Рекорден раст на цените на млазното гориво поради војната во Иран

Цените на млазното гориво растат низ целиот свет, додека трговците со нафта се справуваат со последиците од војната во Иран, што дополнително ги зголемува загриженостите за глобалната инфлација.

Во Европа, тие достигнаа највисоко ниво од 2022 година - годината кога Русија ја започна својата инвазија на Украина - додека цените во САД и Азија достигнаа повеќе од двегодишен максимум, според бројките од Генералниот индекс. Цените растат побрзо од суровата нафта, која се зголеми бидејќи конфликтот на Блискиот Исток го дестабилизира производството на енергија и го нарушува клучен превознички пат во регионот.

„Во последните 24 часа се забележани стратосферски движења во глобалните цени на млазното гориво“, рече Џејмс Ноел-Бесвик, раководител на стоки во „Спарта“. „Превозниците се соочуваат и со подолги рути и со стеснување на глобалната понуда.“

Пазарот на авионско гориво на Европската Унија е особено изложен на ризик од прекин на извозот на нафта од Блискиот Исток предизвикан од војната. Половина од увозот на гориво за авиони во блокот поминува низ Ормускиот теснец, во споредба со само околу 12 проценти за дизелот, изјави Јуџин Линдел, раководител на одделот за рафинирани производи во консултантската компанија „ФГЕ Нексант ЕЦА“ (FGE NexantECA), на вебинар во средата.

 

Пазарите на енергија и стоки се потресени откако започна конфликтот за време на викендот. Цените на бензинот, дизелот, па дури и алуминиумот, исто така, се искачија, покрај зголемените трошоци за превоз, кои се закануваат да се филтрираат на цените што ги плаќаат потрошувачите.

„Сега изгледа сè поверојатно дека ќе видиме значително намалување на производството во Азија, што ќе ги намали испораките на авионско гориво“, рече Линдел. Индиската рафинерија „Менгалор“ (Mangalore Refinery and Petrochemicals Ltd) им соопшти на клиентите дека ќе го прекине извозот на нафтени производи, бидејќи конфликтот ги нарушува испораките на сурова нафта од Персискиот Залив.

Претседателот Доналд Трамп изјави дека САД ќе обезбедат слободен проток на енергија низ Персискиот Залив со осигурителни гаранции, па дури и поморска придружба. Но, бродарската индустрија го гледа тоа - во најдобар случај - само како делумно решение. Во меѓувреме, наглото зголемување на цените на млазното гориво и другите стоки веројатно нема да се вклопи во „про-растечката и анти-инфлаторна агенда“ на американскиот лидер.

Масовниот раст на млазното гориво се гледа и во други клучни пазарни метрики. Во северозападна Европа, премијата на горивото во однос на суровата нафта достигна рекордно високо ниво од повеќе од 70 долари за барел според податоците што датираат од 2008 година, според бројките на Генералниот индекс. Во Азија, разликата помеѓу млазните и дизел горива - честопати наречена реград - достигна најголемо ниво од 2023 година.

-Со помош од Јонгчанг Чин и Ронг Веи Нео