Европската Унија разгледува можност повторно да активира дел од итните енергетски мерки воведени по руската инвазија на Украина во 2022 година, во обид да го ублажи новиот ценовен шок предизвикан од војната во Иран. Еврокомесарот за енергија Дан Јоргенсен изјави дека во моментов нема директна закана за снабдувањето со нафта и гас, но предупреди дека пазарите на рафинирани деривати, како дизел и авионско гориво, веќе се соочуваат со зголемен притисок, што резултира со зголемување на цените. Според него, Европската комисија наскоро ќе предложи нови законски решенија за намалување на трошоците за енергија, при што не се исклучува повторно воведување мерки како ограничување на побарувачката, даноци на екстра-профит и ценовни плафони.
Јоргенсен нагласи дека дури и во случај на брзо завршување на конфликтот, враќањето кон нормална состојба не е извесно во блиска иднина, истакнувајќи дека за разлика од кризата во 2022 година, која првенствено беше поврзана со гасот, сегашната состојба опфаќа поширок спектар на енергетски предизвици. По итниот состанок на министрите за енергија, Европската комисија најави иницијатива насочена кон заштеда и заштита, со акцент на намалување на потрошувачката во различни сектори, особено во транспортот, додека истовремено се апелира до рафинериите да ги одложат несуштинските ремонти за да се одржи стабилноста на снабдувањето.
Сепак, меѓу земјите членки не постои единствен став за тоа колку треба да се интервенира на пазарот. Германија, Холандија и нордиските држави се претпазливи и се залагаат за ограничена интервенција, додека Франција поддржува поактивен пристап, вклучувајќи и прераспределба на профитите и субвенции за енергетскиот сектор. Овие разлики го отсликуваат поширокиот предизвик со кој се соочува Унијата во обидот да воспостави заеднички одговор на кризата.
Иако Европа не е директно зависна од блискоисточниот гас, таа се натпреварува на глобалните пазари за алтернативни извори, што дополнително ја зголемува ранливоста во услови на зголемена побарувачка. Ситуацијата се усложнува по нападот врз клучниот гасен капацитет во Катар, чии поправки се очекува да траат со години, што ја доведува во прашање идната понуда. Во исто време, геополитичката неизвесност останува висока, при што американскиот претседател Доналд Трамп упати критики кон сојузниците, меѓу кои и Франција, за недоволна поддршка во конфликтот со Иран, повикувајќи ги државите да обезбедат сопствени извори на енергија.
И покрај тензиите, цената на суровата нафта брент во меѓувреме се намали под 100 долари за барел, но притисокот врз енергетските пазари останува силен. Според процените на Јоргенсен, конфликтот досега ја чини Европската Унија околу 14 милијарди евра дополнителни трошоци за увоз на фосилни горива, при што тој апелираше до земјите членки да избегнуваат политики што би ја поттикнале потрошувачката преку вештачко намалување на цените. Како што истакна тој, токму глобалниот пазарен притисок е суштината на проблемот и причината за неговата сериозност, додека европските институции продолжуваат со напори да ги ублажат последиците врз економијата и граѓаните.
.webp){kind=icon}
