„Микрокап“ акции: Како да се инвестира таму каде што Волстрит не гледа?

Да се победи Волстрит во изборот на акции не е едноставно. Се натпреварувате со илјадници професионални аналитичари, менаџери на фондови и алгоритми кои секојдневно ги бараат истите можности како и вие – а веројатно поседуваат многу повеќе информации (или барем имаат побрз и полесен пристап до нив) отколку вие. Ако едноставно купите ЕТФ (фонд со кој се тргува на берза) наместо поединечни акции, станува уште потешко долгорочно да се очекуваат натпросечни приноси без преземање дополнителен ризик.

Но, што ако постои пазарен сегмент каде што всушност не мора да се натпреварувате со таа екипа? Запознајте се со „микрокаповите“ (компании со микро капитализација) - скриен пазарен сегмент кој оваа година забележа значително подобри приноси од индексот S&P 500.

Што се „микрокапови“ и зошто одредени инвеститори ги сакаат?

Станува збор за најмалите компании на берзата, коишто поради нивната големина често остануваат незабележани од големите фондови и аналитичари. Иако не постои некое универзално правило за дефинирање на „микрокаповите“, тие генерално можеме да ги дефинираме како компании со пазарна капитализација под 500 милиони евра. Токму тоа што ги прави неинтересни за најголемите институционални инвеститори би можело да ги направи привлечни за малиот индивидуален инвеститор: помала ликвидност, помала покриеност од аналитичари и помалку капитал што ги бара истите можности, што создава поголем простор за пазарни неефикасности. „Микрокаповите“ оваа година во глобала ги надминаа приносите на индексот S&P 500, што до некаде го привлекува вниманието кон нив.

Но, секако, ова не значи дека секоја мала компанија е скриен дијамант и дека ако купите Микрокап ЕТФ ќе го надминете пазарот. Напротив, „микрокаповите“ вклучуваат и голем број компании кои се мали со добра причина. Но, за инвеститор кој е подготвен да направи детална анализа, ова значи неограничен потенцијал за пронаоѓање скриен дијамант во море од камења.

И тука доаѓаме до интересно прашање: дали е можно да се најде меѓу најмалите компании на берзата она што е веќе речиси невозможно меѓу најголемите, односно пазарна можност што Волстрит сè уште не ја открил или препознал? Накратко, одговорот е да, но прашањето како да се постигне тоа сè уште не е толку лесно да се одговори.

Како да инвестирате во „микрокапови“ и за кого се ваквите инвестиции?

Ако сте решиле да ѕирнете во светот на „микрокаповите“, првиот чекор не е да ја пронајдете акцијата што најмногу паднала или онаа што е најевтина. Кај толку мали компании, многу е поважно да се разбере самиот бизнис и да се процени колку е реално дека компанијата ќе вреди значително повеќе за неколку години отколку што е денес.

Тоа значи дека „микрокап“ - инвестирањето бара малку повеќе време и трпение. Наместо да се потпира само на неколку клучни индикатори како што се коефициентот цена/заработка (P/E) или растот на приходите во комбинација со начинот на размислување „премногу голема за да пропадне“ (too big to fail mindset), инвеститорот би требало многу подетално да го проучи секој агол од финансиските извештаи, структурата на приходите, профитните маржи, паричниот тек, задолженоста, оперативните и неоперативните средства и многу други ставки за да открие што се крие зад деловниот модел на компанијата или каде лежи потенцијалот. Секако, подеднакво е важно да се разбере пазарот на кој работи компанијата и да се процени дали има доволно простор за понатамошен раст.

Кај најмалите компании, особено е важно да се погледне колку акции има компанијата, колку се во сопственост на основачите и менаџментот и дали постои ризик од идно разредување на сопственоста. Компанијата може да изгледа евтино врз основа на нејзината моментална пазарна капитализација, но новите емисии на акции потребни за финансирање на бизнисот можат значително да ја променат пресметката на постојниот акционер.

Можноста да се пронајдат компании што повеќето инвеститори не ги следат е една од причините зошто микрокаповите можат да бидат интересни. Давид Катунариќ, добро познат аналитичар во светот на „микрокаповите“ и автор на аналитичката публикација „Микро Кап“ (The Mikro Kap), многу живописно ја сумира својата стратегија: „Сакам да ловам на пазари каде што луѓето не можат, не сакаат и не ловат, иако уловот таму е голем“.

Катунариќ при тоа верува дека предноста на „микрокап“ - инвеститорот не е нужно да знае нешто што другите не го знаат, туку во тоа што е подготвен да посвети повеќе време на истражување на компании што повеќето пазари немаат причина да ги следат детално. Неговиот процес, како што го сумира, се сведува на читање, брзо отфрлање на повеќето идеи и продолжување на пребарувањето сè додека нешто интересно, евтино или доволно необично не ве натера да се запрашате како е тоа воопшто можно, и дури тогаш навлегува во подлабока анализа.

Овој пристап можеби најдобро објаснува зошто инвестирањето во „микрокапови“ не е за инвеститори кои бараат голем број можности или брзи резултати. Катунариќ истакнува дека навистина привлечните можности се појавуваат ретко и дека во добра година може да има само неколку. Токму затоа кај „микрокаповите“ трпението може да биде исто толку важно како и самата анализа. Целта не е да се пронајдат што е можно повеќе компании, туку да се пронајдат неколку каде што разликата помеѓу она што пазарот го гледа моментално и она што компанијата би можела да вреди во иднина е доволно голема за да го оправда ризикот.

Зад потенцијалот се кријат ризици

Сепак, истата карактеристика што ги прави „микрокаповите“ интересни за инвеститорите е и нивниот најголем проблем: тие се многу мали компании, често со ограничени ресурси и многу поголем ризик работите да тргнат во погрешна насока.

Првиот проблем е ликвидноста. За најмалите акции, дневниот промет може да биде многу низок, што значи дека разликата помеѓу куповната и продажната цена може да биде голема. Поважно е што поголемата нарачка може значително да ја помести цената, а во случај на ненадеен пад на пазарот, постои можност продажбата воопшто да не биде можна. Од друга страна, ова е исто така предност бидејќи „микрокаповите“, поради нивната големина и обем на работење, честопати не ги следат глобалните трендови, па во случај на ненадеен пад на пазарот, портфолиото може да остане заштитено токму поради нив.

 

Постои и ризик од квалитетот на информациите. Некои „микрокапови“ имаат помалку јавно достапни податоци, финансиското известување може да биде помалку детално и за инвеститорите е потешко да ја потврдат одржливоста на идните проекции за раст. Недостатокот на информации не мора да значи дека акцијата е потценета. Понекогаш причината е едноставно тоа што компанијата има слаб бизнис што пазарот не го вреднува разумно високо.

Конечно, многу „микрокап“ - компании сè уште немаат докажан бизнис модел. Тие може да работат во интересна ниша или брзорастечки сектор, но често постои голема разлика помеѓу добра идеја и профитабилен бизнис. Компанијата може да има производ за кој има побарувачка, но во исто време да нема доволно капитал, капацитет или конкурентска предност за да го претвори тој потенцијал во одржлив раст.

Затоа, кај „микрокаповите“ потенцијално високите приноси доаѓаат со можност за многу големи загуби. Некои компании можат повеќекратно да ја зголемат својата вредност, но други можат да стагнираат со години, да им треба дополнителен капитал или на крајот целосно да пропаднат.