Истражување: Оптимизам меѓу бизнисмените во САД, во Европа не толку

За што размислуваат претприемачите во светот како што се приближуваме кон средината на декадата што ни донесе солиден економски раст и невиден технолошки напредок, но исто така и глобална пандемија и геополитички конфликти? Ова е темата што се амбицираа да ја истражат аналитичарите од швајцарскиот банкарски гигант УБС (UBS) во првото издание на извештајот „UBS Global Entrepreneur Report“, кој беше објавен неодамна.

Од својата широка мрежа на клиенти што се претприемачи или доаѓаат од семејни бизниси, кои често се протегаат и низ неколку генерации, УБС анкетира околу 160 од нив, од пазарите што ги покрива – Европа, Северна и Јужна Америка и Азија со Пацифик. Вкупниот обрт што го прават овие претприемачи од различни бизнис-сектори е над 19 милијарди долари годишно, а како што велат од банката, меѓу нив се и извонредни бизнис-иноватори со широки познавања од геополитичките, економските и другите фактори што глобално и регионално имаат влијание врз растот и развојот на бизнисите.

Глобално, анкетираните претприемачи се претежно оптимисти за иднината на индустриите во кои работат, со тоа што најоптимистички се расположени во двете Америки, односно 61 процент од испитаниците таму рекле дека се „големи оптимисти“ и „донекаде оптимисти“, додека во Европа и Азија со Пацифик оптимистички расположените претприемачи се движат околу 50 проценти вкупно. 

Најголеми оптимисти во секторите технологија и здравство 

Гледано од индустриска перспектива, оптимизмот е најголем меѓу бизнисмените од технолошкиот сектор и секторот здравствена заштита, а помали оптимисти се претприемачите од областа на производи за широка потрошувачка.

Како илустрација на големиот контраст помеѓу бизнис-климата на различните континенти сведочи претприемач од Швајцарија во бизнисот со машини и технологии: „Сега имаме две сосема различни ситуации. Во САД имаме повеќе работа одошто може да постигнеме. Истовремено, немаме толку работа во Европа. Во врска со изгледите во САД сум голем оптимист. Изминатите две години се чувствуваше дека бизнисот се враќа во Америка. А, тоа ќе се засили допрва, според мене, со политиките на новата администрација“.

Анкетираните претприемачи очекуваат да ги зголемат инвестициите во своите компании во следните 12 месеци, а уште поинтензивно во следните пет години.

Повеќе од половина односно 54 проценти од нив рекле дека ќе инвестираат во вработените, во подобрување на нивните вештини и обуки, но и за ангажирање нови вработени, а 53 проценти се изјасниле дека ќе инвестираат во аквизиции и партнерства. На списокот на најприоритетни инвестиции се оние во информатичка технологија и вештачка интелигенција, надградба на опремата/машините, маркетинг и адвертајзинг, бизнис-аналитика, истражување и развој, како и во ЕСГ-практики.

Намерите за инвестирање варираат регионално и секторски. На пример, очекувањата за вложување во работна сила се најголеми на американскиот континент, додека стратегиските аквизиции и партнерства повисоко котираат во Европа. Контраст особено се забележува во азиско-пацифичкиот регион, каде што инвестициите во стратегиски аквизиции и партнерства, заедно со вложувањата во вештачка интелигенција (ВИ) (инфраструктура, модели итн.) се далеку пред вложувањата во кадарот.

Еден претприемач од источниот брег на САД во секторот рециклирање материјали планира да инвестира во ВИ за да порасне неговиот бизнис и да ги зајакне капацитетите на своите вработени. „Сметам дека ВИ ќе ми помогне да се вратам на некогашните бројки за приходот и добивката, како и да ги зголемам. Мислам дека ќе успеам да ги задржам сите вработени и да пораснеме експоненцијално користејќи ја ВИ како наш помошник, како партнер“.

Вештачката интелигенција ќе ја зголеми продуктивноста 

Кога сме кај ВИ, две третини од испитаниците глобално сметаат дека ВИ ќе ја зголеми продуктивноста на нивните компании, а речиси 60 проценти очекуваат да се подобри грижата за клиентите и нивното искуство. Во регионот на Азија-Пацифик, каде што доминираат трудовоинтензивните индустрии, се очекува поголем ефект од ВИ и напредните технологии, во однос на Америка, каде што услугите се поголем дел од економијата.

Илустрирајќи го потенцијалот на ВИ, еден кинеска претприемачка во секторот здравство опишува како ВИ им помогнала да ги скратат трошоците за да може да опстанат на пазарот. „Промените на пазарот нѐ принудија да отпуштиме 50 проценти од нашиот персонал во 2023 година и моравме да станеме поефикасни користејќи ВИ за автоматизирање на процесите“, вели таа.

Исто така, истражувањето на УБС покажува дека ВИ не е единствената технологија со голем потенцијал. Речиси половина (45 проценти) од испитаниците сметаат дека автоматизацијата и/или роботиката се комерцијални можности за типична компанија од нивниот сектор, а повеќе од 40 проценти сметаат дека такви можности нуди и аналитиката на големи бази податоци (big data analytics).

„Кога зборуваме за прифаќањето на ВИ, луѓето се делат на три категории“, вели претприемач од Силициумската Долина во САД. „Околу 20 проценти ќе дадат отпор и нема да направат промени, а на крајот ќе пропаднат. Други 20 проценти ќе ја прифатат ВИ целосно, препознавајќи го нејзиниот потенцијал за трансформација, и ќе постигнат голем успех. Преостанатите 60 проценти ќе ја прифаќаат ВИ постепено, станувајќи дел од системот и постигнувајќи додадена вредност инкрементално, со текот на времето“.

А, што ги загрижува претприемачите? Во свет полн со нестабилност и геополитички потреси, бизнисмените се доста свесни за тоа дека наизглед далечни ризици може многу директно да ги загрозат нивните компании. Во следните 12 месеци како најголеми ризици за нивните индустрии тие ги посочуваат, прво политичката нестабилност и/или неизвесност (53 проценти од нив), второ повисоките даноци (42 проценти) и трето големите геополитички конфликти (41 процент).

Со оглед на големите трговски тензии помеѓу САД и Кина во периодот кога е правено истражувањето, очигледен е покажаниот страв за тоа како геополитиката може да го погоди бизнисот. Во рамките на анкетата, претприемачите зборуваат за нивната загриженост буквално околу сѐ, од недостигот од микрочипови поради тензијата со Тајван до нестабилните валутни движења за кои немаат заштита. Загриженоста  оди дотаму што некои стравуваат и дека ќе мора да избираат меѓу тргување со САД или со Кина.

На подолг рок, пак, во следните пет години, даноците се најголемата грижа за бизнисмените, но тие сѐ уште се внимателни и околу политиката и геополитиката. Речиси половина (46 проценти) од испитаниците ги сметаат повисоките даноци за најголема опасност за бизнисот, додека 42 процента сметаат дека тоа е политичката нестабилност. Нешто повеќе од една третина се плашат од големи геополитички конфликти, а европските претприемачи се повеќе загрижена околу овој ризик од своите колеги од Америка и од Азија.