Земјите членки на Европската Унија одобрија контроверзно ажурирање на референтните вредности за пазарот на јаглерод во блокот, со што направија важен чекор кон распределбата на бесплатни квоти за компаниите во рамките на системот за тргување со емисии.
Новите показатели за јаглеродна ефикасност, кои одредуваат колку бесплатни квоти ќе добијат постројките опфатени со ЕУ ЕТС во периодот 2026-2030 година, беа предмет на несогласувања меѓу Европската комисија и енергетски интензивните индустрии загрижени поради трошоците. Одобрувањето во понеделникот следуваше откако Комисијата вети забрзана ревизија на методологијата за петгодишниот период со цел да се зголеми бројот на бесплатни квоти, според лица запознаени со прашањето.
Како дел од компромисот, пресметката на 54 референтни вредности веќе ги зема предвид индиректните емисии, потег што ќе резултира со дополнителни четири милијарди евра (4,6 милијарди долари) бесплатни квоти за одредени сектори, изјавија лицата, кои побараа да останат анонимни бидејќи коментираат приватен состанок. Промената беше насочена кон решавање на загриженоста кај некои влади и производители поради опаѓањето на конкурентноста на регионот.
Сепак, референтните вредности за гориво и топлина, кои се клучни за многу енергетски интензивни компании, ќе се намалат за максимално дозволените 50 отсто во споредба со периодот 2013-2020 година и за 34,1 отсто во однос на периодот 2021-2025 година. Според договорот постигнат во понеделникот, Комисијата ќе излезе со посебен предлог за ревизија на овие вредности истовремено со претставувањето на ревизијата на ЕТС следниот месец.
Ревизијата ќе ги опфати распределбите во периодот 2026-2030 година, при што новите дополнителни референтни вредности по потсектори ќе почнат да се применуваат што е можно поскоро, велат изворите. Таа ќе биде осмислена на начин што ќе избегне примена на таканаречениот меѓусекторски корективен фактор, кој Комисијата има право да го примени врз различни индустрии за да обезбеди вкупниот број бесплатни квоти побарани од владите да не го надмине максимумот дозволен според законодавството на ЕУ.
Референтните вредности го претставуваат интензитетот на емисиите кај најефикасните индустриски производители во Унијата. Доколку некоја фабрика е подеднакво „чиста“ како референтната вредност, таа добива доволно бесплатни квоти за да ги покрие своите емисии. Комисијата ги ажурира овие вредности на секои пет години за да обезбеди бесплатната распределба да ја наградува ефикасноста, а истовремено да ја поттикнува индустријата да ги намалува емисиите.
По одобрувањето од земјите членки, ажурираните референтни вредности треба формално да бидат усвоени од Европската комисија. Во следната фаза, земјите членки ќе треба да ги достават националните мерки за спроведување пред ЕУ да одлучи дали е потребна примена на таканаречениот меѓусекторски корективен фактор. Комисијата претходно овој месец сигнализираше дека бесплатните квоти за оваа година би можеле да бидат доделени кон крајот на јули.