Митот за бесмртноста: Можат ли милијардите да ја победат судбината?

Во првата сезона на серијата „Наследство“ (во оригинал: Succession) на ХБО, откако синот се обидува да го тргне својот татко од челната позиција во медиумскиот конгломерат, патријархот на семејството Рој се обидува да ги ублажи последиците од лошите вести организирајќи семејна терапевтска сесија што ја води угледен терапевт. Сè завршува катастрофално кога психотерапевтот завршува во болница откако скока со глава во поплиткиот дел од базенот, а уште поважно – кога семејните тензии и нетрпеливоста се разгоруваат. Универзална вистина на популарната култура е дека со пари не може да се купи излез од дисфункционалните односи. Тоа речиси добива митски размери поради класичните референци (да се потсетиме на Едип и другите), кои можеме да ги поврземе и со фикцијата и со вистинскиот живот. Терапијата, на крајот на краиштата, е само нашиот современ начин да го одложиме оној судбоносен збор што се вика – па, судбина.

Убиство на таткото, ароганција, луксузни центри за рехабилитација за елитата... овие теми ќе им звучат познато на читателите што ја следат шпанската истрага за смртта на Исак Андиц, милијардер и основач на модниот конгломерат „Манго“ (Mango), кој има 2.700 продавници низ светот. Тој загина откако падна во планините над Барселона за време на планинарење со својот син и наследник на 14 декември 2024 година. Во мај годинава, неговиот син Џонатан Андиц беше уапсен во рамките на истрагата за убиство поврзана со оваа смрт, наводно поради недоследности во неговиот исказ по настанот, кој првично беше опишан и широко прифатен како несреќен случај. Тој негира каква било вмешаност и е пуштен со кауција од еден милион евра.

Џонатан Андиц/Bloomberg

Драмата дополнително ја засили наводната улога на психологот за богатите и славните, која се појавила пред судијата што ја води постапката затворена за јавноста. Иако наводно не била регистрирана за работа во Шпанија, Јулија Лудервалт сепак имала репутација на личност што им помага на спортски ѕвезди и членови на кралски семејства да ги надминат личните кризи. Станувало збор за ексклузивен круг клиенти, а меѓу нив бил и Џонатан Андиц.

За многумина во Каталонија, „Манго“ е најголемиот корпоративен успех што некогаш е постигнат/Brais Lorenzo Couto/Bloomberg

Најголемите шпански весници, повикувајќи се на извори блиски до сослушувањата, наведоа дека таа се обидела да го ослободи Џонатан од „емоционалните врски што го обликувале секојдневниот живот на нејзиниот пациент и го спречувале да продолжи понатаму“, така што „до крајни граници ја развивала метафората за ‘смртта на таткото’“. Таа и нејзината колешка наводно препорачале планинарење по патека низ суровиот планински масив Монсерат, физичко опкружување што требало да одговара на психолошкото.

Семејството Андиц цело време тврдеше дека односите меѓу таткото и синот биле нормални. Меѓутоа, шпанските новинари ја толкуваат корпоративната историја низ призмата на конфликтот. Во 2018 година постариот Андик назначил човек однадвор за извршен директор на приватната компанија, заменувајќи го својот син, кој претходно неколку години го водел оперативното работење на фирмата. Резултатите на помладиот Андиц биле променливи; новиот директор го довел „Манго“ до големи глобални успеси.

Исак Андиц | Robert Marquardt/Getty Images

Современата психологија одамна се оддалечила од едиповската динамика. Сепак, имотните луѓе имаат особена склоност кон таквите објаснувања. Фројдовската или неофројдовската психоанализа не е евтина и трошоците се натрупуваат од сесија до сесија; таа има и дополнителна предност што нуди речиси книжевно објаснување за семејните дисфункции, што парадоксално придонесува за создавање семејни митови и претерано чувство за сопствената важност кај богатите династии.

 

Покровителството и интересот на имотните клиенти помогнале во развојот и ширењето на многу физички и психолошки терапии, дури и на оние чија научна потврденост и натаму е предмет на дебата. Скапите третмани со хормони и други супстанции и натаму привлекуваат богати клиенти во швајцарските клиники за долговечност; Јужна Кореја и други азиски земји нудат скапи приватни програми за убавина и подмладување што промовираат ДНК-тестирања и секвенционирање на микробиомот анализирано со помош на вештачка интелигенција.

