text size
Два нови инвестициски потези покажуваат како се менува мапата на ризичниот капитал во југоисточна Европа. „Форти.5 венчрс“ (Forty.5 Ventures) го затвори првиот фонд вреден 30 милиони долари, со фокус на стартапите од регионот, додека бугарскиот „Ланчхаб венчрс“ (LAUNCHub Ventures), со нов фонд поголем од 75 милиони евра, дополнително влегува во Хрватска, Словенија, Србија и остатокот од Западен Балкан.
Заедно, двата фонда носат повеќе од 100 милиони евра потенцијален капитал, иако не се наменети исклучиво за регионот Адрија. Двата вложуваат во претсемената и семената фаза, кога на регионалните стартапи најчесто им е потребен првиот сериозен институционален инвеститор.
Тоа се вклопува во пошироката промена на ВЦ-пазарот (англ. Venture Capital, капитал за инвестирање во ран развој) во централна и источна Европа. Капиталот постепено се враќа, додека бројот на инвестициски рунди и натаму заостанува зад периодот пред падот на пазарот. Истовремено се создаваат сè повеќе фондови што сакаат првите чекови да ги испишуваат локално, па основачите имаат повеќе можности за финансирање во самиот регион. И натаму е неизвесно по кои процени на вредноста ќе вложуваат фондовите и колкав сопственички удел ќе бараат од основачите на пазар што е значително повнимателен отколку во 2021 година.
Прочитај повеќе
АМД ќе го купи стартапот за ВИ „Ворлд лабс“ за 8,2 милијарди долари
„Ворлд лабс“ развива модели на ВИ што создаваат тридимензионални средини и може да се користат во роботиката. „АМД“ ќе плати 8,2 милијарди долари за стартапот, целосно во акции.
29.09.2026
„Верба еј-ај“: Македонски ВИ стартап кој ќе ја трансформира корисничката поддршка на Балканот
Македонскиот стартап „Верба еј-ај“ (Verba AI) развива платформа со која вештачката интелигенција ги презема комуникациите со клиентите
22.09.2026
Како регионалните стартапи влегуваат во ВИ-екосистемот на „Енвидија“
„Енвидија“ сè повеќе им ги отвора вратите на стартапите од Србија и БиХ, кои преку нејзините програми добиваат пристап до скапа компјутерска инфраструктура, експерти и инвеститори.
17.08.2026
Пропаднал стартапот на поп-ѕвездата Селена Гомез, инвеститори ја тужат за измама
Поп-ѕвездата Селена Гомез е обвинета за измама од страна на инвеститори кои тврдат дека таа не ги исполнила ветувањата да ја искористи својата глобална слава за да го промовира својот стартап за ментално здравје.
13.08.2026
„Антропик“ преговара за купување на стартапот „Декарт“ за шест милијарди долари
Технологијата на „Декарт“ може да ѝ помогне на инфраструктурата на „Антропик“ да одговори на растечката побарувачка и да ги намали трошоците за тренирање ВИ.
13.08.2026
„Енвидија“ купи стартап основан од Mакедонецот Вања Јосифовски и Словенецот Јуре Лесковец
„Кумо АИ“ развива модели наменети за предвидување деловни настани.
04.06.2026
„Форти.5“ го поврзува регионот со САД
„Форти.5 венчрс“ во средината на септември го затвори првиот фонд од 30 милиони долари. Компанијата има канцеларии во Белград, Лос Анџелес и Сингапур, а нејзиниот фокус е на компании во претсемената и семената фаза од југоисточна Европа што создаваат производи за глобалниот пазар.
Основачот на фондот Зоран Васиљев претходно за „Блумберг Адрија“ изјави дека очекува значителен дел од капиталот да заврши во компании од Србија и поширокиот регион. Фондот дотогаш веќе инвестирал 5,5 милиони долари во осум компании.
Почетните инвестиции се движат од 200.000 долари до еден милион долари. „Форти.5“ планира да ги води рундите самостојно или заедно со други инвеститори, што му дава поактивна улога во одредувањето на условите за инвестицијата. Фокусот е на вештачката интелигенција, финансиските технологии, сајбер-безбедноста, гејмингот, спортот, медиумите и инфраструктурата за економијата на креаторите.
„Ланчхаб“ го засилува присуството на Западен Балкан
Бугарскиот „Ланчхаб венчрс“ ексклузивно за „Блумберг Адрија“ ја сподели информацијата за затворањето на Фондот III, чија целна големина е поголема од 75 милиони евра. Веќе се обезбедени 65 милиони евра, вклучувајќи средства од Европскиот инвестициски фонд, Европската банка за обнова и развој и Меѓународната финансиска корпорација.
Извор: LAUNCHub fond
Хрватска, Словенија, Србија и Западен Балкан се меѓу клучните пазари на новиот фонд. Од мај, Ведран Благус е придружен партнер на „Ланчхаб венчрс“ во Загреб, од каде што го покрива овој дел од регионот.
Благус за „Блумберг Адрија“ вели дека овие пазари не се нови за „Ланчхаб“, бидејќи фондот веќе вложувал во компании како „СПЛИКС“ (SPLX), „Гликанејџ“ (GlycanAge), „Медиетли“ (Mediately) и „Криптомат“ (Kriptomat). Промената е постојаното присуство на инвестицискиот тим на терен.
„Во најраните фази на финансирање на стартапите тоа е важно. Основачите треба да ги запознаеме уште пред да подготват презентација за инвеститорите, а не откако инвестициската рунда веќе е оформена“, вели Благус.
Фондот планира околу 25 инвестиции во текот на пет години. Почетните вложувања се движат од 300.000 евра до три милиони евра, додека Ланчхаб води рунди до седум милиони евра и задржува капитал за дополнителни инвестиции во фазата серија А.
„Ланчхаб“ нема квоти по одделни земји, но Благус очекува значителен дел од портфолиото да дојде токму од Хрватска, Словенија, Србија и остатокот од Западен Балкан.
„Реално, би сакал речиси половина од портфолиото да доаѓа од овој дел од регионот. Постојаното присуство на терен би требало да го зголеми тој број“, вели тој.
Ако се оствари таа амбиција, приближно 12 од планираните 25 компании во Фондот III би доаѓале од Хрватска, Словенија, Србија и остатокот од Западен Балкан. Тоа отвора дилема дали регионот денес има доволно стартапи во фазата на почетно финансирање што можат да привлечат вложувања до три милиони евра од институционални инвеститори без да се намалат инвестициските критериуми.
Почетниот капитал расте, подоцнежните рунди остануваат предизвик
Појавата на нови фондови го зголемува бројот на достапни извори на финансирање за регионалните стартапи. Локалните и регионалните инвеститори сè почесто можат да ги финансираат најраните фази на развој на стартапите. Како што компаниите растат и бараат поголеми рунди, расте и улогата на фондовите од Западна Европа и САД.
„Форти.5 венчрс“ и „Ланчхаб“ се дел од тој тренд. Повеќе фондови сега активно бараат компании од Србија, Хрватска, Словенија и остатокот од југоисточна Европа, а покрај капиталот, сè почесто нудат и пристап до меѓународни инвеститори и пазари.
Следните инвестиции ќе покажат колку регионалниот ВЦ-екосистем може да ги поддржи компаниите од првото институционално вложување до поголемите рунди потребни за глобален раст.
.webp){kind=icon}
