Во 2025. најбогатите заработија рекордни 2,2 билиони долари, но кои се најголемите губитници?

Најбогатите 500 луѓе во светот минатата година додадоа рекордни 2,2 билиони долари на своето заедничко богатство, бидејќи пазарните бумови – од акции, преку криптовалути, до благородни метали – доведоа до вртоглав раст на вредноста на нивните инвестиции, според Индексот на милијардери на „Блумберг“ (Bloomberg Billionaires Index).

Тој раст, кој ја подигна нивната вкупна нето-вредност на 11,9 билиони долари, дополнително беше поттикнат од изборната победа на Доналд Трамп кон крајот на 2024 година и само накратко беше запрен во април, кога стравувањата од царини предизвикаа најголем еднодневен пад од пандемијата наваму.

Од Илон Маск до Лари Елисон

Големите технолошки компании го предводеа растот, бидејќи еуфоријата околу вештачката интелигенција продолжи да го поттикнува растот на акциите на најголемите американски компании. Околу една четвртина од сите добивки забележани во Bloomberg Billionaires Index дојдоа од само осум поединци, вклучувајќи го претседателот на Oracle, Лари Елисон, извршниот директор на Tesla, Илон Маск, коосновачот на Alphabet, Лари Пејџ, и основачот на Amazon, Џеф Безос. Сепак, тоа е помал удел отколку минатата година, кога истите осум милијардери учествуваа со 43 проценти од сите добивки.

На почетокот на годината Маск веројатно беше најистакнатото име на листата на најбогатите луѓе во светот. Тој прво стана клучен политички играч откако донираше речиси 300 милиони долари за кампањата на Трамп, а поголем дел од почетокот на 2025 година го помина во Вашингтон, каде што ги предводеше напорите на администрацијата за намалување на трошоците.

Меѓутоа, на крајот најголемото внимание не го привлече Маск, туку Елисон. Поради растот на акциите на Oracle, откако долгогодишната компанија за технологии во облак ги зголеми инвестициите во вештачка интелигенција, Елисон во септември накратко го престигна Маск како најбогат човек во светот. Иако акциите на Oracle оттогаш паднаа за околу 40 проценти во однос на својот врв, Елисон ја заврши годината во центарот на вниманието поради неговата улога во обидот за преземање на компанијата Warner Bros. Discovery, со помош на неговиот син Дејвид Елисон преку компанијата Paramount Skydance Corp.

Добивките не беа ограничени само на САД. Додека индексот S&P 500 забележа годишен раст од 17 проценти до 30 декември, беше надминат од растот на британскиот индекс FTSE 100 од 22 проценти и од растот на хонгконшкиот индекс Hang Seng од 29 проценти.

Блесок на благородните метали

Другите класи на средства поминаа уште подобро: благородните метали имаа една од своите најдобри години во последните децении, бидејќи инвеститорите се свртеа кон безбедни засолништа, додека бакарот и ретките земни метали исто така се истакнаа како суровини од клучна геополитичка важност. Најголемите сопственици, вклучувајќи ја австралиската рударска индустријалка Џина Рајнхарт и чилеанското семејство Лукшиќ, додадоа милијарди долари на своето богатство.

Пред неодамнешната распродажба, и криптовалутите беа на пат да ги надминат акциите на годишно ниво: биткоинот скокна на највисоки нивоа по изборната победа на Трамп и продолжи да расте додека администрацијата одобруваше низа политики наклонети кон криптопазарот. Сепак, големиот пад што започна во октомври ги избриша сите тие добивки, значително погодувајќи го богатството на милијардерите, вклучувајќи ги близнаците Винклвос, Чангпенг Жао и Мајкл Сејлор.

Подолу следи список на некои од најголемите добитници и губитници минатата година, според Bloomberg Billionaires Index.

