Секоја четврта фактура во Европа се плаќа со задоцнување или воопшто не се наплаќа, покажува најновото истражување „European Payment Practices 2025“ на EOS Group, презентирано од ЕОС Матрих Македонија. Истражувањето опфаќа повеќе од 2.200 компаниии од 11 европски земји и открива дека слабата платежна дисциплина и натаму претставува сериозен предизвик за компаниите, нивната ликвидност и инвестиции.
Според резултатите, приближно една четвртина од сите фактури во Европа не се подмируваат навреме. Од нив, 19 отсто се плаќаат по истекот на рокот, додека пет отсто остануваат целосно ненаплатени.
Причините за лошите платежни навики се разликуваат кај деловните и кај приватните клиенти. Кај деловните клиенти, 61 отсто од испитаниците како главна причина го наведуваат фактот што и нивните клиенти не ги плаќаат навреме обврските, додека 57 отсто сметаат дека компаниите намерно ги користат добавувачите како извор на кредитирање. Дополнително, 31 отсто од испитаниците се сомневаат и во намерно неплаќање или измама.
Кај приватните клиенти, најчесто наведувани причини се привремените проблеми со ликвидноста, што ги посочиле 54 отсто од испитаниците, како и заборавањето на обврските за плаќање, што го навеле 51 отсто. Намерно неплаќање или измама се сомневаат 34 отсто од анкетираните компании.
Заради процесот на дигитализација, кој не се движи со забрзано темпо ниту во европските компании, класичните методи на плаќање и натаму доминираат во Европа. Дури 98 отсто од компаниите и понатаму ги нудат традиционалните начини на плаќање, кои остануваат најчесто користена опција меѓу клиентите.
Истражувањето покажува дека во текот на минатата година просечниот рок за плаќање што компаниите им го одобрувале на клиентите изнесувал 23 дена за приватните и 36 дена за деловните клиенти. Шпанија се издвојува со најдолг рок за плаќање кај деловните клиенти од 42 дена, значително над европскиот просек. По неа следуваат Бугарија и Романија со по 38 дена. Од друга страна, Словенија има најкраток рок за плаќање кај приватните клиенти од 20 дена, додека Шпанија повторно е на врвот со најдолг просечен рок за плаќање кај приватните клиенти од 31 ден.
Во просек, клиентите во Европа ги подмируваат своите обврски 21 ден по истекот на договорениот рок за плаќање.
Доцнењата и ненаплатените побарувања имаат директни последици врз работењето на компаниите. Според истражувањето, 22 отсто од европските компании ги намалиле или целосно ги прекинале инвестициите поради доцно наплатени или ненаплатени фактури. Речиси половина од компаниите, односно 48 отсто, пријавиле намалување на профитот, додека 46 отсто се соочиле со повисоки трошоци за камати и финансирање.
Во одредени земји последиците се уште подраматични. Во Франција и во Словенија дури една од пет компании стравувала за својот опстанок поради проблемите со наплатата, во споредба со европскиот просек од шест отсто.
Како одговор на слабата платежна дисциплина, европските компании сè почесто бараат од креаторите на политиките намалување на бирократијата и поедноставување на процедурите за полесно справување со доцнењата во плаќањата и ненаплатените побарувања.
Истражувањето покажува и дека одржливоста останува високо на агендата на европските компании. Половина од испитаниците, односно 50 отсто, сметаат дека еколошката и социјалната ориентација претставува важен критериум за долгорочниот успех на компанијата.
Придонесување кон здрава економија
Од ЕОС истакнуваат дека навремената наплата на побарувањата е еден од предусловите за здрава економија. Неплатените фактури и нефункционалните кредити можат да создадат сериозни проблеми и за компаниите и за банките, бидејќи врзуваат капитал и ги оптоваруваат билансите на состојба.
Bloomberg Adria
„Трендовите што ги покажува студијата јасно потврдуваат дека дигитализацијата и професионалното управување со побарувања стануваат неопходност за компаниите. Брзината, транспарентноста и флексибилноста во комуникацијата со клиентите се исклучително важни и токму затоа EOS Матрих Македонија континуирано инвестира во дигитални решенија, автоматизација и современи алатки кои овозможуваат поефикасно управување со обврските и поголема финансиска предвидливост“, изјави Катерина Бошевска, главен извршен директор на ЕОС Матрих за Македонија и Косово.
Со купување на нефункционални побарувања, како што се кредити во доцнење или застарени фактури, инвеститори како EOS Group можат да ослободат капитал за компаниите и банките, да ги расчистат билансите и да помогнат во враќањето на ликвидноста. На тој начин компаниите и финансиските институции можат да се фокусираат на својата основна дејност, додека средствата кои претходно биле блокирани во нефункционални кредити повторно стануваат достапни за ново кредитирање и инвестиции, што придонесува за долгорочно здравје и стабилност на економијата.
.webp){kind=icon}
