Во празнични периоди добра книга секогаш е добредојдена во различни ситуации – било да се чита на пат, во кратки паузи од семејните собири или се подарува на некого кому сакате да му дарувате нешто потрајно.
Ги издвојуваме осумте книги за климата и животната средина кои се истакнуваат со квалитет, и покрај сериозноста на темите. Некои од нив носат и изненадувачки оптимистичен тон.
Фикција
What We Can Know – Ian McEwan
Прочитај повеќе
Ентони Хопкинс ексклузивно за зависноста, отпорноста и успехот во Холивуд
Во своите нови мемоари Ентони Хопкинс отворено ги открива своите животни борби и триумфи - од зависност и проблеми во врската до трезвеност и успех во кариерата.
06.11.2025
Британската библиотека чува 90.000 книги од поранешна Југославија
Книги од поранешна Југославија, некогаш тешко достапни за емигрантите, денес се дел од фондот на Британската библиотека, со над 90.000 наслови.
19.09.2025
„Гудридс“ во сопственост на „Амазон“ ја губи својата цел – да им помага на авторите
„Гудридс“ станува цел на лажни и злонамерни рецензии, авторите бараат верификација, а „Амазон“ не воведува основни мерки за заштита и кредибилитет.
19.09.2025
Парадоксите на издаваштвото во Македонија – книгата е скап продукт, а се продава евтино
Издавачите во земјава се соочуваат со многу предизвици.
27.05.2025
Кои се петте најпопуларни бизнис-книги во Македонија?
Апликацијата „Бокси“ на почетокот беше комплетно фокусирана на детската литература, а сега располага со илјадници наслови од различни жанрови и има над 20.000 корисници.
27.04.2025
Дејството е сместено во 2119 година, децении по Раздорот – период обележан со низа климатски катастрофи кои се надоврзувале една на друга, потоа Потопот, глобалон цунами предизвикано од руска нуклеарна бомба, како и војните што ги поттикнала вештачката интелигенција. Сето тоа го преполовило светското население. Соединетите Држави повеќе не постојат, додека Обединетото Кралство е сведено на сиромашен архипелаг од мали острови. Во таков свет научникот Том Меткалф тргнува во опсесивна потрага по единствениот примерок од славна песна од 21 век која никогаш не била објавена.
Авторот, познат по песна посветена на денес исчезнатите англиски предели, ја изрецитирал само еднаш - на вечера во 2014 година, како дар за сопругата - а нејзините стихови со време се изгубиле. Меткалф верува дека пристапот до дотогаш скриените дигитални животи на поетот и неговиот круг би можел да му помогне да стигне до ракописот. Знае и каде да ја започне потрагата. Благодарение на Нигерија, суперсила на 22 век, историскиот интернет е дешифриран и архивиран, вклучувајќи секоја лична е-пошта, порака, фотографија и видеозапис.
Но вистината се крие на друго место. Станува збор за богато раскажана приказна за нашиот нарушен сегашен момент и за тоа каде би можел да нè одведе ако не го смениме правецот.
Greenwood – Michael Christie
Овој дистописки роман започнува во 2038 година со Џасинда Гринвуд, дендрологинка која станала туристички водич за ултрабогатите, работејќи во една од последните преостанати шуми во светот. Но приказната потоа се враќа во 1934 година, до самите почетоци на дрвната индустрија која ја разделувала нејзината фамилија со генерации.
Повеќе од сто години судбините на семејството Гринвуд биле испреплетени со дрвјата што се обидувале да ги искористат или заштитат. Романот се занимава со темите на наследена вина и искупување, додека шумите стојат како неми сведоци на човечките злосторства извршени на глобално ниво.
Barkskins – Annie Proulx
Уште една повеќегенерациска сага, која се протега низ повеќе од три века и повеќе од 700 страници. Овој роман од 2016 година, на авторка наградена со Пулицерова награда, го следи сечењето на шумите на Новиот свет низ 300 години, почнувајќи од 17 век.
Следејќи ги потомците на двајца имигранти во подрачјето на денешен Квебек, приказната го води читателот на глобално патување – низ Северна Америка, амстердамските кафулиња кои биле центри на холандската трговска империја, како и новите трговски рути од Кина до Нов Зеланд. Патем, се бележи немилосрдното искористување на шумите, последиците за автохтоните заедници и долготрајното наследство на колонијализмот.
