Во судскиот случај дека Фејсбук и Инстаграм создаваат зависност, „Мета“ бара спогодба

Компанијата „Мета платформс“ и обвинителствата на 29 американски сојузни држави разговараат за можно спогодбено решение во судскиот процес во кој компанијата е обвинета дека намерно ги дизајнирала Фејсбук и Инстаграм на начин да создаваат зависност кај тинејџерите, објави „Блумберг“, повикувајќи се на лица запознаени со разговорите. 

Судскиот процес во Федералниот суд во Оукленд, Калифорнија, е во втората недела и претставува сериозен ризик за „Мета“. Четирите држави што го предводат случајот - Калифорнија, Колорадо, Кентаки и Њу Џерси - бараат финансиски казни и задолжителни промени во начинот на кој функционираат платформите. Разговорите за спогодба се чувствителни, па изворите зборувале под услов на анонимност.

Од „Мета“ засега нема коментар за разговорите, додека претставник на канцеларијата на јавниот обвинител на Калифорнија одбил да коментира. Ниту обвинителствата на Колорадо, Кентаки и Њу Џерси веднаш не одговориле на барањата за изјава. 

Државите ја обвинуваат „Мета“ дека ги прекршила законите за заштита на потрошувачите и федералните правила за приватност на децата. Според наводите, компанијата собирала податоци од корисници помлади од 13 години и истовремено дизајнирала функции што ги поттикнувале младите корисници на компулсивно и продолжено користење на платформите.

„Мета“ ги отфрла обвиненијата и тврди дека обвинителствата бараат неразумни промени во дизајнот на платформите и „неверојатно висока исплата“.

Компанијата претходно проценила дека, во најнеповолно сценарио, финансиските казни би можеле да достигнат дури 1,4 билион долари - сума приближна до нејзината пазарна вредност. Сепак, на неодамнешно судско рочиште обвинителствата посочиле дека реалната сума би можела да биде поблиску до 200 милијарди долари. 

Токму огромниот потенцијален финансиски удар е една од причините поради кои евентуалната спогодба би можела да биде значително поевтина за „Мета“ од продолжување на спорот до конечна пресуда.

Сведочења за безбедноста на тинејџерите

Во првата недела од судењето поротниците слушнаа сведочења од шефот на Инстаграм, Адам Мосери, како и од сегашни и поранешни вработени во „Мета“ што учествувале во развојот на платформите и во истражувањето на однесувањето на тинејџерите.

Мосери во вторникот сведочеше за функцијата „Направи пауза“ (Take a Break), наменета да ги поттикне младите корисници да паузираат од користењето на Инстаграм. Тој призна дека многу мал број тинејџери ја користеле функцијата кога таа била опционална, пред подоцна да стане автоматски активирана за тинејџерските профили. 

Според сведочењето, само околу 1,8 отсто од тинејџерите ја активирале функцијата во почетниот период. Обвинителството го користи овој податок како дел од аргументот дека „Мета“ не правела доволно за да ги заштити младите корисници. 

Адвокатите на државите се очекува да повикаат и други високи функционери на „Мета“, а меѓу потенцијалните сведоци е и основачот и извршен директор Марк Закерберг.

Случајот е дел од пошироката американска и глобална реакција против големите социјални мрежи поради загриженоста дека нивните деловни модели се потпираат на зголемување на времето што младите го поминуваат на платформите.

Во САД законодавните обиди за построга регулација на социјалните мрежи досега имаа ограничен успех, па судовите стануваат една од главните арени за преиспитување на одговорноста на технолошките компании. 

Покрај „Мета“, потенцијална одговорност тешка милијарди долари во компензации им се заканува и на други големи платформи, меѓу кои Гугл, Снеп и Тикток, бидејќи против нив има поднесено илјадници тужби од поединци, семејства и училишни окрузи низ САД.

За „Мета“, исходот од овој процес би можел да значи не само голема финансиска обврска туку и задолжителни промени во начинот на кој функционираат мрежите Фејсбук и Инстаграм, особено кога станува збор за заштитата на малолетните корисници.

Затоа евентуалната спогодба постигната уште во текот на судењето би можела да стави крај на дел од неизвесноста за компанијата, но и да постави нови правила за тоа како најголемите социјални платформи во САД ќе мора да се однесуваат кон децата и тинејџерите.