Победници

Лари Елисон

Нето-вредност: 249,8 милијарди долари

Годишен раст на вредноста: 57,7 милијарди долари

Bloomberg

Со 81 година, коосновачот на Oracle презема сè повеќе секојдневни одговорности во компанијата и предводи масовно, со проширување на инфраструктурата за вештачка интелигенција. Нето-вредноста на Елисон порасна за 89 милијарди долари на 10 септември по силниот квартален извештај поврзан со плановите на Oracle за проширување во областа на вештачката интелигенција, што претставува најголема еднодневна добивка во историјата на Bloomberg Billionaires Index. Елисон исто така инвестира во медиумскиот сектор, лично гарантирајќи дел од сопственичкиот удел на својот син Дејвид во непријателската понуда од 108 милијарди долари за купување на компанијата Warner Bros. Плановите на Oracle да управува со проектот за вештачка интелигенција Stargate вреден 500 милијарди долари и да стекне удел во американските операции на TikTok би можеле дополнително да го трансформираат богатството на Елисон во 2026 година и понатаму.

Илон Маск

Нето-вредност: 622,7 милијарди долари

Годишен раст на вредноста: 190,3 милијарди долари

Bloomberg

 

Откако стана најголем донатор во изборниот циклус во 2024 година, Маск поголем дел од пролетта го помина во Вашингтон, каде што неговиот Оддел за владина ефикасност (DOGE) го намалуваше финансирањето и започна масовни отпуштања во федералните агенции. Тоа се одрази и врз неговото богатство, бидејќи акциите на Tesla значително паднаа во тој период, делумно поради реакцијата на потрошувачите на неговата политичка активност. Сепак, неговото богатство порасна откако ја напушти Белата куќа и јавно влезе во судир со Трамп. Неодамнешната продажба на внатрешни акции на SpaceX ја направи компанијата највредната приватна компанија во светот и за првпат го подигна неговото богатство над 600 милијарди долари. Во меѓувреме, акционерите на Tesla одобрија нов пакет надоместоци што му овозможува да стане првиот билионер во светот доколку компанијата ги оствари амбициозните цели во наредните години.

Џина Рајнхарт

Нето-вредност: 37,7 милијарди долари

Годишен раст на вредноста: 12,6 милијарди долари

Bloomberg Mercury

Малку милијардери оваа година имаа поголема корист од глобалниот фокус врз снабдувањето со критични ретки земни елементи од најбогатата Австралијка. Преку својата приватна компанија Hancock Prospecting, таа изгради најголемо портфолио на ретки земни елементи надвор од Кина и се етаблира како клучен играч во напнатата геополитичка борба за контрола над материјалите што се од суштинско значење за технологии – од полупроводници до електрични возила. Таа, исто така, присуствуваше на настани во одморалиштето на Трамп, Мар-а-Лаго на Флорида, и е инвеститорка во компанијата Trump Media & Technology Group, која ја води претседателската социјална мрежа Truth Social. Во период од три месеци до 30 јуни, Рајнхарт го зголеми својот удел за приближно две третини.

Доналд Трамп и семејството

Нето-вредност: 6,8 милијарди долари

Годишен раст на вредноста: 282 милиони долари

Ерик Трамп и Доналд Трамп Џуниор Bloomberg

Од почетокот на кампањата за реизбор, Трамп и неговото семејство учествуваа во вртоглав низ бизнис-зделки кои го збогатија семејството до досега невидени размери во модерната претседателска историја. Нивното семејно богатство порасна за околу 70 проценти во последните 15 месеци, дури и по неодамнешниот пад. Непосредно пред својата втора инаугурација, Трамп и неговата сопруга Меланија промовираа два мемекоина што ги носат нивните имиња, чија вредност привремено порасна, а потоа нагло падна. Сепак, токенот на Трамп му донесе на семејството повеќе од 200 милиони долари, според Bloomberg Billionaires Index. Пред изборите, Трамп со своите синови ја кооснова криптоплатформата World Liberty Financial, а Доналд Џуниор и Ерик се вклучија во криптопроекти, вклучувајќи ја и компанијата за рударење дигитални валути American Bitcoin.

