Лидерите на ЕУ не се откажуваат од „позелена Европа“, но се согласуваат на компромиси со индустријата

Лидерите на Европската Унија го отворија патот за договор за амбициозни климатски цели откако се согласија да ги поддржат клучните индустрии и да ја намалат бирократијата за време на зелената транзиција. Во едно од најконтроверзните прашања на Европскиот совет во Брисел, лидерите се согласија за низа „меки мерки“ за да им помогнат на производителите на автомобили и другите засегнати индустрии, особено оние со високи трошоци за енергија, потврди портпаролот на советот. Тие исто така рекоа дека зелените правила ќе бидат пофлексибилни во иднина за да се забрза патот кон климатска неутралност до 2050 година.

Договорот ја зголемува веројатноста министрите за животна средина да можат да одобрат цел за намалување на нето емисиите до 2040 година на 4 ноември, што бара квалификувано мнозинство од земјите-членки. Целта е исто така да се договори заедничко ветување за климата што Европската Унија ќе го испрати до Обединетите нации пред самитот за климата COP30 во Бразил, кој започнува помалку од една недела подоцна.

Сепак, договорот веројатно ќе донесе само краткорочно олеснување. Земјите-членки сè уште треба да преговараат со Европскиот парламент за конечната форма на климатската цел за 2040 година. После тоа, Унијата ќе мора да постигне договори за цела низа закони потребни за постигнување на целта - од оние што се однесуваат на енергетското реновирање на зградите до составот на енергетскиот микс.

До крајот на годината, се очекува Европската комисија, извршното тело на ЕУ, да предложи измени во законот што де факто би ја забраниле продажбата на нови автомобили со мотори со внатрешно согорување од 2035 година. Автомобилската индустрија се бори да го следи преминот на Кина кон електрични возила, а работните места веќе се изгубени по должината на синџирот на снабдување.

Пробивот во четврток вечерта следеше по месеци расправии меѓу земјите-членки околу нивото на климатски амбиции и дали транзицијата е воопшто усогласена со потребите на тешката индустрија. Данска, која моментално претседава со Советот на ЕУ, се надеваше дека ќе постигне договор за целта до 2040 година минатиот месец, но Франција и Германија инсистираа тоа да им се остави на националните лидери да одлучат.

Пред самитот, секоја земја го изготви својот список на барања за континуирана климатска акција - од трговска заштита и поголема регулаторна флексибилност до промени на контроверзниот нов пазар на јаглерод ETS2, кој ќе ги опфати емисиите од греењето и патниот транспорт.

Претседателката на Комисијата, Урсула фон дер Лајен, им рече на лидерите претходно оваа недела дека ќе се обиде да ги реши сите овие загрижености, што помогна да се зацврсти поддршката за договорот од четвртокот.