Доаѓа ли скапа зима - кое греење ќе биде најисплатливо

Последователните топлотни бранови ја креваат цената на струјата во Европа. Како што расте потрошувачката на струја поради зголемената потреба за ладење така се намалува производството на енергентот поради ниските водостои на реките. 

Францускиот нуклеарен парк, кој се смета за столб на европскиот електроенергетски систем, ова лето претрпе сериозен удар. Високите температури на реките не дозволуваат ладење на реакторите на нуклеарките, што е причина за намалување или целосно запирање на производството. Намаленото производство на нуклеарна енергија во Франција се чувствува и во остатокот од Европа, бидејќи земјата има помалку електрична енергија за извоз кон соседните пазари.

„Јасно гледаме дека ова е многу жешко лето, кое го ограничува производството, што ќе доведе до краткорочни нарушувања на пазарот“, изјави за ТВ Блумберг Леонхард Бирнбаум, извршен директор на ЕОН, една од најголемите енергетски компании во Европа. „Се наоѓаме во многу нестабилна средина и се соочуваме со дополнителни предизвици за отпорноста на системот, кои во овој случај произлегуваат од топлотниот бран.“

И во услови кога вестите за намалено производство предизвикуваат страв дека клима-уредите може да престанат со работа, речиси никој не помислува дека многу брзо ќе дојде време за греење. Цените на енергентите растат од почетокот на конфликтот на Блискиот Исток, на крајот на февруари годинава, а сегашната суша само го зголемува проблемот. Дополнителен притисок прави и цената на гасот, кој од почетокот на конфликтот во Иран поскапе за 80 отсто, а побарувачката за него допрва ќе расте затоа што започнува периодот на полнење на европските складишта.

Ова е причината да провериме кој енергент ќе биде најисплатлив оваа зима.

Огревно дрво - избор број еден за македонските домаќинства

Според последните достапни статистички податоци, иако употребата на огревно дрво во последните десетина години се намалува, тоа и натаму е избор број еден за  домаќинствата во земјава.

Моменталните цени на еден кубен метар огревно дрво се движат околу 4.000 денари, што е на ниво на ланските, а поевтино од годините по енергетската криза во 2022 година. Пресметките покажуваат дека едно домаќинство за да грее живеалиште од околу 60 квадратни метри, во зависност од изолацијата на куќата, но и од силата на зимата, троши од четири до десет кубни метри огревно дрво. Според сегашните цени, периодот на греење за овие домаќинства би чинел од 16.000 до 40.000 денари.

Струјата ќе има иста цена до Нова година

Следниот најупотребуван енергент во земјава е струјата. Статистичките податоци покажуваат драстичен раст на користењето на инвертер клима-уредите и намалување на употребата на уредите што порано се сметаа за традиционални во домаќинствата, особено кога станува збор за догревање. Истовремено, расте и бројот на домаќинства што користат топлински пумпи.

Цената на струјата за домаќинствата во моментов изнесува 2,1893 денари за киловат-час во ниска тарифа или таканаречената евтина струја, до 19,1904 денари за киловат-час за тие што трошат најмногу и влегуваат во четвртиот блок. Цената во вториот и третиот блок изнесува 5,8976 денари и 7,8537 денари за киловат-час.

Просечната моќност на инвертер-клима е еден киловат на час, што значи дека за 24 часа ќе потроши 24 киловат-часа. За еден месец вкупната потрошувачка ќе изнесува 738 киловат-часа, од кои 279 киловат-часа се во евтината тарифа, додека 459 киловат-часа во високата тарифа. Според калкулаторот на Регулаторната комисија за енергетика, сметката за еден месец, со сите вклучени давачки, ќе изнесува 5.000 денари или вкупно 30.000 денари само за греење за период од шест месеци.

РКЕ

Овие цени ќе важат до Нова година. Во моментов РКЕ прави анализи за новиот начин на пресметка на цените на струјата. Се размислува и за нови модели - повеќе часови евтина струја прекуден, плус евтина струја преку цел ден и во сабота, покрај недела. Што ќе покажат пресметките би требало да се знае до крајот на септември.

„И сабота и недела се периоди во кои најголем дел од индустријата не работи, поради што има вишок енергија на пазарот, која може исто така да биде менаџирана. Ова е добра идеја, која вреди да се разгледа - покрај во недела, да има евтина тарифа и во сабота. Сѐ е на маса - едноставно го отвораме процесот и како ќе биде на крајот и какви ќе бидат параметрите, јавноста навреме ќе биде информирана“, изјави неодамна Ацо Ристов, претседател на Регулаторната комисија за енергетика.

Најисплатливо е централното парно греење, но само за скопјани

Се зголемува бројот на корисници и на централното парно греење откако неколку години по ред домаќинствата го исклучуваа овој вид на затоплување на домовите.

Овие домаќинства од 1 август добија нови цени, повисоки во просек за 5,96 отсто. Со новата цена, просечната сметка се зголеми за 140 денари, од 2.353 денари на 2.493 денари. Шестмесечното греење овие корисници ќе ги чини околу 15.000 денари, што значи дека ова е најевтиното греење. Но единствените среќници што можат да поминат вака лесно се 67.494 домаќинства во Скопје.

Пелети - најскапо решение

Ценовниот шок од 2022 година беше пресуден да се намали употребата и на печки на пелети, за кои имаше и субвенции поради тоа што важат за енергент што е еколошки. Цените тогаш двојно се зголемија, а сега се стабилизирани на 180 до 240 денари за вреќа од 15 килограми. За тон цената се движи од 12.000 до 16.000 денари, или за цела сезона би биле потребни од 48.000 до 96.000 денари. Овие бројки го прават греењето на пелети најскапо.