Една од најголемите инвестиции на Трамп, уделот во компанијата Trump Media, порасна во декември по објавата за спојување со компанијата за нуклеарна фузија TAE Technologies, иако сè уште е повеќе од 70 проценти под јануарскиот врв. Во август, Трамп оствари правна победа кога во жалбена постапка беше поништена пресудата за измама вредна 464 милиони долари, иако судот потврди дека незаконски ја надувал вредноста на својата имотна состојба, вклучувајќи го и одморалиштето Мар-а-Лаго.

Губитници

Мануел Виљар

Нето-вредност: 10 милијарди долари

Годишна загуба на вредноста: 12,6 милијарди долари

Фото: Jay Directo/AFP/Getty Images

 

Виљар, некогаш најбогатиот Филипинец, изгуби повеќе од 18 милијарди долари за само неколку дена откако акциите на неговата компанија за недвижности Golden MV Holdings паднаа за повеќе од 80 проценти по шестмесечен прекин на тргувањето, кој заврши во ноември. Тргувањето беше запрено бидејќи Golden MV не поднесе финансиски извештаи откако беше откриено дека од Виљар купил земјиште за 93 милиони долари, а подоцна го проценил на повеќе од 23 милијарди долари. Неодамна Виљар, исто така, го продаде целиот свој удел во компанијата PrimeWater, која владата во јули ја истражуваше поради можни неправилности.

Боб Пендер и Мајк Сејбел

Нето-вредност: 7 милијарди долари по лице

Годишна загуба на вредноста: 17,7 милијарди долари по лице

Боб Пендер и Мајк Сејбел Bloomberg Mercury

 

По три години слаби иницијални јавни понуди, се очекуваше јануарското излегување на берза на компанијата Venture Global, снабдувач на течен природен гас, да означи почеток на силна година за нови котирања, со поддршка од администрација наклонета кон претприемништвото и со голем број нарачки. Кога Venture Global се подготвуваше за ИПО, се очекуваше дека коосновачите ќе имаат удели вредни речиси 30 милијарди долари секој, што ќе го направеше најголемиот енергетски ИПО во повеќе од една деценија. Меѓутоа, котирањето на крајот пропадна: слабата побарувачка ја принуди компанијата да ја намали понудата, а акцијата оттогаш падна за повеќе од 70 проценти по разочарувачките квартални резултати и загубата на клучниот арбитражен спор со BP, еден од нејзините најголеми клиенти.

Мајкл Сејлор

Нето-вредност: 3,8 милијарди долари

Годишна загуба на вредноста: 2,6 милијарди долари

Bloomberg Mercury

Во првата половина од годината, компанијата на Сејлор, Strategy, се сметаше за еден од милениците на растечкиот пазар на криптовалути, кој достигна рекордни нивоа по изборната победа на Трамп во ноември 2024 година и продолжи да расте додека администрацијата воведуваше низа политики наклонети кон криптовалутите. Моделот на „крипто-трезорска компанија“, во кој фирмата држи милијарди долари во биткоин и редовно продава акции за да ја зголеми својата имотна состојба, генерираше огромни приноси до почетокот на октомври, кога биткоинот достигна нови врвови. Но потоа сè се сврте: со падот на вредноста на биткоинот, акциите на Strategy паднаа за повеќе од половина, а богатството на Сејлор се намали за речиси 6 милијарди долари во однос на својот врв.

Ванг Синг

Нето-вредност: 7,9 милијарди долари

Годишна загуба на вредноста: 3,5 милијарди долари

Bloomberg Mercury

Ванг, коосновач и претседател на Meituan, најголемата кинеска платформа за достава на храна, изгуби речиси 31 процент од своето богатство во 2025 година, откако компанијата во ноември пријави прва квартална загуба по речиси три години. Додека кинеските берзи имаа силна година (Shanghai Composite порасна за 18 проценти), Meituan се соочуваше со слабеење на домашната побарувачка и засилена конкуренција од компаниите Alibaba Group Holding и JD.com. Како одговор на неповолните домашни услови, Meituan се сврте кон странските пазари и неодамна се прошири во Бразил и на Блискиот Исток.