Што е дестилација со вештачка интелигенција и зошто е загрижувачка за индустријата?

Компаниите за вештачка интелигенција во САД потрошија стотици милијарди долари за развој на понапредни четботови, обложувајќи се дека можат да заработат доволно од клиентите за да ја оправдаат инвестицијата. Овој пристап носи ризик да биде поткопан од конкурентите кои градат конкурентски системи за вештачка интелигенција за многу помалку пари.

Сè повеќе американски компании ги обвинуваат кинеските конкуренти дека користат техника позната како дестилација за неправилно да ги искористат резултатите од водечките американски модели на вештачка интелигенција за да произведат конкурентска генерација на четботови за дел од цената и со многу помалку безбедносни мерки.

Месецов, „Антропик“ (Anthropic PBC) соопшти дека „Алибаба груп холдинг“(Alibaba Group Holding Ltd.) „нелегално“ користела дестилација за да извлече резултати од својот модел „Клод“ (Claude) на индустриско ниво за да му помогне на кинескиот технолошки гигант да го произведе својот систем за вештачка интелигенција. Слични обвинувања беа упатени од „Антропик“ (Anthropic) и „Опен еј-ај“ (OpenAI) против други кинески лаборатории за вештачка интелигенција, вклучувајќи ги „Дипсик“ (DeepSeek) и „Минимакс“ (MiniMax). Досега, ниту една од кинеските компании, вклучително и „Алибаба“ (Alibaba), не одговори на обвинувањата.

Што е дестилација?

Дестилацијата е метод што најчесто го користат лабораториите за вештачка интелигенција за обука на еден голем јазичен модел користејќи ги резултатите од друг. Развивачот поднесува серија инструкции до поголем, поспособен модел кој се смета за „наставник“, а неговите одговори се користат за обука на помал модел кој е „студент“ за да реплицира многу од способностите на наставникот.

Резултатниот модел може да извршува многу од истите функции како и оригиналниот, но со дел од цената и компјутерската моќ потребна за развој и за водење на споредлив систем од нула. Знаењето не се пренесува директно од еден модел на друг, но моделот на ученик учи да го имитира однесувањето на својот наставник врз основа на резултатите од неговите барања.

Дестилацијата се смета за прифатлива кога компаниите ја користат на сопствени модели или кога надворешни развивачи ја користат за да изградат технологии кои не се конкурентни. Познат како овластена дестилација, методот им овозможува на компаниите и истражувачите да компресираат големи модели во помали, поефикасни модели кои се оптимизирани за специфични задачи. Деривативните модели обично немаат целосни можности на оригиналниот модел, но работат побрзо и се поефтини за развој и работа.

Зошто дестилацијата понекогаш е контроверзна?

Дестилацијата може да ја користат трети страни за да ги дуплираат можностите на сопственички модел на вештачка интелигенција без дозвола од сопственикот на референтниот модел. Таа практика покрена правни, економски и безбедносни грижи.

Водечките американски компании за вештачка интелигенција велат дека неовластената дестилација го става во опасност нивниот бизнис. Многу кинески лаборатории, вклучувајќи го и „Дипсик“ (DeepSeek), развија модели со отворена тежина, што значи дека делови од основниот систем за вештачка интелигенција се јавно достапни за корисниците слободно да ги преземат и да ги извршуваат на нивните платформи.

Спротивно на тоа, најголемите американски компании за вештачка интелигенција ги задржаа своите модели во сопствеништво, обложувајќи се дека клиентите ќе платат за пристап до нивните производи за да можат да ги надоместат стотиците милијарди долари потрошени на центри за податоци и друга инфраструктура. Тие тврдат дека ако конкурентите можат да ги реплицираат нивните модели за дел од цената и да ги понудат евтино - или бесплатно - тоа ризикува да ја намали нивната продажба. Американските претставници проценија дека неовластената дестилација ги чини американските бизниси милијарди годишни приходи.

Американските компании за вештачка интелигенција, исто така, велат дека постојат безбедносни ризици при неовластената дестилација. Тие предупредуваат дека странските противници би можеле да ја користат техниката за да развијат модели на вештачка интелигенција лишени од заштитни огради што ги спречуваат луѓето да ги користат платформите за нелегални или опасни цели, како што се создавање смртоносни патогени или спроведување автоматизирано, хакирање на компјутери во голем обем.

Како компаниите можат да детектираат напад со дестилација?

Доказите често се посредни и засега може да биде тешко да се докаже без сомнеж дека моделот на конкурентот е развиен преку дестилација.

„Антропик“ (Anthropic) во февруари соопшти дека тројца водечки развивачи на вештачка интелигенција во Кина работеле на „нелегално извлекување“ резултати од нивните модели. Компанијата изјави дека компаниите генерирале повеќе од 16 милиони размени користејќи лажни сметки и дека компанијата можела да ги идентификува врз основа на информации од адреси на интернет протокол и метаподатоци. Партнерите во индустријата „ги забележале истите актери и однесувања на своите платформи“, додаде компанијата.

Во писмо испратено до неколку американски сенатори и претставници на Белата куќа во јуни, „Антропик“ тврдеше дека наводниот обид за дестилација од „Алибаба“ (Alibaba) вклучувал 28,8 милиони размени со нивниот чатбот „Клод“ (Claude) помеѓу април и јуни преку речиси 25.000 лажни сметки, според луѓе запознаени со документот и копија што ја видел „Блумберг њуз“ (Bloomberg News).

Може ли да се спречи дестилацијата?

Врвните американски компании за вештачка интелигенција преземаат чекори за борба против она што го нарекуваат „напади со дестилација“, вклучително и пошироко споделување информации за неовластено извлекување на резултатите од нивните модели и напори за блокирање на сомнителните корисници од пристап до нивните системи.

Законодавците во Вашингтон и администрацијата на Трамп ги земаат предвид загриженостите на Силиконската долина. Во април, Белата куќа изјави дека ќе соработува со индустријата за да утврди како да се ограничи дестилацијата и актерите да се повикаат на одговорност. Републиканците во Претставничкиот дом, исто така, побараа санкции од САД против кинеските субјекти кои се вклучуваат во оваа практика на индустриско ниво за да градат конкурентски системи.

 - Со помош од Меги Истленд