Научниците потврдуваат дека климатските промени ги поттикнуваат екстремните временски услови

Промените на глобалната клима предизвикани од човекот имаат „директно и добро разбрано влијание“ врз екстремната топлина и врнежите од дожд, според новиот значаен извештај на Националните академии на САД.

Проценката доаѓа во време кога временските непогоди доминираат во насловите и додека јавниот и приватниот сектор вложуваат ресурси во обид да разберат што следи. Само оваа недела, источниот дел на САД се бореше со интензивна топлина и чад од шумски пожари; метеоролозите предупредија на опасни поплави во Тексас; а ризикот од пожар во Северна Калифорнија доведе до прекини на електричната енергија. Извештајот е чекор напред во сериозноста и авторитетот - и потенцијално влијание - за науката за припишување, област која релтивно брзо процвета на виделина.

„Науката за атрибуција сè повеќе се користи за планирање и управување со ризици и од страна на владите и од страна на бизнисите за навистина да се разберат променливите ризици што ги претставуваат климатските промени“, рече Џејмс Харел, климатски научник на Државниот универзитет во Колорадо и претседател на авторскиот панел на НАС.

„Сето ова привлече огромен интерес бидејќи - и зборувам како поранешна судијка и поранешна обвинителка - овој вид докази може да биде многу моќен во однос на секаков вид тужба за одговорност“, рече Алис Хил, експертка за климатски ризик во Советот за надворешни односи, која не беше дел од извештајот на НАС. Претходно таа беше судијка во Калифорнија и обвинителка во САД.

Припишувањето на екстремни настани за 10 години од ново истражување стана тема на интерес за јавноста, инвеститорите, менаџерите за вонредни состојби и многу компании. Светот би можел да потроши 20 билиони долари во следната деценија за трошоци поврзани со екстремни временски услови, според проценката на „Блумберг интелиџенс“. Бројката за 2025 година беше 1,4 билиони долари.

 

Во 10-те години откако првиот голем тим на Националните академии ја разгледа темата, истражувањето на припишувањето на климата скокна од истражувачките списанија до светските наслови, бидејќи групи како „Ворлд Ведр Атрибјушн“ (World Weather Attribution) и „Клајма Митер“ (ClimaMeter) почнаа редовно да објавуваат анализи на епизоди на диви временски услови веднаш по нивното појавување. WWA можеше да ја спроведе својата стандардна анализа за европскиот топлотен бран од минатиот месец пред да заврши.

Екстремното време се јавува во многу видови, а некои од нив се полесни од другите за анализа на влијанието на климата. Топлинските бранови се поинтензивни отколку што би биле, едноставно затоа што светот е за 1,3 степени Целзиусови потопол отколку пред индустријализацијата, често истакнуваат експертите. Припишувањето на топлинските бранови стана толку едноставно што истражувачката непрофитна организација „Климат Централ“ мапира автоматизирани проценки за тоа колку се почести температурите - или ретки за ладното време. Торнадата, градот и грмотевиците остануваат премногу мали за моделите да ги решат сигурно и сè уште ги предизвикуваат истражувачите за припишување.

Во последните неколку години, истражувачите почнаа да ги проценуваат ефектите од загадувањето со стакленички гасови не само врз времето, туку и врз штетите што може да ги донесе. Тоа може да значи смртни случаи од топлина или поплави или економски загуби од пропаѓање на земјоделските култури. Оваа работа со „припишување на влијанието на екстремните настани“ е значително покомплицирана од самото спроведување анализа на времето и климата. Таа мора да ги вклучи не само физичките опасности - како што се топлина, дожд, суша или пожар - туку и изложеноста на изградената средина и ранливоста на заедниците да издржат тешкотии.

И тоа бара голем тим луѓе со разновидна експертиза, надвор од климатската наука, до јавното здравство, економијата и инженерството.

„Многу е комплицирано бидејќи зависи од многу повеќе отколку само припишување на самиот физички настан“, рече Харел.