Поминаа повеќе од две децении од крајот на крвавите конфликти меѓу Руанда и Демократска Република Конго, кога повеќе од пет милиони луѓе ги загубија своите животи. Сепак, наместо војници и тенкови, денес овие два африкански соседа водат нова форма на борба - маркетиншка војна со фудбалските дресови на европските гиганти.
Руанда го направи првиот чекор уште во 2018 година. Во рамките на кампањата „Посетете ја Руанда“, Кигали одлучи да троши околу 10 милиони долари годишно за името на неговата земја да ги краси дресовите на лондонски Арсенал. Набрзо потоа, слични договори беа потпишани со францускиот Пари Сен Жермен и германскиот Баерн Минхен. Критичарите веднаш го поставија прашањето: Зошто земја чиј БДП по жител едвај надминува 800 долари би инвестирала милиони во богатите европски фудбалски клубови?
Претседателот на Руанда, Пол Кагаме, голем обожавател на фудбалот и на Арсенал, честопати нагласуваше дека станува збор за промоција на земјата како туристичка дестинација, но вистинските мотиви одат многу подлабоко.
„Фудбалот е моќна дипломатска алатка. Преку Арсенал и други клубови испраќаме порака до светот за развојот на Руанда, Руанда како земја на инвестиции и сигурност“, рече Кагаме.
Иако многу меѓународни организации ја критикуваа Руанда за кршење на човековите права, фудбалската стратегија се покажа како многу успешен обид за дипломатско дејствување и репозиционирање на имиџот на земјата на глобалната сцена.
Конго го возвраќа ударот преку Милан
Тоа што Руанда го започна, Конго сега сака да го продолжи, само со италијанскиот гигант Милан и францускиот Монако. Демократска Република Конго, земја што сè уште страда од последиците од граѓанската војна и чиј годишен БДП по жител е под 650 долари, одлучи да го спонзорира познатиот италијански клуб.
„Имаме силна порака за Европа и светот, Конго не е само војна и конфликт. Исто така, имаме силна желба за развој и дипломатија“, рече Дидие Кајумба Вагнер, министер за туризам на Конго.
Според економските аналитичари, договорот меѓу Конго и Милан не е првенствено насочен кон привлекување туристи, туку кон играње дипломатски игри со Руанда и создавање политички врски со влијателни италијански и европски кругови. Имено, Италија неодамна претстави нова стратегија за Африка вредна 5,5 милијарди евра, каде што Конго е еден од клучните партнери.
Дипломатски игри или перење на имиџот
Експертите предупредуваат дека ваквите договори се меч со две сечила. Од една страна, тие можат да привлечат дипломатско внимание и инвестиции, но, од друга страна, поврзаноста со земји со слаби демократски резултати може да го оштети имиџот на фудбалските клубови.
„Малку е веројатно дека Милан ќе има финансиска корист од овој договор бидејќи вкупниот буџет за туризам на Конго е околу 18 милиони долари (речиси 15,5 милиони евра), што е занемарливо во споредба со годишните приходи на Милан од над 450 милиони евра“, рече Сајмон Чедвик од бизнис-школата „Емлион“ во Франција.
Тој додава дека ова е чиста геополитика. „Конго сака да го следи примерот на Руанда и да го користи фудбалот како дипломатски инструмент. За клубовите, ова е ризик, но и можност за воспоставување посилни врски со политичките и бизнис-елитите“.
Дали „фудбалската дипломатија“ ќе стане стандард?
Додека Руанда и Конго се натпреваруваат на европскиот фудбалски пазар, може да се очекува дека и други земји ќе го следат примерот. Фудбалот стана платформа каде што се испреплетуваат дипломатијата, економијата и политиката, а големите африкански економии како што се Нигерија или Јужна Африка би можеле да го следат примерот.
Сепак, за европските фудбалски гиганти ова значи внимателно балансирање помеѓу финансиската добивка, политичкиот престиж и зачувувањето на имиџот на нивните клубови, кои често се многу поголеми од самиот фудбал.
Додека навивачите низ цела Европа ги бодрат своите фудбалски ѕвезди на стадионите, на нивните дресови се води тивка дипломатска војна меѓу две земји поделени од турбулентна и трагична историја. Она што некогаш беше крвава граница меѓу Руанда и Конго, сега е маркетиншка линија на дресовите на европските фудбалски гиганти.
Во меѓувреме останува прашањето: Дали оваа фудбалска дипломатија ќе помогне во помирувањето на двете земји или е само нов фронт на стар конфликт? Ќе дознаеме во годините што доаѓаат.
.webp){kind=icon}
