Како рафтовите со храна станаа туристички атракции?

Посетителите во Париз сè уште трпеливо стојат во ред за да ја видат „Мона Лиза“ во Лувр, но во Токио и Сеул сè почесто застануваат и во продавници за храна за да откријат нов вкус или необичен производ. Промената е очигледна и во новите извештаи на водечките платформи за патување кои покажуваат дека сè повеќе туристи бараат приказна не само во уметничките дела, туку и во производите и вкусовите што ги откриваат меѓу рафтовите на омилената дестинација.

За многу патници, посетата на вакви места некогаш беше само практична станица, место за купување вода, грицки или нешто за по пат. Денес, таа станува начин да се разбере една земја преку она што нејзините жители навистина го јадат, купуваат и користат секојдневно.

Скриен во живиот кварт Маре, „Marché des Enfants Rouges“ е едно од најстарите и најшармантните места за истражување на париската гастрономија. Основан во 1615 година, овој пазар сега е историски споменик, но ја задржал својата улога како место каде што секојдневниот градски живот се среќава со кулинарските традиции од целиот свет | Марлен Аваад/Блумберг

 

Ако забележите како луѓето фотографираат рафтови, најверојатно не ги споредуваат цените, туку го следат трендот познат како „Супермаркет сафари“ кој експлодира на социјалните мрежи. Снимки на кои креаторите на содржини покажуваат што купиле во супермаркет почнаа да бележат милионски прегледи на „Тикток“. Наместо класични фотографии, туристите сега сè почесто споделуваат видеа на кои дегустираат локални десерти, споредуваат вкусови на необични пијалаци или испробуваат производи што се достапни само на еден пазар.

Рибар подготвува свеж јастог за продажба на Новиот рибен пазар во Сиднеј. Дали би патувале во Австралија за ова? Учесниците во анкетата на Scyscanner би патувале | Брендон Торн/Блумберг

 

Трендот доживува дополнителен бум и поради растот на цените за патување. Сè повеќе туристи одбираат сместување во апартмани наместо во хотели, па оброците ги приготвуваат сами со намирници од локалните продавници. На тој начин не само што заштедуваат од семејниот буџет, туку и ги запознаваат прехранбените навики на земјата во којашто престојуваат.

Кога храната станува причина за патување

„Скајскенер“ (Skyscanner), една од водечките платформи за патување, веќе го вброи овој нов модел на однесување, познат и како „Шелф дискавери“ (Shelf Discovery), меѓу седумте најголеми глобални трендови што ќе го обликуваат туризмот во 2026 година.

Глобалното истражување на компанијата, спроведено меѓу 22.000 патници на 18 пазари ширум светот, покажува дека 35 отсто од патниците планираат на следното патување да посетат локален супермаркет или продавница за храна.

„Да се ‘јаде како локален жител’ денес значи и да се упатиш кон рафтовите со грицки. Од автоматите за храна во Токио и замрзнатите газирани пијалаци Slurpee во продавниците 7-Eleven, до исландскиот леб печен со помош на геотермална енергија, гастрономскиот туризам добива нова форма“, пишува во извештајот.

Колички за храна на улиците на Хо Ши Мин, Виетнам | Оре Хуијинг/Блумберг

 

Дополнително се наведува дека патувањата инспирирани од храната денес претставуваат спој на подлабоко културно истражување и попристапен начин за откривање на дестинациите.

Дека храната станува една од главните причини поради кои луѓето избираат дестинација покажува и глобалното истражување „Food Travel Monitor 2026“ на World Food Travel Association (WFTA), меѓународна организација посветена на гастрономскиот туризам.

Туристите ѝ дале просечна оценка од 8,2 од 10 на важноста на храната и пијалаците при патувањето, додека 66 отсто изјавиле дека гастрономските искуства им се поважни денес отколку пред пет години. Истовремено, 79 отсто од патниците се сметаат себеси за познавачи на храна, што објаснува зошто пазарите, продавниците и супермаркетите стануваат нови места за културно истражување.

Пазарот Махане Јехуда во срцето на Ерусалим, Израел, е основан кон крајот на 19 век и брзо стана место за средби на различни заедници, вклучувајќи ги локалното население, гурманите, рестораните и посетителите | Коби Волф/Блумберг

Каде „сафарито“ е најизразено?

Јапонија е една од земјите каде овој тип искуство одамна привлекува внимание. Посетителите често ги истражуваат продавниците за храна поради огромниот избор на готови оброци, сезонски производи и уникатни пакувања кои тешко се среќаваат на друго место. За многумина, обична посета на продавница станува начин да ја разберат јапонската прецизност, естетика и однос кон храната.

Продавниците познати како „конбини“ одамна се повеќе од места за брзо купување. Тие се дел од секојдневниот живот и стануваат едно од искуствата што странските посетители сакаат да ги доживеат. Со илјадници локации низ целата држава, тие нудат широк избор на готови оброци, сезонски производи, регионални специјалитети и ограничени серии кои за туристите претставуваат поинаков поглед во јапонската култура.

Кимчи на пазарите во Азија | SeongJoon Cho/Bloomberg

На „Тикток“ особено внимание привлекува јадењето онигири, традиционална јапонска закуска од ориз. Варениот ориз се обликува во триаголна или овална форма, често завиткан со парче нори (сушена морска трева), а внатре може да има различни полнења, од солен лосос и туна со мајонез, до кисела слива (умебоши) или пилешко.