Поради големиот број ликови романот понекогаш е бара премногу, но силните описи на шумите од Стариот свет и неверојатниот човечки напор потребен за тие да се уништат остануваат во сеќавање долго по завршувањето на приказната.
Публицистика
The Joyful Environmentalist: How to Practise Without Preaching – Isabel Losada
Денес е тешко да се остане ведар дури и за оние кои се длабоко посветени на заштитата на животната средина. Книгата на авторката Изабел Лосаде ги поттикнува читателите на наизглед невозможна мисија: да пронајдат задоволство во снаоѓањето во апсурдните ситуации со кои еколошки свесните луѓе постојано се соочуваат, наместо да потонат во фрустрација.
Тие задоволства можат да бидат сосема мали, како барање рецепти за еколошки прифатлив шампон на Инстаграм или гмечење канта бобинки за да се собере семе за обновување на автохтоните растенија.
Книгата е многу читлива. Со живописни детали и доза британски хумор, авторката опишува, на пример, неуспешен обид да руча во продавницата Whole Foods без користење еднократен пластичен прибор (решението е, се разбира, да се понесе сопствена метална вилушка). Некои совети можеби не се применливи за сите, но има и многу практични идеи – како бришење на стари и непотребни е-пораки за да се намали потрошувачката на енергија во дата-центрите каде што се складираат. Книгата потсетува дека е можно да се штити животната средина и притоа да се задржи ведрината.
Breakneck: China’s Quest to Engineer the Future – Dan Wang
Кинескиот претседател Шји Џјинпинг по професија е инженер, како и многу членови од врвот на кинеското раководство. Дан Ванг пишува за тоа како таквата позадина се одразува во неуморниот стремеж на земјата постојано да гради и развива инфраструктура. Тоа го вклучува и секторот на чисти технологии, во кој Кина има предност во речиси сите замисливи категории, иако книгата се занимава и со бројни други области
Ванг е роден во Кина, израснал во Канада и студирал во САД, пред да се врати да живее во татковината од 2017 до 2023 година. Таквото искуство дава дополнителна тежина на неговата анализа, особено во моментот кога САД и Кина сè поотворено се соочуваат низ судирот меѓу фосилните горива и чистите технологии.
Entangled Life: How Fungi Make Our Worlds, Change Our Minds and Shape Our Futures – Merlin Sheldrake
Банкар од „ЏП Морган“ можеби не звучи како очекуван лик во книга за печурки. Но Р. Гордон Васон, кој во 1957 година во списанието „Лајф“ ја популаризирал главната активна материја на „магичните печурки“, е само едно од пријатните изненадувања во оваа неконвенционална книга. Посветеноста на Шелдрејк на темата оди толку далеку што буквално ги „валка рацете“, истражувајќи ги сложените подземни мрежи на печурките, но и учествувајќи во научно истражување за ефектите на ЛСД врз мозокот.
Резултатот е книга која ја разоткрива сложеноста и меѓусебната зависност на животот на Земјата, како и нашата улога во тој систем. Како што пишува авторот, луѓето станале интелигентни токму затоа што биле длабоко нурнати во мрежата на меѓусебни односи – а печурките, кои зависат од поврзаноста со сè околу нив, можеби ни се послични отколку што мислиме.
Toms River: A Story of Science and Salvation – Dan Fagin
Кога хемиската компанија „Циба“ во 1952 година пристигнала во Томс Ривер, Њу Џерси, нејзината нова фабрика делувала како многу потребен економски поттик за успаната крајбрежна заедница која живеела од рибарство и туризам. Но наскоро започнало тивко испуштање милиони литри отпад заситен со хемикалии во истоимената река и околните шуми. Со тоа започнала долготрајна приказна за токсично загадување, поради кое семејствата почнале да се прашуваат дали отпадот стои зад невообичаено високите стапки на детски карциноми во тој регион.
Ова ремек-дело на еколошкото новинарство, наградено со Пулицерова награда, се чита како трилер, но со разорни последици во реалниот свет. Книгата исто така покажува како компаниите можат да се „реинвентираат“: изненадувачки е откритието дека „Циба“, во 1996 година се споила со друга компанија и станала фармацевтскиот гигант „Новартис“. Во време кога сè повеќе се зборува за враќање на производството во САД, ова е вредно четиво за скриените трошоци кои често го следат индустрискиот раст.