Цените на куќите во Велика Британија паѓаат поради растот на хипотекарните трошоци

Цените на куќите во Велика Британија паднаа со најбрзо темпо за речиси една година, според еден од најголемите британски хипотекарни заемодаватели, што укажува дека порастот на трошоците за позајмување предизвикан од војната во Иран претставува притисок врз потенцијалните купувачи на куќи.

„Нејшнвајд Билдинг Сосајети“ (Nationwide Building Society) соопшти дека просечната цена на куќите се намалила за 0,6 проценти на 278.024 фунти (374.400 американски долари). Тоа беше првиот пад оваа година и далеку поголем од падот од 0,2 проценти што го очекуваа економистите. На годишна основа, цените се зголемија за 1,7 проценти.

Цените на куќите ги преживеаа раните фази од војната, поддржани од здравите биланси на домаќинствата, но сега се чини дека моментумот исчезнува. Платите едвај ја држат инфлацијата, додека повисоките хипотекарни каматни стапки ја ограничуваат можноста на луѓето да позајмат за да купат куќи.

Иако каматните стапки на станбените кредити се намалија од нивните неодамнешни максимуми, просечната двогодишна хипотекарна каматна стапка е сè уште 5,68 проценти, според „Манифектс“ (Moneyfacts). Тоа е речиси 0,9 процентни поени повисоко отколку кон крајот на февруари, непосредно пред САД и Израел да го нападнат Иран.

 

Слика на стагнација предизвикана од војната се појави во други анкети, при што Кралската институција на овластени геодети предупредува на понатамошен пад на цените на куќите во наредните месеци.

„Со оглед на неизвесноста предизвикана од случувањата на Блискиот Исток и последователното зголемување на цените на енергијата и пазарните каматни стапки, можеше да се очекува одреден губиток на моментумот“, рече Роберт Гарднер, главен економист на „Нејшнвајд“. Сепак, тој рече дека слабоста веројатно ќе биде краткотрајна „доколку најновиот шок помине релативно брзо, а цените на енергијата се нормализираат во наредните квартали“.

Каматните стапки на хипотеките се зголемија поради очекувањата дека Банката на Англија ќе ги зголеми трошоците за позајмување за да ги ограничи инфлациските притисоци создадени од војната во Иран. Досега го одложи зголемувањето на стапките, а пазарите ги ограничија облозите за неколку зголемувања подоцна оваа година. Моментално трговците целосно ги предвидуваат цените само за едно зголемување на стапката до крајот на 2026 година.

Том Бил, раководител на одделот за истражување на станбени објекти во Велика Британија во „Најт Френк“, предупреди дека веројатно ќе има „минимален раст на цените на куќите“ оваа година, истакнувајќи ја неизвесноста околу иднината на лабуристичката влада на премиерот Кир Стармер како можна пречка.

„Влијанието на повисоките трошоци за задолжување ќе ја намали куповната моќ и ќе ги намали цените на куќите оваа година, бидејќи хипотекарните каматни стапки договорени пред конфликтот на Блискиот Исток постепено ќе исчезнат“, рече тој.