Капсула за зачувување на телото за оние што ќе одлучат еден ден, доколку науката и медицината напредуваат, да се разбудат од смртта. Зад програмата, која чини 200 илјади евра, стои „Тумороу био“ (Tomorrow Bio), германска биотехнолошка компанија специјализирана за криогеника, со седиште во Берлин и подружница во САД/Bloomberg Businessweek Adria

Луксузните медицински услуги исто така можат да обезбедат стандардна здравствена грижа на ниво што само парите можат да го купат (со, се разбира, можност и за фалење). Богатите клиенти можат редовно да прават снимања на целото тело со магнетна резонанца, сите можни тестови и да користат суплементи, како и најновите научни достигнувања за да го „хакираат“ патот до здравје и долг живот.

Ако имате доволно пари, со нив можете да купите различни наводни патокази до оптимално здравје. Но дали вашето богатство е доволно за да ја заштити вашата благосостојба?

Брајан Џонсон истовремено е и пример и предупредување. Контроверзниот биохакер се збогатил кога неговата компанија „Брејнтри“ (Braintree) го купила „Венмо“ (Venmo), а потоа себеси и новата аквизиција ги продала на „Пејпал“ (PayPal Holdings Inc.) за 800 милиони долари. Оттогаш го користи своето богатство за да го развива својот проект насочен кон бесмртност, „Проект блупринт“ (Project Blueprint), во кој самиот тој е главниот модел и експериментален субјект за суплементи и терапии чија цел е неговото тело да го одржат на врвот на способностите на осумнаесетгодишник.

Брајан Џонсон во периодот кога беше здрав/Kyle Grillot/Bloomberg

На почетокот на март тој го покажа своето, според календарската возраст, 48-годишно тело на модната писта за време на Париската модна недела. Меѓутоа, на 30 јуни објави на X:

„Имам автоимуна болест. Мојот желудник се јаде самиот себе.“

Автоимуниот гастритис во моментов нема лек, а како што го опишува Џонсон, „предизвикува неповратни оштетувања: недостиг на хранливи материи, анемија и, долгорочно, зголемен ризик од рак“. Тој вели дека знаците постоеле, но никој не ги поврзал. Сега оваа дијагноза ја претвора во нов предизвик и аргумент за продолжување на својата потрага по бесмртност.

Во истата објава на X понатаму пишува:

„Современата медицина нормализира премногу состојби што ги нарушуваат нашето здравје, функционирање и удобност, сведувајќи ја целта на следење и управување со болеста, додека ретко воопшто се прави обид да се најде лек. Повеќето од овие пресуди се донесени пред неколку децении, во ера што им претходи на речиси сите наши сегашни технологии и научни достигнувања, и во најголем дел не биле доведувани во прашање. Сакаме да го промениме тоа.“

Тоа е вечна потрага, но и застрашувачка, ако не и неразумна. По објавата Џонсон добил многубројни негативни коментари на интернет. Неодамна, кратка објава на неговиот профил на X звучеше двосмислено:

„Размислував за сè и се прашувам дали отидов предалеку со целата оваа приказна за долговечноста.“

Статуа на Ахил кој покажува кон својата слаба точка – петицата, Крф, Грција/Depositphotos

Имено, еден стар мит и натаму важи. Во оваа година на голема опседнатост со класиците, не станува збор за Одисеј или Едип. Можеби ќе помислите на Титон, кому божицата на зората му го издејствувала дарот на бесмртноста, но кој со текот на времето се збрчкал и се претворил во скакулец бидејќи заборавила да побара и вечна младост, но ова не е таа приказна. Сепак, таа е хомеровска.

Кога го родила својот славен син Ахил, Тетида дознала дека му е судено да загине на бојните полиња на Троја. За да ја спречи таа судбина, го потопила во Стикс, реката на смртта, за нејзините води да го заштитат нејзиниот син од сè што би можело да го повреди. Но додека го потопувала, го држела за петицата – и токму таа петица ќе стане местото каде што ќе го погоди стрелата на Парис.

Судбината нè потсетува дека постојат работи што сепак никогаш не можеме да ги предвидиме.