ЕЦБ нема да ги промени каматите - продолжуваат анализите за идните ризици

Европската централна банка ќе ги задржи каматните стапки непроменети додека проценува колкав инфлаторен шок ќе предизвика војната во Иран.

Депозитната стапка ќе остане на 2 отсто во четврток - колку што изнесува од  минатиот јуни - според анкета на „Блумберг“. И додека повеќето економисти очекуваат трошоците за задолжување да останат на истото ниво до крајот на годината, трговците се обложуваат на барем едно зголемување.

Bloomberg

Борбите на Блискиот Исток предизвикуваат стравувања дека доаѓа нов бран инфлација по ценовниот скок од 2022 година - перспектива што е на врвот на агендата додека водечките централни банки во светот се состануваат оваа недела.

ЕЦБ е во подобра позиција отколку кога руската инвазија на Украина ги зголеми цените на нафтата и природниот гас. Сепак, некои креатори на политики веќе размислуваат за зголемување на стапките за да ги ограничат ризиците од инфлација, додека други се прашуваат дали ударот врз економскиот раст може да биде поголема закана.

Новите квартални проекции веројатно нема да дадат многу насоки, бидејќи многу од податоците беа собрани пред нападите на САД и Израел. Сепак, придружната анализа на сценарија ќе понуди показатели за тоа колку лошо може да стане.

Претседателката Кристин Лагард вети дека нема да „прибегне кон брза одлука,“ но исто така вети дека ќе ги поштеди Европејците од „истите инфлаторни зголемувања“ како пред четири години.

Официјалните лица нагласуваат дека е важно да се остане смирен околу војната, тврдејќи дека е прерано да се извлеуваат заклучоци за стапките. Но тоа не ги спречува некои да шпекулираат за потребата - и времето - на можните зголемувања.

Мадис Мулер од Естонија рече дека веројатноста следниот потег да биде зголемување е порасната, додека Петер Кажимир од Словачка изјави дека „реакцијата на ЕЦБ е потенцијално поблиску отколку што многумина мислат.“

Трговците пресметуваат едно или две зголемувања од четврт поен оваа година. Сепак, само 7 отсто од аналитичарите во анкетата спроведена од 6-11 март очекуваат зголемување во декември.

„Многу повеќе има смисла да сигнализираат будност, па дури и агресивност во оваа фаза и да се надеваат дека нема да мора да делуваат,“ изјави Изабел Матеос Лаго, главна економистка во „БНП Париба“.

Не е 2022 година

Иако најновиот скок на цените на енергенсите предизвикува потсетување на 2022 година - кога инфлацијата надмина 10 отсто - официјалните лица се обидуваат да ги смират стравувањата дека Европа се соочува со реприза.

Лагард веројатно ќе повтори аргументи дека економијата е во многу поинаква состојба овој пат - без наталожена побарувачка, жежок пазар на труд или експанзивни фискални политики. Истото важи и за монетарната политика: тогаш стапките беа негативни и ЕЦБ сè уште купуваше обврзници. Сега, трошоците за задолжување се блиску до неутрални нивоа, а билансот се намалува.

Bloomberg

Сликата за енергијата е исто така подобра. Снабдувањето е повеќе диверзифицирано, а цените на гасот - и покрај растот - се многу пониски.

Сепак, бизнисите и потрошувачите можеби ќе бидат помалку трпеливи. Инфлаторните очекувања веќе го надминуваат таргетот од 2 отсто и би можеле дополнително да пораснат кога ќе се пресметаат повисоките енергетски трошоци.

Економски проекции

Новите прогнози ќе имаат ограничена корист за утврдување каде се движат инфлацијата и растот, поради претпоставките врз кои се темелат.

Траењето на војната е една променлива со голема неизвесност. Американскиот претседател Доналд Трамп оваа недела првично рече дека САД „сè уште не се подготвени да си заминат, но ќе си заминеме во блиска иднина.“ Израелскиот министер за одбрана Израел Кац изјави дека борбите ќе продолжат сè додека „не се постигне победа.“

Друг, повеќе технички фактор е датумот на пресек за важните пазарни показатели што влегуваат во проекциите. Ако ЕЦБ го следела редовниот распоред, тој датум требало да биде пред избувнувањето на борбите.

Членката на Извршниот одбор Изабел Шнабел изјави дека проекциите „барем делумно веќе ќе ги одразуваат последните случувања,“ додека Лагард сигнализираше дека ЕЦБ повторно ќе работи со сценарија.

Во 2023 година, нејзините економисти симулираа продолжена ескалација на конфликтот на Блискиот Исток и делумно затворање на Ормускиот теснец, откривајќи дека тоа би предизвикало значително зголемување на инфлацијата поттикната од енергијата и остро намалување на производството.

 

Иднината на Лагард

Лагард може да се соочи со прашања за својата иднина по извештаите дека порано ќе ја напушти ЕЦБ за да му помогне на претседателот Емануел Макрон да назначи нејзин наследник пред француските избори.

Таа само неволно ги отфрли тие шпекулации, оставајќи ја отворена можноста за предвремено заминување што може да влијае врз поширока реконфигурација на највисокото раководство на ЕЦБ. Половина од шесте места во Извршниот одбор ќе се сменат во 2027 година, а Франција има амбиција да го преземе местото на главниот економист кое ќе стане празно половина година пред истекот на мандатот на Лагард.