Јужна Кореја е уште една азиска земја која станува сè попривлечна за патниците кои сакаат да откриваат нови вкусови. Посетителите често доаѓаат за да пробаат инстант

рамјон (супа со нудли слична на јапонскиот рамен), но и корејски грицки и производи со вкусови кои се поретки во Европа, каков што е деликатесот кимчи, ферментиран зеленчук, најчесто кинеска зелка или корејска ротквица, зачинет со црвена лута пиперка и други зачини.

Исланд, пак, покажува како традиционалната храна може да стане туристичка приказна сама по себе. Еден од најпознатите примери е традиционалниот ржан леб hverabrauð кој се подготвува со помош на природната топлина од вулканската почва. Тестото се става во сад и се закопува во земја загреана од геотермални извори, каде бавно се пече со часови. За посетителите, овој необичен начин на подготовка не е само дегустација на храна, туку и начин да се запознае природата и историјата на земјата.

Пазар Колапортид во Рејкјавик, еден од најпознатите затворени пазари во Исланд, кој оваа година стана најскапата земја во светот, претекнувајќи ја Швајцарија за прв пат по неколку години | Бети Лаура Запата/Блумберг

Во останатиот дел од Европа интересот најчесто не е насочен кон самите супермаркети, туку кон приказните зад производите што ги претставуваат одредени региони. Во Италија, Франција и Шпанија туристите не бараат само места каде можат да купат храна, туку ги откриваат локалните специјалитети како сирења, тестенини, зачини, сосови и слатки со заштитено потекло, производи што можат да ги понесат дома како спомен од патувањето.

Кои се најдобрите пазари за храна во светот и што да пробате?

Реномираната туристичка платформа „Травел магазин“ минатиот месец објави список со најдобрите пазари за храна во светот.

„Пробајте севиче на пазарот Магдалена во Лима, вкусете турски локум на Големиот базар во Истанбул, дознајте повеќе за зачините на пазарот Дараџани во Занзибар или откријте ја крајбрежната гастрономска култура на Сиднеј на Рибниот пазар, надвор од вообичаените туристички знаменитости како Операта“, пишува во извештајот.

Големата чаршија во Истанбул, Турција, е основана во 1455–1456 година, кратко по османлиското освојување на Цариград. Низ вековите, таа се развила во огромна трговска мрежа што денес се протега на повеќе од 60 улици и околу 4.000 продавници, каде се продаваат накит, теписи, керамика, кожа, текстил, зачини, традиционални слатки и разни локални производи | Никол Тунг/Блумберг

„Травел магазин“ издвојува шест легендарни дестинации кои, како што се наведува, секој љубител на добра храна треба да ги посети барем еднаш.

1. Ла Бокерија (Mercat de la Boqueria), Барселона, Шпанија

 

Еден од најпознатите пазари за храна во Европа сместен на прочуената улица Ла Рамбла. На ова место се тргувало уште од 13 век, а денес пазарот има повеќе од 300 тезги со свежо овошје и зеленчук, морски плодови, сирења, сувомесни производи и традиционални каталонски специјалитети.

Што да пробате: Jamón Ibérico de Bellota – врвна шпанска сушена шунка од ибериски свињи

2. Пајк Плејс Маркет (Pike Place Market), Сиетл, СА

СеонгЏун Чо/Блумберг

Основан во 1907 година, Пајк Плејс Маркет е една од најпосетуваните знаменитости во Сиетл. Пазарот е познат по свежата морска храна, локалните производители и

атрактивната традиција продавачите да си дофрлаат големи риби при подготвувањето на нарачките. Во негова близина се наоѓа и првата продавница на Старбакс.

Што да пробате: кремаста чорба од чаден лосос со капари.

3. Боро Маркет (Borough Market), Лондон, Велика Британија

Крис Ратклиф/Блумберг

Со историја долга речиси илјада години, Боро Маркет е гастрономското срце на Лондон. Денес таму може да се најдат занаетчиски сирења, месни производи, печива и јадења од речиси сите делови на светот. Пазарот е омилено место и за локалното население и за туристите.

Што да пробате: традиционален британски десерт од печено овошје (crumble) од слаткарницата Humble Crumble.

4. Бен Тан Маркет (Ben Thanh Market), Хо Ши Мин, Виетнам

Оре Хујинг/Блумберг

Џереми Сајкер/Блумберг

Еден од најстарите ориентални пазари во светот, основан во 14 век. Неговите тесни улички се исполнети со тезги со зачини, чаеви, традиционални слатки, суво овошје и локални специјалитети. Посетата нуди вистинско доживување на египетската култура.

Што да пробате: Taameya – египетска верзија на фалафел, подготвена од бакла наместо од наут.

6. Нишики Маркет (Nishiki Market), Кјото, Јапонија

Косуке Окахара/Блумберг

Познат како „Кујната на Кјото“, Нишики Маркет постои повеќе од четири века. Во неговата покриена улица долга околу 400 метри се сместени десетици продавници и мали ресторани кои нудат традиционални јапонски производи, од свежа риба и морски плодови до слатки, саке и локални деликатеси.

Што да пробате: свежо суши, а за поинакво гастрономско искуство и суши со говедско месо.