни напади“.

Судирите се последни во серијата инциденти во изминатата недела. Ниту еден од нив не ги наруши разговорите меѓу Вашингтон и Техеран. Полуофицијалната иранска новинска агенција Тасним, која има блиски врски со Револуционерната гарда, во неделата објави дека двете страни продолжуваат да предлагаат измени на нацрт-договорот, но нагласи дека нема гаранции оти ќе биде постигнат конечен договор.

Цените на нафтата пораснаа во понеделникот, при што Брент поскапе за 2,8 отсто на 93,65 долари за барел. Референтната нафта минатата недела падна за повеќе од 11 отсто, бидејќи трговците сè повеќе веруваат дека ќе биде постигнат договор и дека двете страни нема повторно да се вратат на целосна војна.

Објавата на Трамп за преговорите беше негов прв коментар по состанокот во Оперативниот центар во Белата куќа во петокот, кога рече дека ќе донесе „конечна одлука“. Наместо тоа, тој се воздржа од одлука додека двете страни продолжуваат да преговараат за деталите поврзани со иранските резерви на високо збогатен ураниум и за начинот на повторно отворање на Ормутскиот Теснец, кој најверојатно претходно ќе треба да биде исчистен од мини.

Иран бара секој договор со САД да се однесува на сите борбени дејствија во регионот, вклучително и во Либан, каде што „Хезболах“, поддржан од Техеран, и Израел водат паралелна војна.

Израел дополнително ја прошири својата офанзива во арапската земја, заземајќи го за време на викендот замокот Бофор од времето на крстоносците, додека Хезболах ги засили нападите врз северен Израел. Израелската војска соопшти дека Хезболах испукал повеќе од 300 проектили кон израелските сили во Либан и кон северниот дел на Израел за време на викендот.

Американскиот државен секретар Марко Рубио разговарал со либанскиот претседател Џозеф Аун и со израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху во обид да поттикне нова иницијатива за прекин на огнот, објави новинар на Аксиос на платформата Икс, повикувајќи се на неименуван американски претставник. Според американскиот предлог, како прв чекор Хезболах би ги прекинал сите напади врз Израел, а Израел би се воздржал од ескалација во Бејрут.

Израел не е дел од разговорите меѓу САД и Исламската Република и не е јасно дали ќе се согласи да ја запре кампањата во Либан доколку конфликтот со Иран биде решен.

Спорни точки

Во саботата иранската државна телевизија објави дека постои нов нацрт-договор, според кој Исламската Република би добила „ексклузивно право да ја утврдува природата на бродовите што транзитираат низ Ормутскиот Теснец“, услов што САД најверојатно нема да го прифатат.

Во нацрт-документот се наведува и дека САД се обврзале во рок од 60 дена да му овозможат на Иран пристап до 12 милијарди долари замрзнати средства, кои директно би биле префрлени во ирански банки без ограничувања, според иранската државна телевизија. Телевизијата наведе дека документот е „неофицијален“ и дека не е „финализиран“.

Белата куќа не одговори на барањето за коментар на овие информации.