„Машини“ за зависност? Судски процес што засекогаш може да ги промени социјалните мрежи

Во судница на Вишиот суд во Лос Анџелес започна судски процес што се смета за преседан во борбата против зависноста од социјалните мрежи, со цел да се утврди одговорноста на големите технолошки компании како „Гугл“ и „Мета“. Оваа тужба е поднесена од страна на 20-годишна девојка, која за време на својата порана младост имала сериозни проблеми со менталното здравје, кои му ги припишува на прекумерното користење на социјалните платформи како Јутјуб, Инстаграм и Тикток.

Жената, наведена во судските записи како К.Г.М. (или Калеи во судницата), тврди дека нејзината зависност од социјалните мрежи довела до сериозни ментални и емоционални проблеми, вклучувајќи анксиозност, депресија и дисморфија. Според нејзиниот адвокат Марк Ланијер, компаниите „Мета“ и „Гугл“ изградиле „машини“ дизајнирани да манипулираат со младите умови, со цел да го задржат нивното внимание и да ги поттикнат на постојано користење. Тој нагласи дека дизајнот на платформите ги поттикнува корисниците да се чувствуваат како да играат на покер-машина секојпат кога ги користат.

Суштината на спорот

Одбраната, претставена од адвокатот Луис Ли, категорично ги негираше обвиненијата, нагласувајќи дека податоците покажуваат дека Калеи користела Јутјуб просечно 29 минути на ден во последните пет години. Овие податоци, како што нагласи Ли, го демантираат тврдењето дека платформите создаваат зависност. Тој исто така посочи дека функциите како „автоплеј“ може да се исклучат, што дава можност за приспособување на искуството според личните потреби на корисникот.

Првиот сведок на обвинителите беше Ана Лембке, професорка по психијатрија и зависности на Универзитетот „Стенфорд“, која истакна дека на децата и тинејџерите многу им е тешко да препознаат кога се зависни, што претставува предизвик за нивната самоидентификација во контекст на зависноста од социјални мрежи. Според Лембке, тинејџерите често не се „вознемирени“ од своето однесување, што ги спречува да бараат помош и да ја препознаат својата зависност.

Податоците што беа презентирани во судот покажаа дека Калеи, во текот на своето користење на Инстаграм, имала исклучително високи нивоа на интеракција со платформата, при што во еден момент поминала неверојатни 16,2 часа во еден ден. На спротивната страна, адвокатот на „Мета“, Пол Шмидт, нагласи дека Калеи, иако имала значителни проблеми со менталното здравје, не ги поврзала директно со зависноста од социјални мрежи. Според него, главните причини за нејзините психолошки проблеми се семејна траума и врсничко малтретирање на училиште.

Пресуда со големо значење за иднината на индустријата

Овој судски процес не е само тест за обвиненијата против „Гугл“ и „Мета“. Тој поставува основа за процена на одговорноста на сите компании во технолошката индустрија што дизајнираат и управуваат со платформи што се користат од милиони млади луѓе. Ако компаниите загубат на овој судски процес, тоа може да создаде преседан што ќе доведе до сериозни промени во начинот на кој младите луѓе ќе можат да ги користат социјалните мрежи.

Судскиот процес ќе трае до крајот на март и се очекува да вклучува сведочења на високи претставници од „Мета“ и „Гугл“, вклучувајќи ги извршниот директор на „Мета“, Марк Акерберг, и шефот на Јутјуб, Нил Мохан. Ќе има и експерти од областа на детската психологија и истражувањата за зависност. Исходот на оваа тужба би можел да ја обликува иднината на социјалните мрежи и да даде насоки за можни законски и етички промени во индустријата.